Grieks voorstel: niet te vroeg juichen

De Griekse regering lijkt op de valreep met een aantal langverwachte concessies te komen en zo een faillissement van het land voor te zijn. Maar wat zijn deze toezeggingen precies waard?

In Athene werd maandag opnieuw gedemonstreerd, deze keer door burgers die voor een akkoord met de EU betoogden. Beeld Nicolas Zolin

De Europese Unie en het IMF hebben ogenschijnlijk de Grieken op het laatste moment op de knieën gedwongen. De Grieken lijken bereid meer goederen onder het hoogste btw-tarief te brengen en zelfs ingrijpend te snijden in de bestaande pensioenregeling. Vooral dat laatste is een duidelijke concessie.

Maar er is geen reden tot feest. Regeringspartij Syriza weigert hervormingen. En onduidelijk is of de Griekse voorstellen voldoende zijn onderbouwd en of de optelsom klopt. Een andere onzekere factor is of de achterban van Syriza in het Griekse parlement de concessies van de premier zal accepteren.

Meer over het vertrouwelijke 11-pagina's tellende plan van Tsipras:

Grieks bod valt in goede aarde bij EU-geldschieters

Griekenland wilde op het terrein van de pensioenen tot nu toe geen enkele concessie doen. Worden nu wel echte concessies gedaan?

Dat lijkt er wel op. De EU had geëist dat de Grieken dit jaar de kosten van de pensioenvoorziening zouden terugbrengen van een kwart tot een half procent van het bruto binnenlands product (bbp), oplopend tot 1 procent volgend jaar. Dat doen ze. De Griekse regering snijdt dit jaar 0,37 procent, oplopend tot 1,05 procent volgend jaar. Dat leidt tot een besparing van 1,8 miljard euro. Daarmee voldoet Griekenland precies aan de Europese eis.

Maar onduidelijk is of de onderliggende bedragen ook kloppen. Het voorstel is de pensioenen te verhogen van de huidige 65 jaar naar 67 jaar. Maar dat punt wordt pas in 2025 bereikt. Daarnaast wordt het aantal Grieken dat vervroegd met pensioen gaat beperkt. Ook worden de ingehouden sociale premies en ziektekostenpremies op uitgekeerde pensioenen verhoogd. Belangrijkste onderdeel is echter de premieverhoging van 3,9 procent, die 800 miljoen euro oplevert.

Verhogen de Grieken ook de btw?

Nee. Op dit moment kent Griekenland drie btw-tarieven: 6,5, 13 en 23 procent. Dat wordt 6, 13 en 23 procent. Dat betekent voor het laagste tarief zelfs een verlaging van een half procentpunt. Maar daarbij gaan veel goederen van een lage heffing naar een hogere heffing. Alleen geneesmiddelen en boeken blijven onder het laagste btw-tarief vallen. Energie blijft onder het tarief van 13 procent vallen. Daarmee boeken de Grieken een kleine overwinning, want Brussel wilde die onder het hoogste tarief brengen. Ook over de kosten van hotelovernachtingen hoeft in de toekomst net als nu maar 13 procent btw te worden geheven Maar de restaurants moeten in de toekomst 23 procent btw rekenen in plaats van de huidige 13 procent. Een etentje wordt dus duurder. De totale opbrengst van deze plannen is 300 miljoen euro minder dan de EU had geëist.

Worden de rijken extra belast?

Ja. De vennootschapsbelasting gaat omhoog van 26 naar 29 procent. Er komt een speciale belasting op privéjachten, die 47 miljoen moet opbrengen. En de solidariteitsheffing gaat omhoog. Over winsten boven de 500 duizend euro zal een speciale belasting worden geheven.

Waarom zijn er twijfels bij de crediteuren van de EU en het IMF?

De voorstellen betreffen grotendeels belastingverhogingen en geen echte hervormingen. De concurrentiepositie van Griekenland wordt zogezegd niet verbeterd. In Griekenland is het ontduiken van belastingen een nationale sport, zodat onzeker is of tariefsverhoging leidt tot meer inkomsten of juist meer ontwijking. Daarnaast tasten hogere belastingen de koopkracht direct aan. De Grieken kunnen minder besteden, en dat ondermijnt de groei, zeker in een gesloten economie als die van Griekenland.

Nog meer risico's?

Grote vraag of de achterban van premier Tsipras de overeenkomst wel bekrachtigt. Die zal erop wijzen dat de regering steeds beloofd heeft niet aan de pensioenen te zullen komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden