Groene stroom fors duurder na Europees voorstel

Brussel: duurzame energie moet in eigen land opgewekt...

Nederlandse vraag veel groter dan het aanbod.

Een voorstel van het Europees Parlement om strengere eisen te stellen aan de productie van groene stroom leidt waarschijnlijk tot een forse prijsverhoging voor Nederlandse groene consumenten. Zij zullen in de toekomst meer moeten betalen voor duurzame energie, omdat die volgens het europarlement in eigen land moet worden opgewekt.

De meeste groene stroom op de Nederlandse markt komt nu uit het buitenland. Het groene karakter daarvan is grotendeels nep, zegt PvdA-europarlementariër Dorette Corbey. ‘Het leidt niet tot de bouw van extra windmolens.’

Volgens de kritiek kunnen enkele Europese landen nu hun overschot aan groene stroom verkopen aan het buitenland, terwijl ze de productie mogen meetellen voor hun Europese doelstelling voor duurzame energie.

Ongeveer 2,5 miljoen Nederlandse huishoudens nemen groene stroom af. Als het Europese voornemen wordt uitgevoerd, zullen de meeste energiemaatschappijen niet meer aan de vraag naar goedkope groene energie kunnen voldoen. Kleinere aanbieders als Oxxio en Greenchoice kunnen daardoor in de problemen komen.

Minister Cramer van Milieu wilde dinsdag niet ingaan op vragen van de Tweede Kamer over de voorgenomen Europese regel.

Geïmporteerde groene stroom is ook duurzaam

Van gerommel met certificaten is niets gebleken.

Europa wil niettemin een importverbod.

‘Het is legale oplichting’, zegt PvdA-Europarlementariër Dorette Corbey dinsdag over de Nederlandse markt voor groene stroom. Maar dan schrikt ze van haar eigen woorden. ‘Nee, het is helemaal legaal, maar wel oplichting.’ Om vervolgens ook die laatste kwalificatie terug te nemen. ‘Het is geen oplichting, maar het is wél nep.’

In elk geval is het een situatie waaraan een meerderheid van het Europese Parlement een einde lijkt te willen maken. Groene stroom moet volgens een voorstel van Claude Turmes, rapporteur van het Europees Parlement voor duurzame energie, geproduceerd worden in eigen land. Zo wordt voorkomen dat landen als Noorwegen, Zweden of Oostenrijk stroom uit bijvoorbeeld waterkrachtcentrales over de grens verkopen als groen product, terwijl ze de productie óók meetellen voor de Europese doelstelling voor duurzame energie.

Volgens Energiened, de brancheorganisatie van energiebedrijven, gebeurt dat laatste inderdaad. Duurzame energie die in het buitenland wordt verkocht, mag worden meegeteld in de nationale doelstelling. Maar dezelfde energie kan dan niet óók door het aankopende land worden ingeboekt als duurzame productie.

Van een dubbele boekhouding is dan ook geen sprake, zeggen de energiebedrijven. Zij kopen hun groene stroom vrijwel allemaal deels in het buitenland. Vaak gaat dat niet eens om de stroom zelf, maar om ‘certificaten van oorsprong’. Die leiden ertoe dat duurzaam opgewekte stroom maar één keer kan worden verkocht.

Die handel wordt gecontroleerd door de Energiekamer, die tot dusver geen fraude heeft gerapporteerd. Consumenten worden dus niet bedrogen: de stroom die ze kopen is echt afkomstig uit duurzame bronnen die niet bijdragen aan opwarming van de aarde.

Toch moet het systeem op de helling, vinden europarlementariërs als Turmes en Corbey. De andere kant van het verhaal is immers dat groene stroom die over de grens wordt verkocht, voor een groot deel afkomstig is van lang bestaande (waterkracht)-installaties. Ook wanneer de Nederlandse consument daar geen ‘groene’ prijs voor zou hebben betaald, zou deze stroom gewoon zijn opgewekt en bijvoorbeeld in de Noorse huiskamer zijn verbruikt. Op deze manier komt er niet één duurzaam geproduceerd elektron bij.

‘Als klant van groene stroom ga je er vanuit dat er met jouw geld extra windmolens worden gebouwd’, zegt Corbey. ‘Daar is nu geen sprake van en dat moeten we de consument duidelijk maken.’

Bijkomend probleem is dat Europese landen (lees Duitsland) hun subsidie voor windmolenproducenten nu soms zien wegvloeien naar consumenten in landen die daar minder geld voor over hebben – zoals Nederland.

In april liet minister Van der Hoeven van Economische Zaken weten dat het Europese voorstel haar niet bevalt, en dat ze versoepelingen wil die de markt van groene stroom in Nederland beschermen. Liever elders inkopen dan zelf produceren, lijkt het devies. De volgende stap is nu aan de Europese ministerraad, die de wensen van parlement en regeringen op één lijn moet brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden