Grote financiële problemen voor arbeidsgehandicapten

Honderden arbeidsgehandicapten die op een tijdelijk WSW-contract bij een sociale werkplaats werken, komen in grote financiële problemen. Hun contract wordt niet verlengd doordat gemeenten vooruitlopen op bezuinigingen die volgend jaar op hen afkomen als gevolg van de Participatiewet. Vooral arbeidsgehandicapten met een WIA-uitkering die werkloos worden, gaan er honderden euro's per maand op achteruit.

Beeld ANP

Hoewel exacte aantallen ontbreken, bevestigt uitkeringsinstantie UWV de signalen dat tijdelijke contracten van arbeidsgehandicapten in sociale werkplaatsen niet worden verlengd. Datzelfde constateert Cedris, de brancheorganisatie van de sociale werkbedrijven. Een kleine vierduizend mensen met een WIA-uitkering hebben een beschutte werkplek in een sociale werkplaats. Bijna 1.500 van hen hebben een tijdelijk contract. Wie na twee jaar ziekte weer aan het werk probeert te komen valt bijvoorbeeld terug van 1.450 euro netto per maand tot 600 euro als hij werkloos wordt. Dat komt doordat een deel van de arbeidsongeschiktheidsuitkering is gekoppeld aan een baan.

Volgens de betrokken instanties maken gemeenten een denkfout waardoor ze zichzelf en de arbeidsgehandicapten tekort doen. Dit jaar kunnen arbeidsgehandicapten worden ondergebracht bij sociale werkplaatsen en komen de kosten ook de komende jaren nog voor rekening van de rijksoverheid. Arbeidsgehandicapten die kunnen werken maar werkloos zijn, moeten vanaf 1 januari naar de gemeente voor een bijstandsuitkering. Met de invoering van de Participatiewet gaat de WSW-regeling vanaf 2015 'op slot'. Het kabinet beschouwt dit als een dure regeling, omdat arbeidsgehandicapten tot op 120 procent van het minimumloon kunnen uitkomen.

100 duizend banen

'Het is begrijpelijk dat gemeenten aarzelen gezien de grote bezuinigingen en onzekerheden die op hen afkomen', zegt Cedris-voorzitter Job Cohen. Maar sommige gemeenten maken volgens hem keuzen 'die voor niemand goed zijn. Het is beroerd voor degenen die willen werken en op deze manier langs de kant komen te staan. En het pakt slecht uit voor de gemeenten. Ze raken het geld voor de WSW-plekken kwijt en moeten deze mensen nog steeds helpen: met werk of een bijstandsuitkering.'

Met de Participatiewet worden de regelingen voor mensen in de bijstand (433 duizend), Wajong (240 duizend) en WSW (100 duizend) samengevoegd. Wie een beperking heeft, moet een gewone baan bij een regulier bedrijf zien te vinden en komt niet meer in aanmerking voor de WSW. Met werkgevers is afgesproken dat ze stapsgewijs 100 duizend banen creëren, de overheid komt met 25 duizend banen.

Daarnaast is er voor gemeenten geld beschikbaar om arbeidsgehandicapten te begeleiden of om de werkplek aan te passen. Het kabinet wil met de nieuwe wet 1,6 miljard euro besparen. Nieuwe arbeidsgehandicapten kunnen vanaf volgend jaar een bijstandsuitkering aanvragen als ze werkloos zijn. Maar die krijgen ze niet als ze spaargeld hebben of een huisgenoot die een inkomen heeft.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zegt dat zij met de UWV en Cedris overlegt of er andere oplossingen zijn voor arbeidsgehandicapten die niet meer in dienst kunnen komen bij de sociale werkbedrijven. Een van de mogelijkheden die worden onderzocht is detachering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.