de kwestiepeter de waard

Helpt corona in de strijd tegen klimaatopwarming?

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

Een van de hardnekkige misverstanden is dat een lage economische groei goed en een diepe crisis zelfs geweldig zou zijn voor het milieu. Nogal wat milieu-activisten kraaien van plezier over de dalende beurskoersen van dit moment die een voorbode kunnen zijn van een mogelijke recessie. Dus het coronavirus komt eigenlijk voor het milieu wel goed uit.

Greta Thunberg zei vorig jaar dat ze niet wil dat ‘we hoop bieden voor een betere toekomst met minder uitstoot’, maar dat ‘we panikeren of ons eigen huis in brand staat’. Dat gebeurt nu eindelijk door corona. Paniek is er volop. De wereld staat niet in brand, maar verkeert al wel in quarantaine. Niemand durft meer in een vliegtuig te stappen of vakantie te vieren op een cruiseboot. Spullen die nu nog helemaal van de andere kant van de wereld komen, moeten we direct zelf weer gaan maken. Nog een jaar het corona-spook en we produceren en kopen alles weer lokaal. De zeespiegel stijgt niet meer, net als de afbrokkeling van de gletsjers op de polen. De winkel op de hoek heeft een nieuwe toekomst. Misschien is zelfs een Elfstedentocht weer mogelijk, zij het lokaal met alleen Friezen want de rest mag niet komen.

Helaas is de werkelijkheid minder mooi dan gedacht. Een recessie zal ook leiden tot een afname van de welvaart. Hoe dieper de recessie, hoe meer bedrijven sluiten en hoe groter het verlies aan banen.

Het Planbureau voor de Leefomgeving stelde bij de vorige recessie in 2009 dat die misschien goed was op de korte termijn omdat er minder CO2 werd uitgestoten vanwege minder productie en minder transport, maar dat het op lange termijn schadelijk is.

Recessie verlangzaamt duurzame investeringen. Banken zullen veel moeilijker kredieten geven aan bedrijven die nieuwe milieuvriendelijke technieken ontwikkelen. Daarnaast dalen de prijzen van fossiele brandstoffen en CO2-rechten waardoor duurzame energie zoals wind en zon minder concurrerend wordt.

Vele initiatieven voor een duurzamere samenleving worden in de kiem gesmoord. Overheden verplaatsen hun prioriteiten, want mensen willen nu eenmaal eerst werk, eten en de zekerheid van zorg. Kolencentrales gaan niet langer dicht, maar worden langer in bedrijf gehouden of zelfs geopend. In veel landen zullen kolen het alternatief zijn voor olie en gas als dat niet langer van verre kan komen. Op grote schaal zal kunstmest moeten worden gebruikt om de voedselvoorziening op peil te houden. In ontwikkelingslanden zal hout weer worden verbrand voor verwarming en het maken van eten waardoor CO2 vrijkomt in plaats van dat er producten van worden gemaakt waarin CO2 is opgeslagen.

Een echt goed saldo van de duurzaamheidseffecten van recessies op korte en lange termijn is nog nooit gemaakt. Maar als die er zou zijn, dan zal ook de groene lobby misschien minder blij zijn met corona dan dat ze nu zegt te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden