ColumnPeter de Waard

Heeft Nederland per se een zakenbank nodig?

Nederland heeft door de pandemie ontdekt dat het niet zonder eigen pillenfabriek kan. Het kabinet wil daarom staatssteun geven aan ­geneesmiddelenproducent Apotex in Leiden dat op het punt staat door zijn eigenaren te worden gesloten, meldde deze krant.

Ook KLM wordt van nationaal belang geacht en kan op staatssteun rekenen, want zonder een vliegmaatschappij is een distributieland even onthand als een knaagdier zonder tanden. De werf IHC is ook onmisbaar voor het land. Tata Steel en Hema zouden eventueel naar staatssteun kunnen hengelen, want zonder staal en warenhuizen zijn we een landje van niks.

Op het eerste gezicht zou ­niemand er voor voelen om ook een zakenbank overeind te houden. Die kan het land juist missen als ­kiespijn. Zakenbankiers zijn de schobbejakken van de haute finance – mannen die meer met de ­eigen bonussen bezig zijn dan met het lot van de bedrijven die ze moeten helpen met de grote financieringsoperaties.

Sinds de vorige crisis zitten ze in het beklaagdenbankje en zijn de kop van Jut van theatermakers en cabaretiers. In deze crisis proberen ze het blazoen op te poetsen, maar dat ze daarmee van nationaal belang zijn, zal niet snel worden beaamd.

Dat ABN Amro zijn mondiale zakenbank opdoekt, zal zelfs politiek Den Haag niet beroeren, hoewel de staat als meerderheidsaandeelhouder de nieuwe topman Robert Swaak meteen zou kunnen terugfluiten. Maar nu de bank zelf na een aantal miskleunen concludeert dat het allemaal te risicovol is , zal geen parlementariër daar tijd aan verspillen. Dat zou een electorale doodzonde zijn. Het is veel nuttiger om op het coronabeleid van het kabinet in te hakken.

Toch is het zakenbankieren de hoeksteen van de Nederlandse handelsnatie. Geldtransacties waren voor de VOC belangrijker dan wapengeweld. Met de oudste beurs, de Amsterdamse Wisselbank en ­Hope & Co stond Nederland aan de basis van het zakenbankieren. Zonder ­zakenbankiers zou er nooit een VOC-mentaliteit zijn geweest.

In de jaren negentig van de vorige eeuw ontpopten de Nederlandse banken – ING met de overname van Barings, ABN Amro met die van ­Hoare Govett – zich nog tot belangrijke spelers op het wereld­toneel. Nu zijn ze in de top-20 niet meer te vinden. Wie als multinational een internationale overname wil doen, zal voor de expertise en plaatsingskracht van financieringsinstrumenten aangewezen zijn op de Amerikanen (Goldman Sachs, Morgan Stanley, JP Morgan), de Zwitsers, Britten, Fransen of Duitsers.

Ook de miljardenfinanciering van de grondstoffenhandel (granen en delfstoffen) zal niet meer door Nederlanders worden gedaan. Zelfs bij de handel van Nederlandse staatsleningen zullen buitenlanders het heft in handen krijgen.

Nederland kan zonder een zakenbank, net zoals het zonder een pillenfabriek of een luchtvaartmaatschappij kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden