Half Nederland in geldproblemen, Nibud stelt gedragsregels op

Half Nederland kampt met geldproblemen. Het Nibud hoopt het tij te keren met een trits gedragsregels voor een betere financiële huishouding.

Archiefbeeld ter illustratie.Beeld anp

Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) heeft voor het eerst in zijn bestaan gedragsregels opgesteld die moeten voorkomen dat mensen geldproblemen krijgen. Volgens het Nibud is dat broodnodig, want bijna de helft van de 7,7 miljoen Nederlandse huishoudens heeft geldproblemen.

Eén op de vijf huishoudens kampt met ernstige betalingsachterstanden. Deze gezinnen missen meer dan eens de huurbetaling, hun gas en licht wordt geregeld afgesloten en gezinsleden moeten hun werkgever regelmatig vragen om een voorschot op het salaris.

Het Nibud heeft onderzocht welke mensen vatbaar zijn voor financiële problemen. Om dat te achterhalen heeft het instituut 1.450 Nederlanders tussen de 18 en 70 jaar ondervraagd over de eigen financiën. Volgens het Nibud is die groep representatief voor de gehele Nederlandse bevolking.

'Voor de hand liggende zaken als de hoogte van het inkomen blijken nauwelijks een rol te spelen bij betalingsproblemen', licht Nibud-onderzoeker Anna van der Schors toe. 'Hoe mensen met geld omgaan en in het leven staan, zegt veel meer over mogelijke problemen. Ons onderzoek laat zien dat mensen wier ouders vroeger nooit het goede voorbeeld gaven in geldzaken, een verhoogd risico lopen op betalingsachterstanden. Dat geldt ook voor piekeraars en impulsievelingen.'

Om die groepen te helpen, komt het Nibud met drie eenvoudige vuistregels die iedereen kan toepassen om meer grip te krijgen op zijn financiële situatie.

1. Check je betaalrekening minimaal één keer per week

Hoe vaker iemand zijn banksaldo controleert, hoe groter de kans dat iemand betalingsproblemen heeft, blijkt uit het onderzoek. Maar, zegt het Nibud er voor alle duidelijkheid bij, regelmatig checken leidt natuurlijk niet tot betalingsproblemen, integendeel.

De samenhang is eerder omgekeerd: hoe groter de geldproblemen, hoe vaker iemand zijn saldo checkt. Dat gezegd hebbende, adviseert het Nibud iedereen ten minste eens per week het bedrag op de betaalrekening te controleren. Verifieer dan goed of de afschrijvingen terecht zijn en let er vooral op dat het saldo niet negatief wordt. Want, zo waarschuwt het Nibud, rood staan op de betaalrekening is de duurste vorm van krediet die er bestaat.

Beeld Peter van Hugten

2. Plan je uitgaven een jaar vooruit

Wie het saldo op zijn betaalrekening controleert kijkt in de achteruitspiegel, maar wie een jaarbegroting maakt kijkt vooruit. Van de ondervraagde mensen zet 55 procent minimaal een keer per jaar de uitgaven van het huishouden op een rij.

Dat zou iedereen moeten doen, vindt het Nibud. 'Zo'n jaarbegroting laat u zien of uw inkomsten voldoende zijn om uw uitgaven te betalen en welk bedrag u overhoudt voor leuke dingen', schrijft het Nibud.

Dat klinkt als een flinke klus en dat is het ook. Als u vandaag zo'n begroting zou opstellem, dan moet u nu al het bedrag invullen dat u in oktober 2017 bijvoorbeeld aan nieuwe schoenen denkt te besteden.

Zo ver vooruit kijken is altijd lastig, erkent het Nibud. Maar via het persoonlijke budgetadvies op de website kan iedereen achterhalen welke bedragen men moet reserveren om bepaalde toekomstige uitgaven op te vangen. En dan gaat het niet alleen om schoenen, maar ook om de kosten van de kapper, kleding en kado's.

3. Spaar minimaal 10 procent van het inkomen

Volgens het Nibud zou iedereen 10 procent van de maandelijkse inkomsten opzij moeten zetten. Op Twitter lokte die raad gisteren enige hoon uit. Hoe kan een bijstandstrekker zoveel sparen?

Volgens Gabriëlla Bettonville, woordvoerder van het Nibud, is dat zelfs voor mensen met een uitkering mogelijk en noodzakelijk. 'We stellen al heel lang voor elke inkomensklasse modelbudgetten op en daarin gaan we altijd al uit van die 10 procent. Ook voor mensen in de bijstand.'

Bettonville voegt daaraan toe dat sparen voor veel mensen een negatieve bijklank heeft. De lage spaarrente zet mensen niet aan tot sparen, want een spaartegoed levert nauwelijks iets op. De oproep van het Nibud is geen oproep om je rijk te sparen, verduidelijkt Bettonville, maar om uit de financiële problemen te blijven.

'Spaarrekeningen met lage saldi en betalingsachterstanden gaan hand in hand', zegt Bettonville. Ongeveer 70 procent van de mensen met betalingsachterstanden heeft een spaarsaldo van minder dan 1.000 euro. Dat is te weinig om onvoorziene uitgaven op te vangen.

Mensen die graag een steuntje in de rug krijgen bij het budgetteren, kunnen zich aanmelden voor een gratis coachingsprogramma van het Nibud. Per sms en e-mail geven de budgetvoorlichters dan tips en trucs om uit de financiële problemen te blijven.

procent van de Nederlanders heeft volgens het Nibud geen spaarrekening. Wie niet spaart loopt groot riscico op financiele problemen door onverwachte tegenslagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden