GTI en haven openen fusiegolf pensioenfondsen

Er komt een fusiegolf onder de 1027 pensioenfondsen. Het pensioenfonds voor vijftigduizend (ex-) havenwerknemers zoekt een fusiepartner. Installatiebedrijf GTI draagt zijn pensioenfonds helemaal over aan het Bedrijfspensioenfonds voor de Metaalnijverheid....

GIJS HERDERSCHEE

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

Het fonds van GTI was net zoals het fonds voor de haven, al één van de grotere. Het GTI-fonds beheerde voor veertienduizend (ex-) werknemers het geld voor de oude dag. Ten opzichte van het pensioenfonds voor de metaalnijverheid was GTI nog een dwerg. De fusiepartner beheert het geld voor 820 duizend (ex-) werknemers.

In Nederland zijn in totaal elfhonderd pensioenfondsen die in totaal zevenhonderd miljard gulden beheren. Ze komen voor in soorten en maten. Er is een handvol echt grote fondsen, zoals het ABP voor de ambtenaren, PGGM voor de zorg of het fonds voor de metaalnijverheid. Die fondsen verzekeren vrijwel iedereen die in een sector werkt.

Een aantal bedrijven heeft van oudsher een eigen fonds en is vrijgesteld van het fonds dat voor de sector geldt. Zo had GTI zestig jaar lang een eigen pensioenfonds. Vrijwel alle grote bedrijven zoals Stork, Hoogovens, Shell, Unilever, Philips maar voorheen ook Fokker hebben een eigen regeling. Ook 'nieuwe' bedrijven die niet onder een sectorfonds vallen hebben vaak een eigen fonds, zoals automatiseerder Baan.

GTI houdt er nu mee op en er zullen meer pensioenfondsen volgen. GTI kan de administratie niet meer aan. Volgens de CAO voor de metaalnijverheid die ook voor GTI geldt, krijgen werknemers enorme keuzevrijheid bij de opbouw van hun pensioen. Zo kunnen werknemers voortaan vrije dagen 'opsparen' voor tussentijds verlof of voor pré-pensioen. Er kan apart gekozen worden voor een Nabestaandenpensioen, voor pré-pensioen en voor bijsparen via een spaarloonregeling. Dat vergt nogal wat administratie en daar heeft GTI geen zin meer in.

Het pensioenfonds voor de haven, ook één van die grote fondsen, ziet de investeringen in computers als aanleiding om naar fusiepartners uit te kijken. 'Nu zijn de kosten, voor de administratie nog laag maar die dreigen fors omhoog te gaan door de automatiseringskosten.' Er zijn ook argumenten tegen een fusie. 'Als we zelfstandig blijven, zijn we wendbaarder bij bijvoorbeeld het beleggen', zegt een woordvoerder van het havenfonds.

Deze argumenten zullen voor alle pensioenfondsen gelden, behalve natuurlijk voor de éénmanspensioenfondsen. Die vertegenwoordigen al de ultieme vorm van keuzevrijheid.

Als voor de haven en GTI al geldt dat de administratie te complex en door grote investeringen in computerapparatuur en programma's te duur dreigt te worden, dan geldt dat zeker voor de echt kleine fondsen. Zij kunnen er voor kiezen om helemaal op te gaan in een ander fonds, zoals GTI, of alleen de administratie -'de uitvoering'- met een ander te bundelen, zoals de haven beoogt. Werkgevers en vakbeweging in de haven houden dan greep op de inhoud van hun pensioenregeling.

Om het toezicht op de pensioenregelingen door de Verzekeringskamer te helpen wil het kabinet in ieder geval dat alle fondsen voor minder dan honderd (ex) werknemers fuseren. Dat kost eenderde van de fondsen het voortbestaan.

Tegelijk werkt het kabinet overigens ook een tegengestelde beweging in de hand: het ontstaan van juist meer pensioenfondsen. Bedrijven moeten makkelijker weg kunnen bij de verplichte bedrijfstakfondsen. Als de uitvoering van het fonds erg duur is of wanneer de opbrengst van de beleggingen erg tegenvalt, mag een bedrijf vertrekken.

Voor de meting van de beleggingsresultaten zijn onlangs afspraken gemaakt tussen kabinet, vakbeweging en werkgevers. De resultaten zijn niet alleen afhankelijk van de koersstijging van aandelen - een risicovolle belegging voor een pensioenfonds - maar ook van bijvoorbeeld de leeftijdsopbouw van het fonds.

De komende drie jaar worden voor het eerst de resultaten van de bedrijfstakfondsen gemeten. Na die periode kunnen bedrijven bij slecht presterende fondsen vertrekken. Als één bedrijf mag opstappen omdat een fonds slecht presteert, kan dat meteen het einde van het fonds betekenen. Dan mogen namelijk alle bedrijven vertrekken. En waarom zouden ze dat niet doen? Verzekeraars staan te trappelen om de klanten te verwelkomen.

Gijs Herderschêe

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden