Gokken blijft het

JULIAN Robertson is buitengewoon gezien in de New Yorkse high society. De 67-jarige superbelegger doneerde vorig jaar 25 miljoen dollar aan het Lincoln Center for Performing Arts en zag het aanpalende plein-met-fontein prompt omgedoopt in Josie Plaza, naar zijn vrouw....

Binnenkort ontvangt de maecenas in het Metropolitan Museum of Art zijn rijke cliëntèle weer voor het jaarlijkse chique diner-dansant. Maar dit jaar zal Robertson dat evenement met zorg tegemoet zien. Want de basis van zijn fortuin, het hedgefund Tiger Management LLC, wankelt.

Robertson is een pionier van de hedgefunds - beleggingsfondsen die met grotendeels geleend kapitaal uiterst riskant speculeren. Maar volgens insiders heeft zijn Tiger Management er nog nooit zo slecht voor gestaan als nu. Ooit behaalde het op een na grootste hedgefund ter wereld rendementen van 39 procent. Maar nu is de waarde van het belegd vermogen in één jaar tijd gekelderd van 22 naar 8 miljard dollar.

Tiger Management zit in een vicieuze cirkel: investeerders trekken hun kapitaal terug, het fonds moet vervolgens posities liquideren om geld vrij te maken, de verliezen nemen toe, waarna nog meer investeerders deserteren.

Het kritieke punt is het 'high water mark': als de verliezen langer dan een jaar aanhouden, hoeven de deelnemers de 20 procent performance fee niet meer te betalen tot de verliezen zijn goedgemaakt. Weg inkomsten.

De penibele situatie van Tiger Management lijkt een reprise van de geruchtmakende bijna-ondergang, nu een jaar geleden, van het hedgefund Long-Term Capital Management (LTCM), dat alleen met miljardeninjecties van de banken kon worden gestut.

Maar met de branche als geheel gaat het uitstekend, dank u, zo maakte de Wall Street Journal dinsdag op uit een onderzoek van beleggingsadviseur Cerulli Associates, Boston. Hedgefunds realiseerden tot en met augustus een gemiddeld rendement van 15 procent, fors meer dan de 8,3 procent van de Standard & Poor's 500 Index. Het fonds Offshore Agressive Growth turfde zelfs een aardige 31,6 procent. De totale assets groeiden 14 procent tot liefst 355 miljard dollar.

Volgens G. Van (Van Hedge Fund Advisors International) hebben de fondsen juist geprofiteerd van de LTCM-crisis. 'Belangstelling en kennis van investeerders zijn toegenomen. De fondsen zelf zijn voorzichtiger geworden: ze lenen de helft minder dan vroeger. En de banken kijken beter uit met leningen.'

Van is dan ook niet bang dat een deconfiture van Tiger Management op de financiële markten tot hetzelfde paniekvoetbal zal leiden als de LTCM-crisis van 1998. 'LTCM was een volstrekte anomalie, met die enorme twintigvoudige leverage. Van de zesduizend hedgefunds opereert slechts 3 procent op die riskante manier. De meesten doen wat hun naam zegt: ze dekken risico's af (to hedge is afdekken, red.).'

De excessen van het flitskapitaal deden vorig jaar de roep om regelgeving niettemin fors aanzwellen. En dat had de speelruimte van de hedgefunds danig kunnen inperken. Maar van serieuze restricties is in de VS geen sprake. De Fed vindt een betere informatievoorziening en een zekere selfgovernance voldoende.

Wel hebben de centrale banken van de G-10 dit jaar voor commerciële banken stelregels voor 'sound practice' opgesteld, onder meer gericht op beter risicomanagement bij leningen aan hedgefunds. Volgens een woordvoerder van De Nederlandsche Bank wordt de praktijk nu geëvalueerd.

Intussen kijken ook de vanouds behoudende institutionele beleggers verlekkerd naar hedgefunds. Zij leveren nu al 25 procent van het kapitaal, tegen 5 procent in 1993. Met name pensioenfondsen wagen steeds vaker een gokje. CalPERS, het grootste Amerikaanse pensioenfonds, maakte onlangs bekend 14 miljard dollar in hedgefunds te investeren.

De Nederlandse pensioenfondsen houden zich nog op de vlakte. Volgens de Verzekeringskamer beleggen alleen de grotere fondsen 'op zeer kleine schaal' in hedgefunds. Dat geldt ook voor de grote bedrijfspensioenfondsen, aldus C. van Rees van de overkoepelende Stichting OPF. De fondsbeheerders mogen het trouwens zelf weten. 'Maar mijn adagium is: stap nooit in iets waarvan je de risico's niet begrijpt.' Misschien eerst het lot van Julian Robertson maar eens even afwachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden