Gemeenten hekelen bemoeizucht rijk

Gemeenten willen dat het kabinet hen meer de vrije hand laat bij het aan het werk helpen van werklozen. Gemeenten vinden dat het kabinet hen met regeltjes en goedbedoelde hulp voor de voeten loopt....

De wethouders Spigt (Dordrecht, PvdA), Otten (Hengelo, PvdA), Mevis (Tilburg, GroenLinks) en Scholten (Nijmegen, GroenLinks) werken sinds een paar maanden in stilte aan een manifest. Daarin uiten zij kritiek op de manier waarop het rijk de verantwoordelijkheid voor bijstand en reïntegratie naar de gemeenten doorschuift. Sinds dit jaar zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor de bijstand.

'We zijn blij met de grotere rol van gemeenten', verklaart wethouder Spigt van Dordrecht, 'maar we staan in de vuurlinie en hebben niet de goede wapens.' De wethouders wijzen onder meer op de regels die het rijk stelt aan de reïntegratie van werklozen. Zo moeten gemeenten bijvoorbeeld 70 procent van de werklozen bij een commercieel reïntegratiebedrijf onderbrengen.

Initiatieven van het kabinet doorkruisen de taak van de gemeenten bovendien. De wethouders ergeren zich aan de verschillende Taskforces die het ministerie van Sociale Zaken in het leven heeft geroepen. Zo is er de Taskforce Jeugdwerkloosheid van oud-MKB-voorzitter Hans de Boer die zoveel mogelijk jongeren aan een baan probeert te helpen, en de Taskforce voor allochtone vrouwen van prinses Máxima.

'Wij willen dat onderscheid niet', zegt Spigt. 'Wij zitten één op één met bedrijven aan tafel en willen gewoon zoveel mogelijk mensen aan een baan helpen.' Lokale bedrijven weten wat ze aan de gemeente hebben, waar de gemeente voor staat. Spigt: 'Ze willen één loket . Bij De Boer en Máxima moeten ze anonieme vacatures leveren. Dat doorkruist ons beleid.'

Waar het feitelijk op neerkomt, vinden de gemeenten, is dat het kabinet hen niet vertrouwt. Het rijk bindt hen aan regels omdat ze denken dat het anders niet goed gaat, zegt de Tilburgse wethouder Mevis. '

En daar waar het kabinet invloed kán hebben, niet door regeltjes maar door een visie op het beleid, ontbreekt het volgens de wethouders nu net. 'We hebben geen goed beeld van wat het kabinet wil met de lokale verzorgingsstaat', zegt wethouder Otten van Hengelo. 'Het kabinet gooit van alles over de schutting, maar daar zit geen visie bij.'

De wethouders storen zich aan het ad hoc-beleid van het kabinet. Neem het extra geld dat eind vorig jaar werd uitgetrokken voor de koopkracht van chronisch zieken. 'Dat geld zouden we elk jaar krijgen, daar was een Kamermeerderheid voor', zegt Mevis. Inmiddels is duidelijk dat de 111 miljoen euro die gemeenten toen extra kregen bijgeschreven, eenmalig was. Mevis: 'Wij zijn veel tijd kwijt geweest om regelingen voor chronisch zieken te maken. Dat doe je niet voor één jaar.'

Het manifest van de vier wethouders verschijnt in februari. De Tweede Kamer behandelt vandaag de begroting van het ministerie van Sociale Zaken waarbij de nieuwe bijstandswet aan de orde komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden