Gordon Brown, de pechvogel verdient beter

Is het terecht dat Gordon Brown de schuld krijgt van de crisis in zijn land? Volgens Paul Krugman lijkt dankzij het beleid van de Britse premier het herstel in Groot-Brittannië aanstaande....

Paul Krugman

Wat zou er gebeurd zijn als onduidelijke stembiljetten en de Amerikaanse Hoge Raad Al Gore in 2000 niet uit het Witte Huis hadden gehouden? Veel zaken zouden duidelijk anders zijn geweest in de acht jaar daarna.

Maar één ding was waarschijnlijk niet anders geweest: er zou een enorme huizenmarktzeepbel zijn geweest en een financiële crisis zodra die zeepbel klapte. En als Democraten aan de macht waren geweest toen het slechte nieuws kwam, dan hadden ze daar net zozeer de schuld van gekregen, ook al zou de situatie even slecht of slechter zijn geweest als de Republikeinen hadden geregeerd.

Nu begrijpt u de essentie van de huidige politieke situatie in Groot-Brittannië.

Het grootste deel van de afgelopen dertig jaar liep het Britse politieke beleid parallel aan dat van Amerika. Wij hadden Reagan, zij hadden Thatcher. Wij hadden in 1982 de Garn-St. Germain Wet, die een einde maakte aan de regels voor banken die nog uit de New Deal stamden. Zij hadden de Big Bang, waardoor in 1986 alle overheidsregels voor de financiële industrie van Londen wegvielen. Beide naties kenden een explosie van schulden van huishoudens. En beide zagen hun financiële systemen steeds ongezonder worden.

In beide landen verloren de conservatieven, die de deregulering hadden doorgedrukt, de macht in de jaren ’90. Maar in beide gevallen dweepten de nieuwe leiders net zo met ‘innovatieve’ financiering als hun voorgangers. In de VS predikte Robert Rubin exact hetzelfde evangelie als zijn ambtgenoot in Groot-Brittannië destijds, minister van Financiën Gordon Brown.

Gordon Brown werd uiteindelijk minister-president. En zo is het Bush-bankroet in Amerika, het Brown-bankroet in Groot-Brittannië.

Is het werkelijk terecht dat Brown en zijn Labour-partij de schuld krijgen voor de crisis in Groot-Brittannië? Ja en nee.

Brown gelooft volledig in het dogma dat de markt het het beste weet en dat minder regels meer is. Hoewel Brown en zijn partij het verdienen om gestraft te worden, verdienen hun politieke tegenstanders het niet beloond te worden.

Want zou een conservatieve regering de afgelopen tien jaar niet net zo zeer een slaaf van het vrije marktfundamentalisme zijn geweest? Natuurlijk wel.

De regering-Brown is kordaat geweest in het steunen van probleembanken. Dat kan belastingbetalers in de toekomst met enorme rekeningen opzadelen, maar de financiële situatie is ermee gestabiliseerd. Brown is achter de Bank of England gaan staan, die, net als de Federal Reserve in de VS, ongebruikelijke manieren heeft om kredieten beschikbaar te maken. En Brown laat zien dat hij bereid is grote tekorten te accepteren waarbij hij stevige belastingverhogingen in het vooruitzicht stelt.

Dit lijkt allemaal te werken. Belangrijke economische indicatoren staan (enigszins) positief, hetgeen de suggestie wekt dat Groot-Brittannië, dat door de devaluatie van het Britse pond zijn concurrentievermogen zag groeien, ruim voor de rest van Europa begint met zijn economisch herstel.

Intussen had David Cameron, de leider van de Britse conservatieven, niet veel meer te bieden dan te zwaaien met de rode vlag van de fiscale paniek. Hij eist dat de Britse regering onmiddellijk de broekriem aanhaalt.

Veel commentatoren hebben nu alarm geslagen over hoe Groot-Brittannië er financieel voor staat en één kredietbeoordelaar heeft zelfs gewaarschuwd dat het land zijn Triple A-status kan verliezen – hoewel de twee anderen het daar niet mee eens zijn. Maar de markten zijn niet overdreven bezorgd: de rente op Britse langetermijnschuld is maar een beetje hoger dan op Duitse schulden, en dat is niet wat je verwacht van een land dat gedoemd is failliet te gaan.

Maar toch, als nu verkiezingen worden gehouden, verliezen Brown en zijn partij. Zij hadden de macht toen de ellende begon.

Het is een ontnuchterend vooruitzicht. Als ik lid zou zijn van het economisch team van de regering-Obama, dan zou ik over de Atlantische Oceaan kijken en prevelen: ‘Als ik kan kiezen tussen de afgang van Bush of Gore, kies ik voor de eerste.’

Paul Krugman

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden