'Havenbedrijven moeten fuseren'

Amsterdam De havens van Rotterdam en Amsterdam moeten ophouden elkaar te beconcurreren. In plaats daarvan moeten de havens fuseren, of op z’n minst veel nauwer gaan samenwerken....

De manier waarop de havens van Rotterdam en Amsterdam elkaar beconcurreren is niet goed voor de welvaart van Nederland en de belastingbetaler, zegt Klaas Westdijk, commissie-voorzitter bij de Raad voor Verkeer en Waterstaat en voormalig directievoorzitter van het overslagbedrijf Pakhoed.

‘Niet het nationale belang maar het regionale belang staat nu voorop bij de havens. Beide havens hebben de ambitie een zo’n breed mogelijk pakket diensten aan te bieden. Dat verwijt ik ze niet, want die opdracht hebben ze nu eenmaal meegekregen. Maar het is de vraag of de investeringen die worden gedaan om die ambities te realiseren wel allemaal even zinvol zijn’, aldus Westdijk. Hij vindt dat Nederlandse zeehavens net als luchthavens het beste in één bedrijf kunnen worden gestopt.

‘Schiphol bestaat uit een grote nationale luchthaven met daaromheen enkele satellietluchthavens. Omdat ze onder één dak horen, proberen ze elkaar geen vliegen af te vangen. Zo’n model kun je ook voor de havens bedenken. Hoewel je Amsterdam moeilijk een satelliethaven kunt noemen. Daarvoor is Amsterdam te groot’, aldus Westdijk.

Bij een verregaande samenwerking of een fusie van de havens kan volgens hem op bijvoorbeeld bedrijfseconomische gronden worden gekeken welke haven zich waarin het beste kan specialiseren. ‘Het is nu ieder voor zich’, aldus Westdijk.

In het rapport ‘Gateway Holland, Fundamentele keuze voor een welvarend Nederland’ staat dat de overslag van containers het beste geconcentreerd kan worden in Rotterdam ‘omdat die haven relatief makkelijk toegankelijk is’.

Amsterdam, dat vele honderden miljoenen euro’s stak in een containerterminal, moet zijn ambitie laten varen hierin ook iets te betekenen. Er meert immers sinds eind 2009 toch al geen enkel containerschip meer af in Amsterdam. De stad kan zich beter op andere segmenten richten, zoals passagiers.

‘De Amsterdamse haven heeft met zijn passagiersterminal dicht bij de oude binnenstad een goede uitgangspositie voor de ontvangst van cruiseschepen’, aldus de Raad. De Amsterdamse havenwethouder Freek Ossel wilde dinsdag niet reageren op het rapport.

Het Havenbedrijf Rotterdam zegt het idee van meer samenwerking te omarmen. ‘Maar voordat een verregaande samenwerking of een fusie aan de orde is, moet eerst de Amsterdamse haven verzelfstandigd worden’, aldus een woordvoerder. Het Amsterdamse havenbedrijf valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. De haven van Rotterdam is een zelfstandige onderneming, met de gemeente Rotterdam als enig aandeelhouder.

Michiel Nijdam, haveneconoom aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam, vindt een fusie tussen de twee havens niet nodig. ‘Ik zie het probleem niet zo. Concurrentie houdt de havens scherp. Een fusie beperkt die concurrentie en kan leiden tot hogere prijzen. Daar zullen afnemers van de havens niet blij mee zijn’, aldus Nijdam.

Hij ziet niets in het Schiphol-model voor de zeehavens. ‘Het klopt dat de havens een nationaal belang dienen. Maar tegelijkertijd hebben ze een grote invloed op de lokale economie, werkgelegenheid en het milieu.’

‘Nu kunnen de gemeenten enorme invloed uitoefenen op de havens. Haarlemmermeer kan dat niet op Schiphol, terwijl de luchthaven lokaal veel overlast veroorzaakt’, aldus Nijdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden