Gezocht: directeur die leraar wil worden

Twee docenten economie en Nederlands rijden sinds een paar maanden rond in hun eigen lease-auto, op weg van school naar school....

De recruiter maakt overuren nu de jaarlijkse stoelendans in het onderwijs weer is begonnen. Voor 1 augustus moeten de scholen hun roosters voor het komende schooljaar rond hebben. Dat is dit jaar moeilijker dan ooit. De helft van de scholen kampt met onvervulde vacatures, zo stelt de VO-raad, de koepel van scholen in het voortgezet onderwijs.

De grootste krapte zit hem in leraren in de exacte vakken en talen. En omdat de komende jaren een grote groep leraren met pensioen gaat en de instroom van studenten in de lerarenopleidingen laag blijft, dreigt een nog groter tekort.

Scholen schakelen daarom vaker externe bureaus in om aan leerkrachten te komen, merkt ook directeur Evert Weide van de Docentenbank, het grootste wervings- en selectiebureau in de onderwijswereld. ‘Een jaar terug hadden wij vijf mensen in dienst, nu zijn dat er al tien. We hebben daarnaast acht oproepkrachten.’

Bij De Onderwijs BV is de recruitersfunctie twee jaar geleden speciaal gecreëerd om actief leraren te kunnen opsporen. In toenemende mate richten recruiters zich op potentiële overstappers uit het bedrijfsleven. ‘Daar zit een groot deel van de markt’, zegt Zoon. Hij onderhoudt onder meer contacten met grote bedrijven die reorganiseren, zoals ABN Amro, Fortis, Achmea en de Postbank. ‘We krijgen mensen van alle leeftijden, van 30 tot 60 jaar. Iedereen die bevoegd en/of bekwaam is, is interessant voor ons.’

Ook de VO-raad boort deze groep potentiële leraren actief aan. Voorzitter Sjoerd Slagter voert momenteel gesprekken met de top van de Rabobank om bankmedewerkers structureel één of twee dagen per week voor de klas te laten staan. Zij zouden dan hun onderwijsbevoegdheid moeten halen. ‘Nu al geven topanalisten en bankdirecteuren gastlessen. Wat mij betreft, breiden we dat uit. Ik hoop op termijn aan zo’n duizend extra economieleraren te komen.’ Slagter voert hierover binnenkort ook gesprekken met de ING Bank.

Veel bankmedewerkers hebben een ‘sluimerende bevoegdheid’, aldus Slagter. ‘Ze zijn al academicus, met een goede stoomcursus moeten we dan een heel eind kunnen komen. Verder denk ik dat met name bankmedewerkers die aan het einde van hun carrière zitten, geïnteresseerd zullen zijn in een overstap naar het onderwijs.’

Bij het wervings- en selectiebureau De-Vocare, dat zich op het onderwijs richt, bestaat de helft van de kandidaten uit zogeheten zij-instromers. Deze onbevoegden mogen voor de klas staan, op voorwaarde dat zij binnen twee jaar hun bevoegdheid halen. Struikelblok bij deze overstappers is vaak wel het kostenplaatje. Kandidaten moeten hun opleiding zelf betalen. De IB-Groep kent een subsidieregeling, maar die dekt slechts een klein deel van de kosten.

‘Mensen uit de ict-wereld willen soms zelf nog wel betalen voor hun opleiding, die hebben een buffer’, merkt directeur Jos Deelen van De-Vocare. ‘Maar mensen uit bijvoorbeeld de kunstensector met een laag salaris willen dat vaak niet zelf opbrengen.’

Ook om ervaren docenten wordt inmiddels gevochten. Slagter: ‘Ik zie nu bijvoorbeeld scholengemeenschappen docenten wiskunde een baan aanbieden, ongeacht of ze nú iemand nodig hebben. Binnen is binnen, denken ze.’

Ook in salarissen wordt al meer geschoven dan voorheen. ‘Gewilde docenten kunnen zeker een paar periodieken omhoog gaan als ze overstappen’, aldus Slagter.

Personeel bij elkaar wegkopen, is voor scholen nog niet gebruikelijk. Maar Deelen ziet dat wel degelijk gebeuren. ‘Als een school mij om een kei van een docent vraagt, zeg ik: ik heb er wel een bij een andere school, maar dan moet er wel onderhandeld kunnen worden over het salaris. Dat gebeurt en vind ik ook logisch. Het is toch een kwestie van vraag en aanbod.’

VO-raadvoorzitter Slagter maakt zich hier ‘een beetje’ zorgen over. ‘De onderlinge concurrentie neemt toe, dus ik verwacht dat dit vaker zal voorkomen. Het rondpompen van personeel is niet de oplossing voor het lerarentekort.’

Over de plannen van onderwijsminister Plasterk om de lerarensalarissen vanaf 2009 te verhogen, zijn de meesten voorzichtig positief. ‘Het zal voor het imago van het vak positief zijn. Docenten gaan meer verdienen en komen eerder in hogere functies terecht. Maar om het lerarentekort structureel op te lossen, is meer geld nodig’, zegt Slagter.

Weide van de Docentenbank is kritisch. ‘Er zou eigenlijk een goede salarisvergelijking moeten komen met de marktsector. En als daar uitkomt dat leraren bijvoorbeeld 15 procent te weinig verdienen, dan moeten de lonen in een keer grondig worden opgehoogd. Alleen zo raak je je achterstand op de marktsector kwijt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.