nieuws Vakbond FNV

Grondpersoneel Schiphol kampt met long- en hartproblemen ‘door ultrafijnstof op platform’

Bij een meldpunt van vakbond FNV zijn in een week tijd honderden klachten binnengekomen van werknemers op Schiphol die kampen met gezondheidsproblemen. Het gaat om personeel dat op het platform werkt en daar geregeld in de lucht staat van de vliegtuigmotoren. 

Een vliegtuig op Schiphol wordt geladen. Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

De FNV wil dat de luchthaven snel maatregelen neemt om de situatie te verbeteren.

Het personeel op de platforms zegt long- en hartproblemen te hebben. Niet alleen de bagageafhandelaars klagen, ook personeel van de tankdienst, leden van de Koninklijke Marechaussee en werknemers van cateringbedrijven die maaltijden en drank afleveren bij vliegtuigen hebben zich gemeld.

De vakbond schrijft die klachten toe aan ultrafijnstof, die bij de verbranding van kerosine door vliegtuigmotoren wordt uitgestoten. Woordvoerder Joost van Doesburg erkent dat niet is vastgesteld dat de klachten van de werknemers louter zijn toe te schrijven aan de ultrafijnstof, maar hij verwijst naar een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Dat constateerde in juni dat op dagen waarop de wind uit de richting van Schiphol komt, schoolkinderen rondom de luchthaven meer ademhalingsklachten hebben en astmatische kinderen meer medicijnen gebruiken. Schoolkinderen hoesten meer en krijgen soms last van een piepende ademhaling. Het RIVM noemt de effecten van korte duur, maar sluit niet uit dat langdurige blootstelling – ook bij gezonde mensen – gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Dat moet een vervolgonderzoek uitwijzen, dat in 2021 zal zijn afgerond.

Kopenhagen

De FNV wil dat onderzoek niet afwachten. Schiphol kan volgens Van Doesburg allang maatregelen nemen om het personeel dat op de platforms werkt te ontzien. ‘Terwijl ze bij andere vliegtuigen werken, komen werknemers vaak in de luchtstroom te staan van de motoren van vertrekkende vliegtuigen. De bedrijven die bagage afhandelen, zeggen dat hun medewerkers uit die jetblast mogen stappen, maar in de praktijk komt daar niks van terecht. Dan moeten ze 35 keer per dag twintig minuten het werk neerleggen.’

Schiphol zou het voorbeeld kunnen volgen van Kopenhagen Airport, waar sinds 2007 metingen worden verricht en sinds 2010 maatregelen zijn genomen om de gezondheidsrisico’s voor het personeel te beperken. Piloten moeten daar hun motoren onmiddellijk uitzetten als hun toestel geparkeerd staat. Ook wordt de bemanning opgeroepen om met maar één motor te taxiën.

Verder wordt in Kopenhagen het gebruik teruggedrongen van kleine straalmotoren in vliegtuigen, die stroom produceren voor het toestel als dat geparkeerd staat. De toestellen moeten meer gebruikmaken van stroomgeneratoren op de luchthaven, die nu nog vaak op – net zo vervuilende – diesel lopen, maar worden vervangen door schonere alternatieven.

Ook de dollies, vliegtuigslepers die toestellen van hun gate wegduwen of -slepen, worden vervangen door schonere uitvoeringen. Verder krijgt het Kopenhagens grondpersoneel maskers uitgereikt, die de ingeademde lucht filteren.

In Nederland komt meer aandacht voor de problematiek met verontreinigde lucht op vliegvelden. De SP in de Tweede Kamer heeft in een motie de regering gevraagd om ook meetapparatuur voor ultrafijnstof op Schiphol te installeren.

Aanpak

Schiphol zegt wel degelijk te werken aan een schonere lucht op de grond.  Sinds juni rijden nagenoeg alle vierduizend grondvoertuigen op een nieuwe soort ‘schonere’ brandstof. Ruim 60 procent van die bussen, cateringtrucks, water- en toiletwagens, tankwagens, vrachtvervoerders, de-ice-trucks (die ijsvorming op de vleugels bestrijden) en pushback-trekkers is eigendom van KLM. 

Het probleem is dat veel van deze voertuigen die rond een toestel komen te staan stationair draait, waardoor werknemers eigenlijk continue aan het werk is in de vuile lucht. Met de nieuwe brandstof moet dat minder worden: die verbrandt een stuk schoner dan gewone diesel, met minder lokale uitstoot, minder zichtbare zwarte rook en minder stank tot gevolg.

Dit past in het streven van Schiphol en KLM, als grootste gebruiker, om de luchthaven in 2030 CO2-neutraal te maken. 

MEER LEZEN

Schoolkinderen hoesten meer en krijgen soms last van piepende ademhaling. Dat bewijst dat het microscopische ‘ultrafijnstof’ dat vliegtuigen uitblazen de gezondheid in de woonwijken rondom Schiphol schaadt, stelt een  rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). ‘Zorgwekkende’ bevindingen, zeggen toxicologen.

Nederland kent tientallen ‘luchtvluchtelingen’: longpatiënten die verhuizen vanwege het vervuilde milieu. Ouders van jonge kinderen met astma trekken van de stad naar de Friese polder. Anderen kiezen zelfs voor emigratie. ‘Ik ga nooit meer terug naar Nederland.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden