Groningen nam pas laat zijn verlies bij Blauwestad

De provincie Groningen hield zeven jaar lang vol, tegen beter weten in, miljoenen tegoed te hebben van de bouwbedrijven Ballast Nedam en BAM. De bedrijven stapten in 2007 vroegtijdig uit het geflopte bouwproject Blauwestad in Oost-Groningen. Volgens de provincie waren ze verplicht tweehonderd bouwkavels af te nemen. Maar die afspraak was niet in beton gegoten, wist het provinciebestuur.

Het Havenkwartier van Blauwestad, het project dat Oost-Groningen uit het slop moest halen. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Dat blijkt uit een reconstructie die het VPRO-radioprogramma Argos zaterdag uitzendt. In december vorig jaar kwam de slepende juridische strijd tot een rechtszaak, waarin de provincie bakzeil haalde. De rechter wees de vordering van 17 miljoen euro af.

De provincie Groningen ging niet in hoger beroep en schreef nog eens 11,5 miljoen af op het bouwproject, dat toen al een miljoenenstrop was.

Blauwestad wordt beschouwd als een aaneenschakeling van maatschappelijke en zakelijke misrekeningen. Het woon- en recreatieproject rond het in 2005 kunstmatig aangelegde Oldambtmeer moest het arme Oost-Groningen uit het slop halen. Het idee was dat rijke westerlingen graag in alle rust en ruimte in luxueuze villa's aan het water wilden wonen.

Maar de rijke westerlingen kwamen niet. Van de beoogde 1.480 kavels werden er tot dusver slechts 193 verkocht. Keer op keer moesten de hoge verwachtingen worden bijgesteld en nam de provincie haar verlies.

Samenwerking

Ook de publiek-private samenwerking tussen de provincie Groningen, betrokken gemeenten en de bouwbedrijven Ballast Nedam, BAM en Koop verliep van begin af aan stroef. Ballast Nedam en BAM trokken zich in 2007 terug uit het project. De provincie - die de grond had aangekocht en ermee bleef zitten - hield vol dat er harde afspraken waren gemaakt dat zij ieder honderd bouwkavels zouden afnemen en spande in 2012 een rechtszaak aan. (Bouwbedrijf Koop stapte in 2009 uit het project.)

Nu blijkt dat toenmalig gedeputeerde Marc Calon (PvdA) al in 2007 wist dat naast de juridisch gezien betekenisloze afnameverplichting een geheime terugkoopclausule voor onbebouwde kavels was opgesteld. Zo kon verder politiek gezichtsverlies rond het geplaagde project worden voorkomen, maar zaten de bouwbedrijven nergens aan vast, zoals ook de rechter in december oordeelde.

'Desastreus'

De Provinciale Staten wisten tot 2009 niets van de constructie. Ook daarna bleven de opvolgers van Marc Calon, de gedeputeerden Pim de Bruijne (PvdA) en Wiebe van der Ploeg (GroenLinks), volhouden dat de kavels betaald zouden moeten worden.

Calon, tegenwoordig voorzitter van woningbouwcorporatiekoepel Aedes, wil niet op de aantijging reageren. De bij voorbaat kansloze rechtszaak heeft de provincie 2 ton aan advocaten gekost.

De Noordelijke Rekenkamer concludeerde eerder dat de scheiding tussen het afnemen van grond en het betalen ervan ongebruikelijk was en 'desastreus' uitpakte. Bestuurlijk wensdenken belemmerde het zicht. In totaal heeft de provincie Groningen 70 miljoen euro moeten afschrijven op de 135 miljoen die in Blauwestad is gestopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.