Geld waar je niets voor hoeft te doen

De eerste Nederlander heeft een basisinkomen. Dankzij crowdfunding krijgt Frans Kerver een jaar lang 1.000 euro in de maand. Volgens critici zet dat aan tot luiheid, maar lui is Kerver zeker niet.

Frans Kerver tijdens een mede door hem georganiseerd gratis diner van voedsel dat anders zou worden weggegooid. 'Het basisinkomen zou alleen goed zijn voor hopeloze gevallen.'Beeld Harry Cock

De Groningse copywriter Frans Kerver (53) krijgt als eerste Nederlander een basisinkomen. De stichting Onsbasis-inkomen.nl haalde woensdag met crowdfunding dankzij bijna vijfhonderd donaties in enkele weken tijd de eerste 12 duizend euro op. Daarmee kan Kerver een jaar lang van een basisinkomen van 1.000 euro per maand leven, zonder daar iets voor te hoeven doen.

In Kervers geval is 'zonder daar iets voor te hoeven doen' een misplaatste kwalificatie, want een lanterfanter is hij niet. De zzp'er verdient zijn geld met het maken van jubileumboeken, artikelen en muurkranten. Hij is bovendien gangmaker achter 'Tuin in de stad', de ongesubsidieerde Groningse stadstuin waar Kerver samen met een leger van vrijwilligers onder meer 'ontrommelmarkten', moestuincursussen en knuffelsessies met konijnen organiseert. Ook zijn er gratis diners voor veertig man met voedsel dat anders zou zijn weggegooid.

Gezicht

Met het basisinkomen wordt meestal een vast bedrag bedoeld dat de overheid elke maand uitkeert aan alle volwassen burgers, of ze nu arm zijn of rijk, zonder daar enige voorwaarden aan te verbinden. Het basisinkomen komt dan in de plaats van uitkeringen als de bijstand, waarvoor wel voorwaarden gelden, zoals de sollicitatieplicht, het verbod op bijverdiensten of het verplicht uitvoeren van gratis werk om de uitkering te behouden.

Een flink aantal Nederlandse gemeenten, zoals Wageningen, Zutphen en Nijmegen heeft al aangekondigd te gaan experimenteren met het basisinkomen, maar alleen voor bijstands-gerechtigden.

De Groningse stichting Maatschappij voor Innovatie van Economie en Samenleving (MIES), initiatiefnemer van Onsbasisinkomen.nl, zegt het eerste basisinkomen om marketingredenen bewust te verlenen aan iemand die niet in de bijstand zit. 'We wilden een gezicht hebben voor onze campagne', zegt voorzitter Joop Roebroek. 'Maar vanaf nu zullen we elke keer als we 12 duizend euro bij elkaar hebben een anonieme Nederlander uitloten uit de vijfhonderd aanmeldingen voor een basisinkomen, zonder dat we weten wat hij of zij met het geld gaat doen.'

Frans KerverBeeld Harry Cock / de Volkskrant

Een veelgehoord bezwaar tegen het basisinkomen is dat het zou aansporen tot luiheid. Roebroek: 'Het tweede basisinkomen wordt dus het interessantst, want van het eerste weten we bij wie het geld terechtkomt, bij het tweede niet. Een paar van de vijfhonderd aanmeldingen zegt - al dan niet schertsend - dat ze met het geld een jaar lang op de bank tv gaan liggen kijken, maar de rest wil met behulp van het basisinkomen weer gaan studeren, meer tijd doorbrengen met de kinderen, een onderneming opzetten, et cetera.'

'Ik ben blij dat ik me een jaar lang niet druk hoef te maken over geld', zegt Kerver. In zijn topjaar 2008 verdiende de zzp'er 42 duizend euro bruto, vorig jaar slechts 4.000 euro. 'Dat brengt een hoop financiële stress met zich mee', zegt Kerver, wiens echtgenote werkt als ambtenaar: 'Kan ik de hypotheek wel betalen, kan ik mijn kinderen wel geven wat ze nodig hebben? Nu heb ik mijn eerste 1.000 euro van deze maand al verdiend en dat geeft een hoop rust.'

Critici stoppen het basisinkomen vaak ten onrechte in het 'loser-frame', vindt Kerver. 'Het basisinkomen zou alleen goed zijn voor hopeloze gevallen die anders toch niet aan de bak komen. Maar als ik zou willen, zou ik ook 50 duizend euro per jaar kunnen verdienen als tekstschrijver. Maar dan zou ik minder tijd in Tuin in de stad kunnen steken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden