Heineken heeft één optie: groeien

De bierkolos die ontstaat nu SABMiller en AB InBev samengaan, vormt een bedreiging voor de Nederlandse brouwer. Zelf allianties aangaan ligt echter gevoelig bij de familie Heineken.

Een bezorgscooter bepakt met bier in Vietnam, waar Heineken een sterke positie heeft. Elders in de wereld dreigt de Nederlandse brouwer te worden overschaduwd door het nieuwe fusiebedrijf. Beeld Frank Schall
Een bezorgscooter bepakt met bier in Vietnam, waar Heineken een sterke positie heeft. Elders in de wereld dreigt de Nederlandse brouwer te worden overschaduwd door het nieuwe fusiebedrijf.Beeld Frank Schall

De twee grootste bierbrouwers ter wereld, Anheuser-Busch InBev en SABMiller, zijn sinds dinsdag samen de allergrootste; ze gaan fuseren. Over de precieze leiderschapsdetails en de naam van het fusiebedrijf hangt nog een gordijn van nevel, maar een ding is wel zeker: de nieuwe mondiale nummer twee, het Nederlandse Heineken, zou wel eens flinke last kunnen krijgen van deze nieuwe biermoloch.

Toch zullen de alarmbellen op het hoofdkantoor van Heineken dinsdag niet op volle sterkte hebben geloeid. AB InBev en SABMiller waren al weken aan het flirten. SABMiller deed dat in de rol van het afhoudende meisje - in de afgelopen weken sloeg het vier overnamepogingen resoluut af - en AB InBev speelde de rol van volhardende rokkenjager met verve. Zo werd het eindbod van 44 pond (60 euro) per aandeel netjes voor de deadline geaccepteerd en zal, indien al het papierwerk op tijd in orde komt, de in totaal 95 miljard euro binnenkort worden overmaakt naar de aandeelhouders. Fusie rond, opdracht geslaagd.

Maar ook voordat de flirtaties begonnen, zal de Heinekendirectie al rekening hebben gehouden met deze monsterfusie. De bierwereld is al jaren in de ban van een enorme consolidatieslag. Zo had de topdrie bierbrouwers in 1998 nog een gezamenlijk marktaandeel van 20 procent, de drie grootste bierbrouwers (met op twee en drie Heineken en het Deense Carlsberg) hebben straks bijna de helft van de markt in handen.

Deze merken worden geproduceerd door Anheuser-Busch InBev. Beeld anp
Deze merken worden geproduceerd door Anheuser-Busch InBev.Beeld anp

Te groot verschil

Die overnamedrang is misschien wel het best te zien aan de enorme bierportefeuille van de nieuwe kolos. Die gaat over de vierhonder merken heen. Niet dat Heineken de laatste jaren stilstond. Het bedrijf stijgt op de mondiale ranglijst van drie naar twee. Maar vanaf nu produceert de grote concurrent drie keer zoveel hectoliter. Dat verschil zou volgens analisten weleens te groot kunnen zijn.

Het officiële commentaar van Heineken is dinsdag 'dat we de ontwikkelingen natuurlijk nauw volgen, maar dat we in dit stadium geen commentaar hebben en niet vooruit willen lopen op wat er uiteindelijk wel of niet zal gebeuren'.

Analisten zijn duidelijker. 'Ik denk dat deze overname ongunstig is voor Heineken, vooral op de belangrijke Afrikaanse markt', zegt bijvoorbeeld Robert-Jan Vos van ABN Amro. 'In Afrika zijn nu twee brouwers ongelooflijk sterk, namelijk Heineken en SABMiller. Vanwege schaalvoordelen, maar ook vanwege een aantal wereldmerken die AB InBev heeft, kan Heineken na deze week weleens in de problemen raken daar. Ze zullen harder moeten knokken om goed vertegenwoordigd te blijven op de schappen en in de kroegen. Dat terwijl Afrika zo belangrijk is. Als er de laatste jaren groei was, kwam die vrijwel altijd daar vandaan.'

Carlsberg

Heineken zal dus zelf moeten groeien. Schaalvoordelen zijn belangrijk op de biermarkt. De meest voor de hand liggende optie, een samenwerking met het Deense Carlsberg, de nieuwe nummer drie, lijkt op voorhand uitgesloten. Carlsberg is via een stichting minstens net zo dichtgetimmerd als Heineken zelf, waar de familie Heineken erom bekendstaat de touwtjes stevig in handen te houden. Bovendien zouden Europese mededingingsautoriteiten problemen hebben met die fusie, tenzij Heineken en Carlsberg merken afstoten. En dat is juist niet wat beide bedrijven nodig hebben.

Dus moet de groei ergens anders vandaan komen. Vos van ABN Amro: 'Nu de nummer één en de nummer twee samengaan en er een enorm gat zit tussen winstgevendheid, lijkt er voor Heineken echte actie nodig.'

Mogelijk liggen er kansen in de Verenigde Staten en China, zei analist Joost van Beek van Theodoor Gilissen vorige week. Het nieuwe fusiebedrijf heeft straks driekwart van de Amerikaanse en 40 procent van de Chinese markt in handen - aandelen waardoor de mededingingsautoriteiten hoogstwaarschijnlijk verplichten tot verkoop van een aantal merken. Heineken, zo stelt Van Beek, zou die brokstukken kunnen inlijven of kunnen samenwerken met het in Amerika eveneens machtige Molson Coors.

Inbinden

Ook voor die opties geldt: de familie Heineken zal moeten inbinden. Voor echte groei is geld nodig en het concern kan geen grote aandelenemissie doen, tenzij de familie accepteert dat het de absolute greep kwijt raakt. Precies dat bleek vorig jaar nog een probleem, toen SABMiller een samenwerking met Heineken voorstelde. De Nederlanders toonden zich destijds niet alleen onwelwillend, ze gooiden de toenaderingspoging van SABMiller meteen in de openbaarheid, inclusief een krachtige afwijzing.

'Eerlijk is eerlijk: voor Heineken was dat de beste optie geweest', zegt Vos van ABN Amro. 'SABMiller verkoos de Nederlanders boven AB Inbev, alleen wilde de Heineken-familie onafhankelijk blijven. Dat is hun goed recht, maar het was een prachtige combinatie geweest. Onverslaanbaar in Afrika, mooie posities in Latijns-Amerika, noem maar op. Nu is dat te laat. Heineken zal iets anders moeten verzinnen.'

Interieur van de Heinekenbrouwerij. Beeld anp
Interieur van de Heinekenbrouwerij.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden