‘HBO staat onvoldoende open voor bedrijfsleven’

Ondanks mooie convenanten en fraaie intenties verloopt de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het hoger beroepsonderwijs stroef...

Het hoger beroepsonderwijs werkt slechts mondjesmaat samen met het MKB en staat nog te weinig open voor de wensen van het bedrijfsleven. Dit is de kern van de kritiek op de hogescholen die de voorzitters van de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland dinsdag lieten horen bij de presentatie van de nota Hogescholen en branches, partners in professie.

‘We horen regelmatig uit bijvoorbeeld de bouw of de installatiebranche dat hogescholen verzoeken om toegepast onderzoek niet kunnen honoreren’, zegt Loek Hermans, voorzitter van MKB-Nederland. ‘Ze hebben hun onderwijsprogramma’s al klaar en willen die niet meer wijzigen. Minder onderzoek betekent dat bedrijven bijvoorbeeld minder nieuwe producten kunnen introduceren.’

‘Hogescholen zijn de belangrijkste leveranciers van talent voor het bedrijfsleven’, stelt voorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW. Jaarlijks leveren de 44 hogescholen ruim zestigduizend afgestudeerden af. Bijna de helft vindt snel werk bij het MKB, bedrijven met hooguit 250 werknemers.

De behoefte aan hbo’ers zal de komende jaren alleen maar toenemen. ‘Daarom moet de doorstroming van het mbo naar het hbo worden gestimuleerd. Bijvoorbeeld met een tweejarige leerroute die mbo’ers kunnen combineren met werk’, aldus Hermans. ‘Dat zien we liever dan een master-opleiding bovenop de reguliere hbo-bachelor-opleiding.’ Die willen de hogescholen invoeren bij sommige opleidingen om studenten de kans te geven hun studie te verdiepen.

De HBO-raad, de vereniging van hogescholen, reageert ‘verbaasd en geërgerd’ op het rapport van de werkgevers. ‘Hierover is met ons geen overleg geweest, terwijl in de titel van het rapport het woord partners staat. Ik heb altijd geleerd dat je met je partner moet praten als iets je niet zint’, zegt Paul Helbing, woordvoerder van de HBO-raad. ‘Het doen van onderzoek is kleinschalig begonnen. Dat willen we graag uitbreiden.’

‘Ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf vinden het vaak moeilijk contact te leggen met de hogescholen’, aldus Hermans. ‘Ze weten niet waar ze moeten zijn voor stagiairs of afstudeeropdrachten. De oplossing is een ondernemersloket. In de regio Den Haag werkt dat bijvoorbeeld al goed.’

Ook Willie Berentsen, beleidsadviseur bij FME, de branchevereniging voor industriële ondernemingen, merkt dat samenwerking met hogescholen soms moeizaam is. ‘Er wordt meer gepraat dan gedaan. Het lukt hogescholen dan ook slecht marktaandeel te winnen op de markt voor werknemerscursussen. De onderlinge samenwerking tussen hogescholen is vaak gebrekkig omdat ze autonomie tot heilig principe hebben verheven. Het in de praktijk brengen van gemaakte afspraken kost hierdoor veel tijd. Ondernemers hebben niet zo veel tijd. Die denken in maanden, terwijl hogescholen in jaren denken.’

Volgens de ondernemers staan de hogescholen niet voldoende open voor discussies over de inhoud van het onderwijs. ‘Kennelijk vinden hogescholen het niet noodzakelijk of bedreigend’, zegt André van der Leest, beleidssecretaris onderwijs bij de Koninklijke Metaalunie. ‘Bedrijven willen anderzijds ook niet meepraten als ze niet weten of er iets gebeurt met hun inbreng.’

De HBO-raad is tegen verdere formalisering van de bedrijfsinvloed. ‘Er is al intensief en structureel overleg op centraal, regionaal en sectoraal niveau’, zegt Helbing. ‘Verder hebben wij onze eigen verantwoordelijkheid ten opzichte van de studenten. Wij leiden niet op voor de eerste baan, maar voor een loopbaan. We zitten niet te wachten bureaucratie die niets oplevert. Dat kost alleen maar geld en dat besteden we liever aan onderwijs.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden