Gonzalez zwijgt en blijft doen of hij er niet is

Waar is de oppositieleider? Het begrotingsdebat in het Spaanse parlement is in alle heftigheid aan de gang, de eerste serieuze krachtmeting tussen de conservatieve regering van José María Aznar en de socialisten die hij de oppositie in dreef....

CEES ZOON

Van onze correspondent

Cees Zoon

MADRID

De opstelling van de ex-premier begint steeds meer verbazing te wekken. Hij was klaar voor zijn nieuwe rol als aanvoerder van de oppositie, heette het al snel na zijn verkiezingsnederlaag in maart. Eerst een beetje vakantie vieren en de batterij opladen na dertien zware jaren als premier, en dan met fris gemoed de conservatieven de oren wassen en de terugkeer aan de macht voorbereiden.

Dat was bijna een half jaar geleden. In het begin hoorde Spanje niets van hem omdat hij op reis was. Vervolgens hield hij zich bezig met het opstellen van een strategie voor de oppositie. En op het moment dat hij volgens de planning tevoorschijn had moeten komen, ging hij doodleuk weer op reis. Het leiden van de socialistische oppositie beperkte hij tot een enkel interview en wat losse opmerkingen.

Bij het begrotingsdebat zou Felipe echter vorstelijk uit zijn as herrijzen. Grote politieke en media-opschudding derhalve toen bleek dat hij nog een keer zijn beurt voorbij liet gaan. Als woordvoerder van de Spaanse Socialistische Arbeiderspartij (PSOE) werd José Borrell de ring ingestuurd, de financiële specialist en zonder meer een van de betere disputanten in de partij. Hij werd door vriend en vijand woensdag uitgeroepen tot winnaar in de confrontatie met de regering.

Het ontbreken van Gonzalez zorgde voor leedvermaak in het regeringskamp. Premier Aznar onderstreepte dat hijzelf als oppositieleider altijd het woord had gevoerd tijdens de begrotingsdebatten. 'Ik begrijp nu dat het Felipe Gonzalez grote moeite kost niet langer te praten over abstracties waarin niemand is geïnteresseerd en naar de arena van het concrete af te dalen. Het belangrijkste is het onvermogen van zijn partij een geloofwaardige politiek te presenteren.'

Woedend was Felipe over de opmerkingen van de premier. 'Wij bepalen zelf onze strategie', zei hij, 'en wie onze woordvoerders zijn'. Het was, zoals steeds, een reactie in de wandelgangen. Want Gonzalez was wel in het parlementsgebouw, hij liet alleen niet zijn gezicht zien in de vergaderzaal.

Hij at in de kantine van de Cortes, een nieuwsfeit van jewelste, want dat was in geen veertien jaar voorgekomen. Lunch met zijn vrouw, afgevaardigde Carmen Romero, het menu van de dag opgeluisterd met zes sigaretten, zonder boe of bah te zeggen tegen fractiegenoten of zelfs zijn plaatsvervanger Borrell succes te wensen. 'Zichtbaar nerveus', wisten vele verslaggevers.

De vraag die Spanje bezig houdt is: waarom zwijgt Felipe Gonzalez? Omdat hij geen wezenlijk politiek alternatief heeft voor Aznar, meent de helft van de insiders, en net als deze Europa, EMU en NAVO als prioriteit ziet. Omdat hij een deal heeft gemaakt met Aznar, zegt de andere helft. De deal is: ik laat jou met rust, als jij mij met rust laat.

Dat kan, aldus die kwaaddenkende helft, maar één ding betekenen. Aznar weet iets van Gonzalez en dat moet te maken hebben met diens rol in de affaire van de doodseskaders van de GAL, die tijdens zijn premierschap vermeende ETA-leden vermoordden. Het Spaanse Hooggerechtshof besluit volgende maand of Felipe Gonzalez alsnog voor de rechter moet verschijnen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden