Heeft Noord-Korea Sony gehackt?

Saillante mailwisselingen liggen op straat, net als salarissen van acteurs en scripts van nog niet uitgekomen films. En de gifbeker lijkt nog lang niet leeg voor de filmtak van het Japanse technologiebedrijf Sony. Een maand geleden werd het bedrijf slachtoffer van een cyberaanval. Niemand weet zeker wie de hackers zijn, maar wie zoekt naar de mogelijke daders komt al snel bij Noord-Korea uit.

Kim Jong-un kijkt met een aantal Noord-Koreaanse soldaten naar een computer. Beeld epa

Een van de grootste cyberaanvallen uit de recente geschiedenis lijkt een boek zonder einde te worden voor het Japanse Sony. Bij elk lek brokkelt er weer een stukje af van het imago van het bedrijf.

Bijna dagelijks wordt er weer iets nieuws de wereld ingestuurd. Zo dook gisteren een mail op van de Amerikaanse acteur Channing Tatum. Hij was euforisch na het vernemen van de goede prestaties van zijn film 22 Jump Street en stuurde onder meer collega-acteur Jonah Hill en Sony Pictures-topvrouw Amy Pascal het volgende bericht:

'F YOU TED !!!! SECOND OF ALLLL TIMMMMME BEEEOTCH!!!! COME ON JUMPSTREETERS WE GOT CATE BLANCHETT WIT DIS BOX OFFICE B****ES!!!!!!!!'

Wat volgde op die tekst was een gigantische stroom AHAHAHAHA's, goed voor vijf pagina's in Word.

Channing Tatum. Beeld reuters

De eloquente mail van Tatum was een opvallend luchtige passage in een verder pijnlijke reeks openbaringen voor Sony. In andere mailwisselingen van Sony-topmannen wordt seksistisch over Hollywoodsterren en racistisch over de Amerikaanse president gepraat ('Zal ik Obama vragen voor de rol van Django?'), krijgt Angelina Jolie een sneer ('Ze heeft nauwelijks talent en is een verwend nest') en ook maakte het bedrijf bekend dat het script van de nieuwe James Bond-film waarschijnlijk in handen is van de hackers.

Verder liggen de salarissen van zeventien hoge functionarissen op straat en de persoonlijke gegevens van meer dan zesduizend medewerkers. Alleen Sony zelf weet wat er nog in het verschiet ligt.

Sony-topvrouw Amy Pascal. Beeld reuters

'Oorlogsdaad'

Maar volgens de Amerikaanse krant The New York Times kan Sony de recente misère wel eens aan zichzelf te danken hebben. Vorig jaar begon het bedrijf namelijk met het casten van acteurs voor een comedy genaamd 'The Interview', waarin een fictieve Noord-Koreaanse dictator vermoord zou worden.

Tijdens de audities voor de film kregen acteurs te horen dat in de film die leider niet fictief zou zijn, maar dat de daadwerkelijke leider van Noord-Korea, Kim Jong-un, de film niet zou overleven. In het plot worden twee Amerikaanse journalisten gerekruteerd door de CIA om hem te liquideren, gespeeld door Seth Rogen en James Franco.

Toen de nog altijd springlevende dictator van het land hoorde van de plannen van de regisseur, reageerde hij woedend. Een woordvoerder van de leider noemde de film in juni 'een oorlogsdaad' en benadrukte 'resoluut en genadeloos' te reageren.

Kim Jong-un. Beeld reuters

Bureau 121

Inmiddels wordt Sony al een maand lang in verlegenheid gebracht, komt de top van het bedrijf onder vuur te liggen en lijkt het steeds waarschijnlijker dat de dreigementen van Noord-Korea meer waren dan wat simpele oorlogsretoriek.

Een Noord-Koreaanse diplomaat ontkende begin december nog dat Pyongyang achter de digitale aanval op Sony zat, maar een anonieme bron van de Amerikaanse veiligheidsdienst zei tegen persbureau Reuters dat Noord-Korea wel degelijk als verdachte wordt beschouwd.

Noord-Korea beschikt namelijk over een heus cyberoorlogbureau, met de mysterieuze naam 'Bureau 121'. De afgelopen jaren zou het gesloten land flink geïnvesteerd hebben in het bureau. Bureau 121 wordt bemand door getalenteerde computerexperts en zij zouden andere landen bespioneren en saboteren, voornamelijk aartsvijand Zuid-Korea.

Jang Se-yul, een Noord-Koreaan die met de computertalenten studeerde in Noord-Korea en daarna besloot naar Zuid-Korea te vluchten, zegt tegen Reuters dat de militaire hackers een hoge status genieten in het Noord-Koreaanse leger. Volgens Jang telt Bureau 121 zo'n 1.800 cybersoldaten.

Kim Heung-kwang, een voormalig hoogleraar ICT in Noord-Korea, die in 2004 naar het zuiden vluchtte, zegt dat het werken voor het bureau als een eer wordt gezien. 'Ze worden met de hand uitgekozen, soms al op hun 17de, en het is een echte elitebaan. Mensen fantaseren erover.'

Voetgangers lopen langs een kantoor van Sony Pictures. Beeld belga
Kim Jong-un. Beeld afp

Guardians of Peace

Of de Noord-Koreaanse elite ICT'ers ook verantwoordelijk zijn voor de aanval op Sony die Hollywood in zijn greep houdt, is onduidelijk. De Sony-aanvallers noemen zichzelf 'Guardians of Peace'. Dergelijke aparte namen zouden ook door Noord-Koreaanse hackers zijn gebruikt bij aanvallen op Zuid-Koreaanse computernetwerken.

En dat het Sony al voor de cyberaanval niet helemaal lekker zat om Kim Jong-un opzichtig te vermoorden in The Interview, blijkt uit gelekte interne communicatie afkomstig van Sony-president Kazuo Hirai. Voor het eerst bemoeide de hoogste baas van Sony zich met het creatieve proces van de filmtak van het bedrijf, nadat Hirai bij de regisseur het verzoek neerlegde of de scene waarin het hoofd van Kim Jong-un smelt en daarna ontploft door een raket ook wat minder bruut kon. Onder meer het haar zou minder heftig vlam moeten vatten, het smelten moest minder duidelijk in beeld komen en ook zou geminderd moeten worden met rondvliegende schedelstukken.

Noord-Korea-kenners beschouwen het zeker niet als onmogelijk dat de computerexperts van Kim Jong-un achter de Sony-hack zitten. De hackers verzochten Sony, zonder aan The Interview te refereren, niet 'de film van terrorisme' uit te brengen. Aan de andere kant zouden dergelijke overduidelijke Noord-Korea-aanwijzingen ook een dwaalspoor kunnen zijn.

Wat wel zeker is, is dat The Interview vanaf 25 december in Amerikaanse bioscopen draait. Als er na die datum plots nog meer pijnlijke zaken uit de beerput van Sony opborrelen, maakt dat Noord-Korea nog wat verdachter.

James Franco (links) en Seth Rogen tijdens de première van The Interview. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden