Handelsoorlog dreigt na Amerikaanse importheffing op Chinees staal

Met een importheffing op Chinees staal van 522 procent hebben de Amerikaanse autoriteiten de handelsverhoudingen met China op scherp gezet. De Chinese autoriteiten die direct hun 'grote ontevredenheid' uitspraken, zijn gewend met handelssancties terug te slaan.

Een Chinese arbeider in een staalfabriek in de stad Tangshan.Beeld afp

De Amerikaanse actie vergroot de druk op de Europese Commissie. Die ligt al geruime tijd onder vuur van vooral de Britse staalindustrie, die harder optreden tegen Chinese dumping eist. De draconische Amerikaanse maatregel vergroot de kansen op dumping in de EU, omdat Chinese producenten de Europese markt boven de Amerikaanse zullen verliezen. Vakbonden in de staalsector vrezen banenverlies door de Chinese dumping.

De Amerikaanse heffing betreft een specifiek segment: koudgewalst staal dat vooral in de auto-industrie en de bouw wordt gebruikt, in totaal niet meer dan 10 procent van de Chinese staalexport naar de VS. Niettemin is de politieke betekenis van de heffing groot. De Amerikaanse autoriteiten willen de staaldumping eind deze maand tijdens een G7-top in Japan aankaarten om China verder onder druk te zetten. Voorafgaand zetten zij nu de toon door zich bereid te tonen er hard in te gaan: het dumpen (kunstmatig lage prijzen) bestraffen zij met een heffing van 266 procent en het onrechtmatig subsidiëren door de Chinese overheid met 256 procent.

Terughoudend straffen
De Europese daadkracht steekt daarbij schril af. Na een lang onderzoek durfde de Europese Commissie niet verder te gaan dan een straftarief van 16 procent, eveneens op koudgewalst staal. Zonder twijfel speelde daarbij een rol de wens om de relatie met China goed te houden, aangezien dat land sancties met sancties pleegt te vergelden. Om een voor alle betrokkenen ongunstige handelsoorlog te vermijden is terughoudend straffen tot dusver de Europese koers.

Tegelijkertijd beseffen Europese landen dat Chinese dumpingpraktijken niet langer kunnen worden genegeerd, nu het probleem van overproductie ook in bedrijfstakken als steenkool, aluminium en cement opspeelt. Meest precair is vooralsnog de werkgelegenheid in de staalbranche, waarin China de helft van de wereldproductie voor zijn rekening neemt. Om banen te behouden helpen de Chinese autoriteiten hun bedrijven te overleven via de export, bijvoorbeeld door het toekennen van belastingvoordelen.

'Oneerlijke methodes'
De Amerikaanse heffing van 522 procent gaat de Chinezen vooralsnog niet op andere gedachten brengen. 'De VS hebben vele oneerlijke methodes gebruikt tijdens hun anti-dumping en anti-subsidie-onderzoek naar Chinese producten, met name de weigering om Chinese staatsbedrijven een afwijkend belastingregime toe te staan', stelde het Chinese ministerie van handel woensdag. Sancties werden nog niet aangekondigd, maar het ministerie zei wel alvast dat het bestaande systeem van belastingvoordelen gewoon blijft bestaan. De Chinese autoriteitenstellen de overcapaciteit in eigen land wel degelijk aan te pakken: bij de vele staalproducenten van het land zou al voor 90 miljoen ton aan productiecapaciteit zijn geschrapt.

Maar volgens de Europese branche-organisatie Eurofer bedraagt de Chinese overcapaciteit nog altijd 340 miljoen ton, oftewel tweemaal de totale Europese jaarproductie. Zo'n zeven miljoen daarvan wordt in de EU afgezet, een verdubbeling sinds 2013. Alleen al die hoeveelheid, bescheiden afgezet tegen de totale Chinese overproductie, brengt de Europese producenten in problemen. Tata Steel, eigenaar van het vroegere Hoogovens in IJmuiden, maakte vorig jaar verlies en is nu bezig zijn gehele Britse staalproductie van de hand doen. Elfduizend staalarbeiders vrezen dat die aanstaande overname met veel banenverlies gepaard zal gaan.

Labour
Vooral Labour-politici hebben zich hun lot aangetrokken. Zij verwijten de Britse regering, die zich voorstaat op zijn uiterst vriendelijke houding jegens China, onvoldoende in het geweer te komen. 'We moeten politieke druk op de Chinezen uitoefenen', aldus Labour-leider Corbyn. Volgens hem heeft premier Cameron alleen maar oog 'voor het idee van een wereldeconomie', niet voor gewone mensen.

In de VS werpen opposanten van de regering zich eveneens op als critici van China. In de race om het Amerikaanse presidentschap heeft zowel de Republikeinse kandidaat Trump als de Democratische kandidaat Sanders de Chinese handelspraktijken onder vuur genomen, omdat die ten koste gaan van de gewone Amerikaanse werknemer. Trump zegt zelfs een heffing van 45 procent op alle Chinese exportproducten te willen, volgens kenners een zeker recept voor een handelsoorlog.

De Hoogovens van staalproducent Tata Steel gezien vanaf de Noordzee.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden