Genoeg smeerolie voor herziening belastingstelsel

Het grootste obstakel voor een ingrijpende hervorming van het belastingstelsel lijkt uit de weg geruimd. De komende twee jaar mag het kabinet zoveel economische meevallers verwachten, dat er 5 miljard euro 'smeerolie' beschikbaar komt om de belastingherziening te financieren.

Een winkelstraat in Renesse, Zeeland.Beeld anp

Dat heeft Job Swank, directeur Monetaire Zaken van De Nederlandsche Bank, maandag gezegd. DNB presenteerde gisteren de ramingen voor de Nederlandse economie tot en met 2017. Die zijn veel rooskleuriger dan de voorspellingen die DNB een half jaar geleden deed.

De centrale bank heeft de groeiverwachting voor dit jaar met maar liefst 0,8 procentpunt verhoogd, van 1,2 naar 2,0 procent. Volgend jaar groeit de economie niet met 1,5 procent zoals in december voorspeld, maar met 1,8 procent. In 2017 versnelt die groei volgens DNB naar 2,2 procent. Als deze ramingen uitkomen, heeft dat een zeer gunstig effect op de overheidsfinanciën. De overheid is dan minder kwijt aan werkloosheidsuitkeringen en krijgt meer belastinginkomsten dan eerder voorzien. Al met al zou het begrotingssaldo met zo'n 5 miljard euro verbeteren in vergelijking met de verwachting van een half jaar geleden.

Dat is precies het bedrag dat de overheid nodig heeft om de vurig gewenste hervorming van het belastingstelsel te bekostigen. Het kabinet schatte de kosten van de stelselherziening vorig jaar september op 3 tot 5 miljard euro. Dat geld is nodig om de negatieve inkomsteneffecten te compenseren die zo'n herziening voor sommige belastingplichtigen met zich meebrengt.

Reactie Dijsselbloem

Nederland is qua economische prestaties op weg naar de kopgroep van de eurozone, zei minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën maandag in reactie op positieve groeicijfers van DNB. 'Maar ik ben nog niet tevreden. De werkloosheid is nog hoog, de huishoudens hebben schulden, de staat heeft een veel hogere schuld dan voor de crisis. We moeten de rommel van de crisis opruimen en daarvoor is echt groei nodig', aldus Dijsselbloem.

Laatste grote doelstelling

De herziening van het belastingstelsel is de laatste grote doelstelling die het kabinet zichzelf heeft gesteld voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2017. Het kabinet wil de belasting op arbeid, die in Nederland relatief hoog is, met 15 miljard euro verlagen. Dat maakt arbeid goedkoper en moet daarom 100.000 nieuwe banen opleveren.

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën, verantwoordelijk voor de Belastingdienst, wilde aanvankelijk nog voor deze zomer een 'prototype' presenteren als uitgangspunt voor de onderhandelingen met de Tweede Kamer. Daar ziet het kabinet nu vanaf, de plannen worden in september gepresenteerd. 'De fase van de potloodschets slaan we gewoon over', zegt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën. 'Met Prinsjesdag komen we met voorstellen.'

Dat de economie in 2015 'na zeven magere jaren op stoom komt', zoals DNB schetst, is voornamelijk te danken aan de toename van de binnenlandse bestedingen. De zwakke particuliere consumptie was sinds 2008 steeds de achilleshiel van de Nederlandse economie. Maar de lange koopstaking van de consument is eindelijk voorbij, constateert DNB opgelucht. 'De consument doet weer mee en dat werd ook wel tijd', aldus Swanks commentaar.

De Nederlandse burger trekt de portemonnee weer omdat hij zich sinds 2014 gesterkt voelt door de stijgende huizenprijzen en de stijging van zijn besteedbaar inkomen. Die stijging zet de komende jaren versneld door, denkt DNB. Volgens de rekenaars van DNB stijgen zowel het gemiddelde besteedbaar inkomen (gecorrigeerd voor inflatie) als de huizenprijzen dit jaar met 2,3 procent.

In 2017 gaan de huizenprijzen volgens DNB met maar liefst 4 procent omhoog. De renaissance van de woningmarkt levert een belangrijke bijdrage aan het 'stevige' herstel van de economie in de komende jaren, omdat consumenten meer uitgeven aan woninginrichting en makelaarsdiensten en bouwbedrijven meer werk hebben.

Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes op het Binnenhof.Beeld anp

Meer positieve berichten over de Nederlandse economie

Meer positieve berichten over de Nederlandse economie Ook de OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, verwacht dat de Nederlandse economie dit jaar met 2 procent groeit. En het CBS publiceerde eerder al sterke groeicijfers over mei van dit jaar.

Verlaging maximale hypotheeklening

Net als DNB-president Klaas Knot twee weken geleden pleitte Swank desondanks voor een verdere verlaging van de maximale hypotheeklening naar 90 procent van de koopsom. 'Daarmee vraag je starters op de woningmarkt een kleine buffer aan te houden voor tegenslagen. Nederlanders lenen nog steeds ontzettend veel. Een verlaging van 100 naar 90 procent in tien jaar is echt niet zo extreem. We zitten nu in een opgaande huizenmarkt, dus dit is het beste moment om het te doen.'

DNB ziet een paar risico's voor de positieve ramingen. Als de gasproductie in Groningen verder wordt verlaagd valt de economische groei elk jaar 0,2 procent lager uit dan nu geraamd. De gevolgen van een Grexit heeft DNB niet doorgerekend. Die zijn niet te berekenen, aldus Swank, 'omdat we nooit een Grexit hebben gehad'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden