Gros AEX-bedrijven is kerngezond

Zwaargewichten Shell en ArcelorMittal eindigden diep in het rood. Maar de meeste bedrijven in de AEX zijn 2015 goed doorgekomen, blijkt uit de jaarcijfers. Waar is dat aan te danken?

Klanten doen boodschappen bij Giant Landover. De Amerikaanse supermarkt is sinds 1998 onderdeel van Ahold. Beeld ANP

Grondstoffencrisis

Het Damrak werd vorig jaar vol in het gelaat getroffen door de grondstoffencrisis. Die werd veroorzaakt door de afkoelende Chinese economie en problemen in belangrijke opkomende landen als Rusland en Brazilië. Shell, met meer dan 400 miljard euro omzet veruit het grootste bedrijf in de AEX, zag door de lage olieprijs de winst met eenderde dalen. Het is nu nog krap tien miljard euro; voor een bedrijf van het kaliber Koninklijke Olie is dat zorgelijk laag.

Bij het Luxemburgse staalbedrijf ArcelorMittal (met 80 miljard euro omzet op gepaste afstand de nummer twee van de AEX) verzevenvoudigde het verlies vorig jaar. Die bijna 8 miljard euro in het rood kwam vooral door afboekingen op ijzerertsmijnen die het bedrijf heeft. Voor de grondstoffencrisis waren beide reuzen goed voor het leeuwendeel van de winst van de AEX, maar dat is voorbij.

Veel andere bedrijven profiteren juist van de goedkope grondstoffen. Pakjesbedrijf TNT bijvoorbeeld had baat bij de lage olieprijs, net als voedingsmiddelenconcern Unilever. 'Dat bedrijf heeft veel meer transportkosten dan mensen vaak denken', aldus analist Jos Versteeg van zakenbank Theodoor Gilissen. Nog een opvallende winnaar op dit punt: tankopslagbedrijf Vopak, dat de bezettingsgraad flink zag stijgen door partijen die hun olie willen stallen in afwachting van betere tijden. Indirect zouden ook retailbedrijven zoals Ahold moeten profiteren, omdat consumenten het geld dat ze besparen aan de pomp uitgeven aan andere zaken. Door de reeks faillissementen in de winkelstaten is dat positieve effect van de lage olieprijs nu even niet zo zichtbaar.

Tekst gaat verder onder de graphic.

Beeld de Volkskrant

Goedkopere euro

Ahold meldde donderdag over het laatste kwartaal van vorig jaar 16 procent meer winst en ruim eenvijfde meer omzet. Die fraaie cijfers zijn deels te danken aan wisselkoerseffecten. Ahold haalt veel omzet in de Verenigde Staten. Doordat de dollar vorig jaar aanzienlijk duurder is geworden, zien de resultaten er in euro's een stuk mooier uit. Gecorrigeerd voor dat gunstige wisselkoerseffect steeg de winst van het supermarktconcern krap 8 procent en de omzet 12 procent. Andere AEX-bedrijven die profiteerden van de duurdere dollar zijn de uitgevers Wolters Kluwer en Relx (voorheen Reed Elsevier). Beide bedrijven halen meer dan de helft van hun omzet uit de VS.

In het verleden mochten topmannen van Nederlandse multinationals bij tegenvallende resultaten graag de schuld geven aan 'valutaire tegenwind', maar dat argument klinkt nu niet of nauwelijks. Dit terwijl er vorig jaar volop valutaonrust was, met grote schommelingen van onder meer de Turkse lira, de Russische roebel en de Braziliaanse real. 'Ik was wel bang dat Philips daar last van zou hebben , maar dat viel mee', zegt Jos Versteeg van Theodoor Gilissen. Volgens de VEB, de belangenbehartiger van de particuliere beleggers, is de kwaliteit van de resultaten van de AEX-bedrijven ook goed. Bij 70 procent steeg de operationele winst ¿ dus los van eenmalige meevallers. Bij acht op de tien bedrijven was de omzet hoger dan analisten hadden verwacht. Bij de winst gold dat voor iets meer dan de helft.

Beeld REUTERS
ArcelorMittal staalfabriek in Zenica. Beeld REUTERS

Lage rente

Bij die beter dan verwachte cijfers speelt de extreem lage rente mogelijk een rol. Rentetarieven van bijna nul ¿ of zelfs daaronder ¿ bezorgen veel partijen hoofdpijn, maar voor veel bedrijven is het wel lekker. Zo profiteerden AkzoNobel en Heineken vorig jaar van lagere financieringslasten door aflopende leningen, meldt de VEB. Ook vastgoedfondsen als Unibail-Rodamco hebben met hun grote onroerendgoedportefeuilles baat bij een lage rente. Voor (levens)verzekeraars als Delta Lloyd zijn de ultralage tarieven echter funest. Delta Lloyd zag de winst vorig jaar 60 procent dalen en is nog steeds in gevecht met zijn aandeelhouders over een grote emissie, die de zorgelijk gedaalde buffers moet versterken.

Het gros van de AEX-bedrijven is financieel echter kerngezond, stelt analist Versteeg. 'De marktomstandigheden zijn moeilijk, dat zag je vooral in het vierde kwartaal. Maar dankzij de lage financieringslasten, de goedkope grondstoffen en de gunstige wisselkoersen doen de meeste bedrijven het toch goed.'

Beeld REUTERS

Gros AEX-bedrijven is kerngezond

Over de wereldeconomie klinken zorgelijke geluiden, maar in de resultaten die veel Nederlandse multinationals de afgelopen weken uitstortten over beleggers en publiek is daar weinig van te merken. Ondanks de turbulentie rond Griekenland en Rusland, de kelderende olieprijs en de afkoelende Chinese economie hebben de meeste grote beursgenoteerde bedrijven een goed jaar achter de rug. Dat blijkt uit een inventarisatie door de Volkskrant van de resultaten van de 21 AEX-bedrijven die tot nu toe hun cijfers over 2015 hebben gepresenteerd. Gisteren kwam supermarktconcern Ahold met sterke resultaten, waarmee bijna alle grote Nederlandse ondernemingen in de AEX hun winst en omzet hebben gerapporteerd. Van de vaderlandse beursparels moet alleen baggeraar Boskalis nog. Daarnaast ontbreken nog de cijfers van drie bedrijven die wel een notering hebben in Amsterdam, maar verder weinig met Nederland van doen hebben: de Franse kabelaar Altice, de eveneens Franse digitale beveiliger Gemalto en het Egyptische kunstmestbedrijf OCI.

Bij veertien van de 21 bedrijven uit de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs stegen winst en omzet vorig jaar. De uitblinker tot nu toe is ING, met een ruime winstverdubbeling. Die is te danken aan meer klanten en een dalende stroppenpot voor slechte leningen. Slechts zeven ondernemingen zagen hun winst en omzet teruglopen. Daar zitten wel de twee zwaargewichten van het Damrak bij: olieconcern Shell en staalbedrijf ArcelorMittal. Wie zijn de winnaars en verliezers van 2015 en wat zijn daarvan de oorzaken?

Het onderzoek werd uitgevoerd door Jeroen Hendriks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden