Greenpeace, de media en de nuance

HET is wennen, maar ook Greenpeace heeft niet op alle vragen een zwart/wit-stelling. Zo ook in het debat over de giftigheid van de olie uit de tanker Erika....

Martijn Lodewijkx

Je naam is Greenpeace en je wordt gebeld door de Fûgelpits. De vogels uit Frankrijk vertonen vreemde verschijnselen. Net als de mensen die met deze vogels werken. Ook heeft het opvangcentrum een onderzoek van TotalFina waaruit mogelijk blijkt dat de Erika-olie uitermate giftig is. Een eerste lezing leert dat de olie een hoog gehalte zware oliefracties bevat. Dat duidt op veel zware metalen en kankerverwekkende stoffen. Een dag later meldt de Fûgelpits dat het TotalFina-onderzoek volgens een anonieme expert uitwijst dat de Erika-olie zeer giftig is. Het opvangcentrum wil een persbericht uitsturen.

Je heet Greenpeace en dus denk je: 'Ai! De media! Die zullen me plat bellen. Beter geen persbericht.' Maar het persbericht wordt wel verstuurd. En binnen vijf minuten meldt het ANP dat de Erika-olie giftig is. Je naam is Greenpeace en je wordt gebeld door het ANP. Of je kunt bevestigen dat de Erika-olie giftig is? Alle olie is giftig. Is daarover meer te melden? Dat kan je niet zeggen. Het TotalFina-onderzoek ligt bij het Greenpeace-laboratorium in Engeland en bij TNO. Meer dan het hoge gehalte aan zware oliefracties kan je niet bevestigen. Maar het ANP blijft doorvragen over mogelijk bijgemengde giftige stoffen. Je meldt dat dit onduidelijk is: het zou kunnen maar dat is erg moeilijk te bewijzen. De olie moet dan op duizenden giftige stoffen worden getest.

Dan verschijnt het ANP-bericht op het beeldscherm, met citaat: 'De onderzoeken vertonen rare pieken. Dat duidt erop dat de olie is vermengd met andere stoffen.' Je heet Greenpeace en je denkt: dat wordt ellende. En dus bel je direct het ANP en vraag je om een nieuw bericht waarin dit citaat wordt rechtgezet. Het ANP zegt toe dit toe. Vervolgens belt Rijkswaterstaat: 'Greenpeace kan niet staande houden dat er giftige stoffen zijn bijgemengd.' Je legt nogmaals uit dat er niet is beweerd dat er giftige stoffen zijn bijgemengd, checkt het ANP en ziet dat het citaat niet is hersteld. Dat gebeurt een dag later. Dan blijkt ook uit het onderzoek van Rijkswaterstaat dat de Erika-olie een behoorlijk hoog gehalte aan zware metalen en kankerverwekkende stoffen bevat. Greenpeace wil zorgvuldig te werk gaan. De berichten van De Fûgelpits zijn verontustend en bovendien ondersteund door een specialist in olie en olieafval. De terughoudende en bagatelliserende opstelling van TotalFina inzake de Erika-ramp hebben geleid tot wantrouwen. Er is dus reden tot verder onderzoek. En dus kom je met een genuanceerd verhaal als de media met vragen komen. Je zou denken dat de media dat een goede zaak vinden, want vaker treft Greenpeace het verwijt ongenuanceerd te zijn. Maar ik vraag me af of in dit geval de journalistieke drang tot het creëren van nieuws niet groter was?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden