De Kwestie Italië

Hebben de Italianen echt heimwee naar de lire?

Het regeerakkoord van Lega en de Vijfsterrenbeweging kan de opmaat zijn voor een Italexit.

‘Geen gezeik, iedereen rijk’, roepen populistische partijen in heel Europa. En dat kan simpel worden bereikt door zich te bevrijden van de knellende greep van de euro, zo willen ze doen geloven.

Met twee bankbiljetten van 500 duizend lire konden Italianen zich twintig jaar geleden miljonair wanen, hoewel je er nog geen fatsoenlijke fiets voor kon kopen, laat staan een echte Bianchi.

Maar Italianen zijn romantici. In het regeerakkoord van Lega en de Vijfsterrenbeweging is een Italexit is geen doel op zichzelf, zoals de Brexit voor de regering-May, maar het kan wel de consequentie zijn, al denken de financiële markten dat de soep niet zo heet wordt gegeten als ze wordt opgediend.

Veel reden om nostalgische gevoelens te hebben naar de periode van voor het Verdrag van Maastricht is er voor de Italianen niet.

Monetair misbaksel

De lire was een monetair misbaksel. Vakantiegangers kunnen zich nog herinneren hoe ze met stapels bankbiljetten naar het Gardameer of de Adriatische kust afreisden. Het bestellen van een kopje koffie was een rekenexercitie op zich. Wat in Nederland 1 gulden 50 kostte, was in Italië al gauw een getal met drie nullen. Als één land enige monetaire stabiliteit te danken heeft aan Frankfurt en Brussel, is het Italië wel. Nu is onduidelijk wat de coalitiepartijen precies willen, behalve dat ze een ruzie met de EU op de spits willen drijven. Zo zouden ze kwijtschelding eisen van 250 miljard euro aan schulden: de Italiaanse staatsobligaties die door de Europese Centrale Bank zijn op­gekocht in het kader van de kwantitatieve verruiming. Het is een volstrekt irreële eis. Italië zou formeel in gebreke zijn en failliet gaan. Dat treft de andere EU-landen, maar nog meer de Italianen zelf, omdat 70 procent van de staatsschuld in handen is van Italiaanse pensioenfondsen en spaarders.

De eurozone zou volgens het Romeinse regeerakkoord ‘economische en juridische procedures moeten creëren die lidstaten toestaan de muntunie te verlaten en de monetaire soevereiniteit te heroveren’.

Dat betekent geen Italexit – het verlaten van de eurozone wordt niet genoemd – maar het zou ertoe kunnen leiden dat het land eruit wordt gekegeld als de nieuwe regering de budgettaire discipline laat varen. Italië heeft na Griekenland nu al in procenten van het bbp de hoogste staatsschuld van de eurozone: 130 procent van het bbp, terwijl slechts 60 procent is toegestaan.

Heilloze zoektocht

Zelfs de Vijfsterrenbeweging en de Lega zullen beseffen dat het uittreden uit de eurozone of de EU een heilloze zoektocht is in een labyrint, zoals de Britten nog steeds elke dag op de voorpagina’s van hun kranten ontdekken. Brussel is een mooie zondebok voor de invasie van vluchtelingen. Maar als Italië echt zou willen uittreden, schiet het zichzelf in de voet.

De lire mag worden gekoesterd als de sestertie uit de Asterix en Obelix-serie – een mooie herinnering die altijd tot een nederlaag tegen de Galliërs leidde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.