Nieuws fossiele energie

Groen bankieren? Overgrote deel van energieleningen gaat nog steeds naar fossiele energie

Alle duurzame beloften ten spijt steken ABN Amro en ING volop geld van hun rekeninghouders in fossiele energie. Dat stelt de ‘Eerlijke bank- en verzekeringswijzer’ op basis van onderzoek naar de veertien belangrijkste banken en verzekeraars.

Een kolencentrale in het Duitse Neurath. Beeld REUTERS

Van elke 5 euro die de twee banken uitlenen aan energiebedrijven, gaan er nog altijd 4 naar olie-, kolen of gasconcerns. Volgens de onderzoekers ‘ondermijnen zij daarmee het Klimaatakkoord van Parijs met het geld van de betaal- en spaarrekeningen van hun klanten.’ 

Bij ABN Amro zou het aandeel fossiel de afgelopen jaren zelfs zijn toegenomen: van 68 procent van de energieportefeuille in de jaren 2013-2014 naar 82 procent in de periode 2016-2017. Een woordvoerder van de bank laat desgevraagd weten dat die percentages een vertekend beeld geven. De reden dat het aandeel fossiele financieringen in 2014 relatief laag lag, om daarna te stijgen, is één grote lening voor een windmolenpark. Wordt die uitzondering buiten beschouwing gelaten, dan is bij ABN Amro wel degelijk sprake van een gestage daling van het aandeel fossiele energie. ‘Onze duurzame energieportefeuille is afgelopen jaar met maar liefst een derde gegroeid’, aldus een woordvoerder.

Ook ING wijst er in een reactie op dat het aandeel duurzame energieleningen wel degelijk stijgt. ‘Maar wij financieren de hele economie. En daarin spelen fossiele brandstoffen voorlopig nou eenmaal nog een belangrijke rol.’ 

Terwijl ING en ABN Amro ervan langs krijgen, doet de derde grote bank van Nederland het beter. Ongeveer de helft van de energiefinancieringen van Rabobank ging naar zon of wind. In kolenbedrijven en -centrales wordt zelfs helemaal geen geld meer gestopt.

Groene beloften

Volgende week begint in het Poolse Katowice de nieuwe VN-klimaatconferentie. Daar moet nadere invulling worden gegeven aan de internationale afspraak om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad. Het goede nieuws is dat in Nederland zowel banken als verzekeraars hun investeringen in duurzame energie snel opvoeren. Het slechte nieuws is dat bij veel concerns ook de leningen in ouderwetse energiebedrijven toenemen.

‘We horen de laatste tijd veel mooie verhalen over de groene voornemens van banken en verzekeraars’, stelt Evert Hassink van de Eerlijke bank- en verzekeringswijzer – een initiatief van een aantal ngo’s, waaronder Oxfam en Amnesty – naar aanleiding van de aanhoudende dominantie van fossiele energie boven duurzaam. ‘Maar als zij klimaatverandering echt serieus nemen, moeten ze die verhouding snel drastisch omkeren.’

Vorig jaar kwam De Nederlandsche Bank in een alarmerend rapport tot een soortgelijke conclusie. De toezichthouder berekende toen dat de drie grote banken sinds 2015 bijna een kwart meer geld zijn gaan uitlenen aan producenten van vervuilende, fossiele brandstoffen. Ook de blootstelling aan opwekkers van fossiele energie, zoals kolen- en gascentrales, steeg licht, met 3 procent.

Klimaatakkoord

Het kritische rapport komt op een gevoelig moment. Nederlandse banken voeren vergevorderde gesprekken over een eigen klimaatdoel. Aan de hand van een hard percentage willen zij de CO2-uitstoot van hun financieringen verminderen. Het idee is dat ze daarmee aansluiten op het verwachte brede klimaatakkoord, dat mikt op 49 procent minder CO2 in 2030.

De grootste impact kunnen de banken hebben door klanten te stimuleren hun huizen of commercieel vastgoed te verduurzamen. Daarnaast zullen ze ook hun leningen aan de energiesector opnieuw moeten bekijken. Zo wil ABN Amro haar aandeel hernieuwbare energie in 2020 verdriedubbelen. ‘Tegelijkertijd proberen we de investeringen in fossiel te stabiliseren’, liet ceo Kees van Dijkhuizen eerder deze maand weten in een interview met de Volkskrant.

Boos op de Bankwijzer

De Nederlandse banken werken sinds kort niet meer mee aan onderzoeken van de Eerlijke Bankwijzer. Volgens de acht instituten, waaronder het duurzame Triodos, is de kwaliteit ondermaats. ‘Feiten en meningen blijven door elkaar lopen, waardoor de Bankwijzer geen eerlijk beeld geeft van de stand van zaken in de sector’, schreef de Nederlandse Vereniging van Banken. De Eerlijke Bankwijzer werd in 2009 opgericht door Oxfam Novib, Amnesty International, Milieudefensie en vakbond FNV. Zij vergelijkt de prestaties van banken op terreinen als klimaatverandering en gendergelijkheid. ‘Wat opvalt, is dat banken vooral kritisch op de methodiek zijn als zij in hun ogen te laag scoren’, reageerde projectleider Peter Ras in een verklaring.

Een olieveld in Texas, zoals te zien op Google Earth. De kleine witte objecten zijn jaknikkers die olie uit de grond pompen. Beeld Google Earth
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.