Hard ingrijpen IMF in Azië bij gebrek aan beter

De Nederlandse banken hebben volgens de laatste cijfers bijna 2,4 miljard gulden geleend aan Koreaanse banken en bedrijven. De banken hoeven zich, ondanks alle crisisverhalen, vooralsnog geen zorgen te maken dat ze kunnen fluiten naar hun geld....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Maar ook begin volgend jaar moeten er nog vele miljarden aan leningen worden afgelost. Mocht de steun van het IMF onvoldoende zijn, dan schiet een kleine groep rijke landen, waaronder ook Nederland, Korea te hulp. Deze landen zijn bereid met meer dan veertig miljard gulden aan noodleningen over de brug te komen.

Mocht het zover komen dan ontstaat er een vreemde situatie. Nederland leent geld aan Korea waardoor het land in staat wordt gesteld kredieten van onder andere Nederlandse banken op tijd af te lossen. Die Nederlandse banken vinden tijdige betaling natuurlijk prettig. Maar ze zouden er ook niet echt wakker van liggen als Korea eventjes zou verzaken.

Zelfs als Korea helemaal in gebreke zou blijven, is er nog heel weinig aan de hand. Zo weinig in ieder geval dat ABN Amro, ING, noch de Rabo tot nu toe de behoefte heeft gevoeld te waarschuwen voor de negatieve gevolgen van de Koreaanse crisis voor de winstontwikkeling.

Dus waarom zou Nederland honderden miljoenen, zo niet meer dan een miljard naar Korea overmaken? Voor de eigen banken is het niet nodig. Banken die bovendien bij het volle verstand geld hebben geleend aan Koreaanse banken en bedrijven. Zij zijn daarin gesteund door de Nederlandsche Credietverzekering Maatschappij die tot op de dag van vandaag Korea als zeer kredietwaardig aanmerkt. Daar komt binnenkort zeer waarschijnlijk verandering in, maar toch.

Misschien dat niet-Nederlandse banken het iets moeilijker krijgen als Korea binnenkort (eventjes) niet betaald. Maar dat kan voor Nederland toch moeilijk een reden zijn om met geld over de brug te komen. Waarom zou minister Zalm van Financiën een Japanse of Amerikaanse bank van dienst willen zijn?

De bereidheid van Nederland om Korea financieel bij te staan, kan alleen worden begrepen als naar de aard van de crisis wordt gekeken. Het is niet het land Korea dat in schuldennood verkeert, maar het zijn grote Koreaanse banken en bedrijven die onder hun schuldenlast dreigen te bezwijken.

Vooral de malaise in het bankwezen kan gevaarlijk zijn voor Korea want met banken die massaal de deuren moeten sluiten is het lastig de economie soepel draaiende te houden. Een ineenstorting van de Koreaanse economie kan de hele wereldeconomie, inclusief de Nederlandse, schaden. Steun aan Korea is in het Nederlandse belang.

Een soortgelijke redenering geldt voor IMF-ingrijpen. Het fonds heeft, zegt artikel 1 van de oprichtingsakte, tot taak landen in financiële problemen bij te staan om te voorkomen dat de welvaartsgroei in de wereld in ongerede raakt. Dat risico zit er bij Korea duidelijk in.

Het probleem bij de betrokkenheid van het fonds is dat het zich in Korea op enigszins onbekend terrein begeeft. Het IMF heeft ervaring met het op poten zetten van beleid in arme landen, in landen met torenhoge overheidsschulden en inmiddels ook een beetje in landen die de oversteek maken van plan- naar markteconomie. Maar een land waarin banken en bedrijven hun eigen graf hebben gegraven terwijl op het economische beleid van de overheid valt weinig aan te merken, is voor het IMF ook vrij nieuw.

Het herstelplan dat het fonds aan Korea heeft voorgeschreven is deels op maat gesneden. Korea moet de hele financiële sector herstructureren om een gezondere basis voor economische groei te leggen. Voor een ander deel bevat het herstelplan ook vertrouwde IMF-recepten zoals bezuinigingen en een strak monetair beleid.

De monetaire striktheid is vooral bedoeld om de Koreaanse financiële markten tot rust te laten komen. Dat leek tot begin deze week een hopeloze missie, maar inmiddels is de Koreaanse won en de Koreaanse beurs aan een spectaculaire comeback begonnen. De prijs van deze striktheid is wel een torenhoge rente. Een gezond Koreaans bedrijf kan nu alleen nog lenen tegen meer dan 20 procent rente. Die hoge rente kan de nekslag betekenen voor veel bedrijven, ook voor bedrijven die zich niet onverantwoord in de schulden hebben gestoken.

Zulke bijwerkingen roepen twijfel op over effectiviteit van dit vertrouwde IMF-recept. Zo'n koude sanering zal de kans op een spoedig herstel in ieder geval niet vergroten. Ook bij de wenselijkheid om met IMF-geld of ander internationaal kapitaal westerse banken voor verliezen te behouden, kunnen vraagtekens worden gezet. Er zijn alleen geen alternatieve oplossingen voorhanden. Zeker niet op de korte termijn die restte om Korea te redden.

Harko van den Hende

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden