Groene banken zien weer piek in klantenaantal, maar wat moeten ze doen met al dat spaargeld?

Triodos en ASN worstelen om geld te mógen uitlenen

Een maand na de ING-salariswoede stappen klanten nog altijd over naar ASN en Triodos. Opvallend gevolg: de bancaire buitenbeentjes hebben moeite een zinvolle bestemming te vinden voor al dat spaargeld.

Exterieur van het hoofdkantoor van Triodos Bank in Zeist. Foto anp

Een kleine 10.000 extra klanten per bank. Dat is voor Triodos en ASN, de twee duurzame outsiders van de Nederlandse financiële sector, de oogst van één maand verontwaardiging over het beloningsbeleid bij ING. De grootste bank van Nederland kondigde begin maart aan ceo Ralph Hamers ruim de helft meer te willen betalen. Dat plan werd ingetrokken, maar bij zowel Triodos als ASN is de rust nog altijd niet volledig teruggekeerd. ‘Het loopt lekker door’, meldt woordvoerder Britt Enthoven van ASN. Afgelopen week zag de bank opnieuw een piek, toen president-commissaris Jeroen van der Veer van ING zich moest verantwoorden tegenover een boze Tweede Kamer.

Terwijl het zelfstandige Triodos zijn wortels heeft in het antroposofische milieu, is de voormalige vakbondsbank ASN tegenwoordig onderdeel van de genationaliseerde Volksbank. Maar beide bancaire buitenbeentjes delen een patroon. Telkens wanneer de afgelopen jaren #ophef ontstond over de grote drie – ING, Rabobank en ABN Amro – spinnen zij daar garen bij. Het blijven kleinduimpjes: Triodos heeft (inclusief haar banken in onder meer België en Duitsland) een balans van een kleine 10 miljard euro, die van de Rabobank omvat ruim 600 miljard euro. En alleen al ING heeft ruim 8 miljoen particuliere klanten in Nederland. Maar met in totaal zo’n 1,35 miljoen rekeninghouders bij ASN en Triodos wordt de ethisch bewuste klant wel degelijk een factor om rekening mee te houden.

Die gestage toestroom van verse spaarcenten mag dan een teken van waardering van de consument zijn, het stelt beide banken ook voor een probleem. Hoe gek het ook klinkt: ze hebben te veel geld. Zo leende Triodos vorig jaar meer uit dan ooit tevoren. Desondanks blijft nog altijd een kwart van de 8,7 miljard euro spaargeld die Triodos beheert, ongebruikt op de plank liggen. Het is een van de redenen dat Triodos 1,3 miljard euro geparkeerd heeft bij de centrale bank – een weinig duurzame en verliesgevende bestemming.

Om meer geld uit te kunnen lenen, stappen Triodos-medewerkers in hun zoektocht naar 'verantwoorde' investeringen actief op organisaties af. Als voorbeeld noemt Patty Zuidhoek, directeur zakelijke relaties, de zorginstelling Siza. ‘We hoorden dat zij Het Dorp in Arnhem – inderdaad, dat project van Mies Bouwman - wilden vernieuwen. We hebben toen direct de directeur gebeld. Die kende ons als kleine bank niet, maar het klikte. Het leuke is dat wij ze vervolgens ook kunnen koppelen aan andere klanten van ons. Hierdoor wordt Het Dorp na de verbouwing waarschijnlijk energieleverend, in plaats van energieneutraal.’ Die arbeidsintensieve aanpak kost wel geld. Voor elke euro die Triodos verdient, moet het 79 cent uitgeven. Ter vergelijking: bij ING is dat 55,5 cent.

ASN heeft een andere manier van werken. Zij steekt een kwart van de 11 miljard euro spaargeld van haar klanten in staatsobligaties. Nog eens de helft wordt gebruikt om hypotheken mee te financieren van de collega’s van SNS, Regiobank en BLG Wonen. Op die constructie was in het verleden kritiek. ASN zou slechts dienen als een groen omrand loket om geld op te halen voor het commerciële moederbedrijf. ‘Daarover hebben we toen veel vragen gekregen van klanten’, geeft directievoorzitter Arie Koornneef toe. ‘Gelukkig wil inmiddels de hele Volksbank een klimaatneutrale bank worden. Daar hoort ook bij dat ze samen met hypotheekklanten bekijkt hoe die hun woning kunnen verduurzamen.’ ASN gaat zelfs nog een stap verder: het wil in 2030 ‘klimaatpositief’ zijn. Dan moeten haar leningen onder de streep meer uitstoot wegnemen dan veroorzaken.

Dat is geen gelopen race. Temeer omdat de concurrentie om duurzame investeringen snel toeneemt. ‘Banken beschouwen duurzaamheid als een opkomende markt en (…) concurreren agressief om te profiteren van de beschikbare mogelijkheden om geld uit te lenen’, meldt Triodos in haar jaarverslag. Daarbij kan de bank niet verder gaan dan maximaal 25 miljoen euro per krediet. ‘Dat is een bewuste keuze, met het oog op de omvang van onze bank’, legt Zuidhoek uit. ‘We gaan dus niet 500 miljoen euro in een windpark op zee stoppen.’

Wat dan te doen met al dat ethische geld? Een van de antwoorden luidt: groene hypotheken. ‘ASN wil eind dit jaar een eigen, duurzame hypotheek introduceren’, kondigt directievoorzitter Koornneef aan. Begin deze eeuw was de bank daar nog mee gestopt, wegens tegenvallende groeiperspectieven. Dat is nu wel anders. Ook grote banken als ABN Amro en Rabobank bieden een groene hypotheek aan.

Net als Triodos, dat nog een tandje bij gaat zetten. Klanten betaalden al minder hypotheekrente naarmate hun energielabel verbetert. Per 1 mei kunnen zij het geld voor die verbouwing lenen tegen een extra gunstig tarief: 50 procent van de hypotheekrente. ‘Nederland moet van het gas af’, verklaart directeur Matthijs Bierman van Triodos Nederland. En inderdaad, voegt hij er aan toe: wat betreft spaargeld van nieuwe klanten, nodig om die leningen te kunnen verstrekken, heeft zijn bank ‘niets te klagen’.

Waarom is overstappen naar een andere bank zo lastig?

1)Administratieve rompslomp. Tip: met www.overstapservice.nl wordt die verkleind. Betalingen worden dertien maanden lang doorgestuurd naar de nieuwe rekening.

2)Geen ‘nummerportabiliteit’. Anders dan bij telefoonnummers kunnen overstappers hun oude IBAN niet meenemen. Afgelopen week nog werd minister Hoekstra van Financiën hierop aangesproken door de Tweede Kamer.

3)Hypotheek. In ruil voor korting op de rente moeten huiseigenaren hun salaris laten storten op een betaalrekening bij de bank. Ze kunnen de salarisadministratie vragen slechts een deel van het loon naar hun oude betaalrekening over te schrijven en de rest naar de nieuwe. Nadeel: lang niet iedereen heeft behoefte aan verschillende bankrekeningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.