Vrachtcontainers in de haven van Rotterdam.
Vrachtcontainers in de haven van Rotterdam. © ANP

Havenmedewerker Rotterdam gearresteerd terwijl hij bezig was met container vol cocaïne

Het is wat je noemt een heterdaadje: een medewerker van een overslagbedrijf in de Rotterdamse haven is gearresteerd terwijl hij achter zijn computer bezig was met een container met 363 kilo cocaïne, goed voor een straatwaarde van 18 miljoen euro. De inval van het arrestatieteam was bewust getimed om bewijs te verzamelen.

Het Openbaar Ministerie heeft de 43-jarige man uit Rozenburg (gemeente Rotterdam) vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris op verdenking van corruptie en betrokkenheid bij drugsinvoer. De aanhouding was afgelopen woensdag.

De verdachte werd al maanden in de gaten gehouden door een onderzoeksteam van (zeehaven)politie, de Douane en het overslagbedrijf. Dat gebeurde nadat op de containerterminal een opengeknipte container was aangetroffen.

Er worden onder andere partijen drugs aangetroffen tussen bananen en ander fruit, tussen oldtimers en in een partij zink

Het vermoeden was dat een medewerker de zogenoemde 'uithalers' van de drugs zou hebben geholpen door de container op een gemakkelijk bereikbare plaats neer te zetten.

In de Rotterdamse haven heeft het HARC-team (Hit And Run Cargo-team) van Openbaar Ministerie, Fiod, Zeehavenpolitie en Douane de handen vol aan het opsporen van drugssmokkel. Het gaat vooral om cocaïne uit Zuid-Amerika, op de meest inventieve plekken verstopt. Er worden onder andere partijen drugs aangetroffen tussen bananen en ander fruit, tussen oldtimers, in een partij zink en in flessen die zogenaamd waren gevuld met sojasaus.

Deze zogeheten rip off-partijen, enkele kilo's bijeengepakt in containers, zijn lastig voor de opsporing, maar ook voor de verzender. Grote partijen van 1.000 kilo of meer zijn uitzonderlijk, al werd in juni 2016 een container onderschept met bijna 4.000 kilo cocaïne - de op een na grootste vangst ooit. De drugs hadden volgens het Openbaar Ministerie een groothandelswaarde van ongeveer 140 miljoen euro.

Om werknemers op de risico's te wijzen, werken bedrijven en opsporingsdiensten met elkaar samen in het project 'Veilige Haven'

Voor havenpersoneel kan het aanlokkelijk zijn om te helpen bij het aan wal brengen van drugs. Met het uitlenen van een toegangspas valt 2.500 euro per keer te verdienen. Wie zelf de cocaïne uit een container haalt, kan met handlangers tot 60 duizend euro per partij krijgen - 1 kilo heeft een groothandelswaarde van 35 duizend euro.

Maar de risico's zijn ook groot en de straffen kunnen hoog uitvallen. In juli van dit jaar kreeg een douanier 14 cel jaar voor het doorlaten van scheepsladingen drugs in de Rotterdamse haven en witwassen van crimineel geld. Het Openbaar Ministerie had 16 jaar tegen hem geëist.

Wie eenmaal zijn pas heeft uitgeleend of op een andere manier heeft meegewerkt, zit vast in de klauwen van een criminele organisatie: je bent chantabel geworden. Om werknemers op de risico's te wijzen, werken bedrijven en opsporingsdiensten met elkaar samen in het project 'Veilige Haven'. Het programma richt zich niet alleen op technische voorzieningen, maar ook op het vergroten van de bewustwording bij werknemers van alle bedrijven die werkzaam zijn in het havengebied. Bedrijven trekken aan de bel als personeel vaak buiten de diensturen op de terminal is.

Toch blijft het onderscheppen van drugs moeilijk. Zo kan slechts een fractie van alle containers in de haven worden gescand.

Smokkeljargon

Rip off: Tientallen kilo's cocaïne zitten verstopt in een container. Deze wordt op het haventerrein opengebroken. In sporttassen verlaat de cocaïne de haven. Degenen die de drugs komen ophalen bij een containerterminal, krijgen geregeld hulp van medewerkers van een overslag- of transportbedrijf.

Aflopen: Een bemanningslid van een schip gaat met drugs in zijn bagage aan wal.  Jaarlijks zijn er enkele aanhoudingen van  opvarenden, die grofweg een kilo of 20 cocaïne probeerden binnen te brengen.

Opvissen: Pakketten drugs worden van een schip in zee gegooid. Handlangers in speedboten vissen ze op. Soms worden er dankzij een tip honderden kilo's onderschept.