Goed nieuws: pensioenkortingen lijken toch niet onvermijdelijk

Goed nieuws voor gepensioneerden, werknemers en pensioenfondsen. Eerder dit jaar leken pensioenkortingen onvermijdelijk, maar oplopende rentes op staatsleningen leiden mogelijk (en op het nippertje) naar redding.

Jeroen Van Wensen
null Beeld anp
Beeld anp

Tenminste, dat lieten woordvoerders van twee van de grootste pensioenfondsen van Nederland donderdag weten. Zowel van het pensioenfonds Zorg en Welzijn als van het Pensioenfonds Metaal en Techniek klonken opgeluchte geluiden. De rente op langetermijnleningen en de beurskoersen zijn de laatste tijd zodanig gestegen, dat de pensioenkortingen mogelijk toch kunnen worden afgewend.

Hun pensioentoezeggingen moeten fondsen waarderen tegen een rente die vergelijkbaar is met de rente die overheden vergoeden op staatsleningen. De afgelopen jaren is die rente fors gedaald. Dat kwam in eerste instantie door de economische crisis, maar de laatste jaren is die rentedaling vooral het gevolg van het ECB-beleid.

Algebra

De ECB heeft haar eigen rente, die leidend is voor de financiële sector, de afgelopen jaren stapsgewijs verlaagd tot onder 0 procent. Dat is goed nieuws voor overheden, maar slecht nieuws voor pensioenfondsen. Allemaal volgens het eenvoudige algebraïsche principe waar iedereen mee kampt die ergens voor moet sparen: hoe lager de rentevergoeding, hoe meer geld de spaarder zelf opzij moet zetten om hetzelfde vermogensdoel te bereiken. Als gevolg daarvan zijn de verplichtingen van de fondsen toegenomen.

Nederlandse pensioenfondsen beleggen gezamenlijk 1.280 miljard euro. Niet eerder beheerden zij zo'n groot pensioenvermogen, blijkt uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank. Toch is dat bedrag misschien onvoldoende om alle toekomstige pensioenuitkeringen van te kunnen betalen. Dat komt doordat pensioenfondsen nog hogere schulden hebben: de toekomstige pensioenen die de fondsen aan de deelnemers moeten uitkeren.

null Beeld
Beeld

De beleggingen van het fonds gedeeld door de verplichtingen van het fonds levert de dekkingsgraad van pensioenfondsen op. Van alle 240 Nederlandse pensioenfondsen staat deze gemiddeld net onder de 100 procent. Een aantal grote fondsen zoals ambtenarenfonds ABP, het pensioenfonds voor de zorg PFZW en het fonds voor metaal en techniek PMT zit op een dekkingsgraad van net iets boven de 90 procent. Dat wil zeggen dat zij slechts negen dubbeltjes in kas hebben tegenover elke toekomstig uit te keren pensioeneuro.

Dat is te weinig en fondsen zijn, als zij een dekkingsgraad hebben die lager ligt dan ongeveer 120 procent, wettelijk verplicht om te werken aan een verbetering van de financiële positie. De meest botte vorm is het verlagen van pensioenuitkeringen.

Maar nu is er hoop. De rente op staatsleningen loopt de laatste paar maanden voorzichtig op. Zowel in Europa als in de Verenigde Staten. De stijging van de rente leidt bij alle pensioenfondsen tot een verbetering van de dekkingsgraad.

Spaarrente is laag, maar het valt wel mee met reële rente

Voor Nederlanders met een goedgevulde spaarrekening was het donderdag even schrikken. De inflatie, het percentage waarmee de prijzen in Nederland stijgen, schoot in november naar 0,6 procent. Dat is de hoogste stijging van het prijspeil sinds maart dit jaar, maar toen stond de spaarrente bij sommige banken nog op 1 procent. Nu bieden de 'royaalste' aanbieders in het veld 0,6 procent rente op spaarrekeningen zonder aanvullende voorwaarden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden