Greenpeace tekent akkoord met visserij, vijand van het eerste uur

Greenpeace heeft een akkoord getekend met een van zijn vijanden van het eerste uur: de grote vistrawlerbedrijven. De milieuorganisatie en de rederijen gaan nauw samenwerken om de visserij duurzamer te maken.

Greenpeace-activisten voorkomen in 2012 dat het reusachtige schip de Margiris de haven van IJmuiden verlaat. Beeld AFP/Getty Images

De Nederlandse reders (Parlevliet & Van der Plas, Cornelis Vrolijk en W. van der Zwan, verenigd in de organisatie Pelagic Freezer Trawler Association, kortweg PFA) hebben beloofd niet te gaan vissen bij de wateren rond de Noord- en de Zuidpool. Verder zullen beide partijen gaan samenwerken om de wetenschappelijke kennis over de visserijbestanden te verbeteren, en om andere landen en andere visserijorganisaties aan te zetten tot een duurzamer visserijbeleid.

Sylvia Borren, scheidend directeur van Greenpeace (ze is sinds donderdag met pensioen), zegt dat beide partijen het eens zijn over de uitgangspunten van de visserij: 'De zee is het kapitaal dat beschermd moet worden, maar de vis is de rente die mag worden opgevist.' Het zijn woorden die de veelal gereformeerde visserijdirecteuren als muziek in de oren zullen klinken.

Ook over de Nederlandse visserijactiviteiten in gebieden buiten Europa, waar Greenpeace altijd zeer kritisch over was, spreekt Borren nu teksten die tot voor kort aan visserijvoormannen waren voorbehouden: 'Je kunt als Nederlandse visserij wel uit die gebieden wegblijven, maar het gevolg is dat dan andere landen, andere rederijen, die minder op hebben met duurzaamheid, alle ruimte krijgen.'

'Meer overeenkomsten dan gedacht'

Volgens Borren waren de harde acties uit het verleden nodig als 'breekijzer' om als gesprekspartner te worden geaccepteerd. 'Zodra je binnen bent, blijkt dat je meer overeenkomsten hebt dan je dacht.'

Greenpeace ging de confrontatie in het verleden niet uit de weg. Of ze nu naar Australië voeren of naar Mauritanië of de Stille Oceaan, altijd stond de milieuorganisatie klaar met scherpe teksten. Deze schepen 'vissen de oceanen leeg tot in de laatste uithoek'; ze laten oceanen en zeeën 'zo goed als leeg en verwoest achter'; dat soort uitspraken waren de standaard.

Kettingen op de schroef

Toen het op één na grootste vissersschip ter wereld, de Margiris, in 2012 wilde uitvaren naar Australië, legden duikers van Greenpeace kettingen op de schroef om dat te voorkomen. Vorig jaar voer het 'monsterschip', nu onder de naam Abel Tasman, alsnog uit.

Volgens Gerard van Balsfoort van de rederij-organisatie PFA hadden die acties niet gehoeven. 'Het helpt niet als je elkaar met blogs om de oren slaat.' Hij hoopt nooit meer spandoeken te zien bij het uitvaren van de trawlers, 'tenzij natuurlijk heel enthousiaste'.

Nog maar een paar weken geleden tekende Greenpeace ook al een akkoord met supermarktketen Jumbo over verduurzaming van het groente- en fruitaanbod in haar winkels. Tegelijkertijd maakte de Stichting Natuur en Milieu vrijwel exact dezelfde afspraken met Albert Heijn.

Sylvia Borren vindt niet dat haar organisatie zo wordt ingepolderd, zegt ze. 'Zo hebben we altijd willen werken: actievoeren en polderen.' Ze noemt het sluiten van akkoorden een grote stap vooruit. 'We gaan over van agenderen via acties tot het bereiken van oplossingen.'

Onderhandelingen van tweeënhalf jaar

Het akkoord is het resultaat van tweeënhalf jaar onderhandelen. De eerste gesprekken kwamen tot stand kort na sluiting van het Energieakkoord. Ook in dat akkoord, uit 2013, is Greenpeace een van de deelnemende partijen, samen met de overheid en organisaties uit het bedrijfsleven, zoals VNO-NCW. Het eerste contact werd gelegd door Niek Jan van Kesteren, directeur van VNO-NCW die gisteren afscheid nam. Het visserij-akkoord is het laatste staaltje van Van Kesterens stille diplomatie.

Ook buiten Nederland komen polderachtige overeenkomsten voor, maar slechts mondjesmaat. Zo tekenden Canadese milieugroepen een akkoord met vier oliemaatschappijen, waaronder Shell, over het terugdringen van CO2-uitstoot uit de beruchte teerzandwinning in dat land.

Greenpeace ziet de laatste jaren wel zijn achterban krimpen. Sinds 2004 is het aantal vaste donateurs met een kwart gedaald tot 429 duizend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden