Geld verdienen met reclames op internet is niet de heilige graal

Apple boekte met 18 miljard dollar winst in één kwartaal een nieuw wereldrecord. Ook Facebook en Google zijn naarstig op zoek naar miljardenwinsten, omdat geld verdienen met advertenties op internet kwetsbaar is.

Het kantoor van Google in New York.Beeld anp

Twitter, Snapchat, Whatsapp - drie grote en bekende internetbedrijven gingen deze week vreemd. Ze gaven zich over aan branchevervaging. En met een reden. Twitter kondigde deze week de mogelijkheid aan om privéberichten aan een groep vrienden te sturen. Vorig jaar kreeg het miniblog op de beurs een stevige knauw, toen bleek dat zijn gebruikers steeds minder hun boodschappen aan de hele wereld wilde twitteren. Ze kozen voor Whatsapp en Snapchat, allebei gericht op intiemere communicatie.

Maar ook Snapchat gaat na of het gras bij de buren niet groener is. De dienst waarmee je geheimen kunt delen met anderen omdat je ontboezemingen na een paar seconden weer verdwijnen, begon vorige week een nieuwe service die zijn gebruikers het laatste nieuws en andere content serveert. Typisch een taak waarin Twitter zo uitblinkt.

Whatsapp, dat miljarden aan sms-inkomsten van belbedrijven als KPN wegvaagde, deed ook een gewaagd uitstapje. De berichtendienst die vorig jaar werd overgenomen door Facebook voor 19 miljard dollar (17,5 miljard euro) heeft software uitgebracht die gebruikers ook berichten laat lezen op hun pc. Whatsapp is groot geworden op mobiele telefoons: voor eigenaar Facebook geldt het omgekeerde.

Deze trend laat zich gemakkelijk verklaren. Alle internetbedrijven die nu in de gratie staan van de internetpopulatie willen dat graag zo houden. Concurrentie is op internet immers maar een muisklik verwijderd. Geen wispelturiger wezen dan de internetter. Is het elders beter, dan is hij weg.

Beeld anp

MySpace

Ieders nachtmerrie heet MySpace. In 2006 was dat de best bezochte website ter wereld. Het schreef dat jaar zijn 100 miljoenste gebruiker in, toevallig uit Nederland. Een jaar daarna kwam er een exodus op gang. MySpace staat momenteel mondiaal gezien op de 1.637ste plaats, en duikelt elke drie maanden weer honderden posities lager. Aan de top: Facebook, het obscure netwerkje waarmee de rot bij MySpace in 2007 inzette.

Wat al deze nieuwe media bindt, is dat ze voor hun inkomsten geheel of grotendeels afhankelijk zijn van reclame. Ooit vonden adverteerders alles prima, als je als website maar met grote bezoekcijfers kon prijken. Nu willen bedrijven weten hoe lang je de aandacht van bezoekers weet vast te houden, en waarmee. De gemiddelde prijzen voor een advertentie dalen gestaag, net als die voor een potentiële klant die op een banner klikt.

Facebook en Google hebben de afgelopen weken mooie plannen ontvouwd om de derde wereld op het internet te krijgen - the next billion.

Maar in de bestuurskamer pijnigen ze het hoofd over een andere vraag: hoe verdienen we meer aan die miljard huidige internetters?

Google

Onze grootste concurrent? Bestuursvoorzitter Eric Schmidt van Google hoefde daar in oktober niet lang over na te denken. Het antwoord was voor de buitenwacht wel verrassend: Amazon.

Deze week werd een onderzoek bekend dat de rollen zomaar zou kunnen omdraaien. Winkeliers hebben het afgelopen jaar 47 procent meer uitgegeven aan 'shopping advertenties' op Google, zo bleek uit een index die is opgesteld door Adobe, het Amerikaanse bedrijf achter Photoshop.

De 'Google-shopping resultaten' zijn de advertenties die de zoekmachine in een speciaal blokje toont, met een foto van het product, de prijs en de link naar de aanbieder. Advertenties die potentiële kopers leiden naar andere webwinkels dan Amazon.

Beeld anp

Koude oorlog

Amazon en Google zitten al langer in elkaars vaarwater: ze verkopen beide online opslag, muziek, e-boeken, films, tv-series, smartphones, tablets en mediaspelers.

Google, zeggen analisten, zet evenwel steeds meer diensten in de steigers die het kopen van producten en diensten online moeten vergemakkelijken. Neem de Google Wallet, een digitale portemonnee die een consument als app op zijn mobiele telefoon installeert. Hij concurreert met betaalmiddelen als contant geld, pinpas en creditcard. Google zit Amazon niet zonder reden dwars: het bedrijf haalt 90 procent van zijn omzet uit reclame. Het is naarstig op zoek naar andere inkomstenbronnen, omdat klanten weliswaar meer adverteren, maar daar steeds minder voor betalen.

Vorig jaar augustus lichtte Google een tipje van de sluier op rond Project Wing. Ingenieurs bouwen aan kleine drones, onbemande vliegtuigjes die op den duur bestellingen kunnen afleveren bij consumenten. Negen maanden daarvoor had Amazon zijn ambities op dat terrein publiek gemaakt.

In mei maakte Google bekend dat het voor een onbekend bedrag het Britse bedrijf Rangespan had overgenomen. Dat gebruikt grote hoeveelheden statistische gegevens (big data) om winkeliers te helpen het moment vast te stellen waarop ze het best producten kunnen aanbieden, afgestemd op de behoeften van de consument. Rangespan werd in 2011 opgericht door oud-werknemers van... Amazon.

Google schiet sinds 2002 al onder Amazons duiven met Google Shopping. Dat begon als een simpele prijzenvergelijker onder de naam Froogle, maar is sinds 2012 een webcatalogus voor allerlei producten. Bedrijven betalen om hun producten in deze 'websuper' aan te prijzen.

Eind vorig jaar verwijderde Google de Amazon-app uit de webwinkel met software voor Android-telefoons en tablets, volgens onbevestigde berichten omdat Amazon daarin stilletjes zijn eigen App Store had opgenomen.

Tot nu toe voerde Amazon en Google een koude oorlog tegen elkaar, signaleerde de website International Business Times: 'Maar inmiddels rollen ze over straat.'

Facebook

Sociaalnetwerksite Facebook verdient nog altijd het meest aan advertenties, blijkt uit de jongste kwartaalcijfers van 's werelds machtigste internetbedrijf. Woensdagavond na beurs maakte de onderneming beter dan verwachte winstcijfers bekend: er is in het laatste kwartaal van vorig jaar 701 miljoen dollar winst gemaakt.

Maar ook Facebook zoekt naarstig naar nieuwe verdienmodellen. Met eentje daarvan is het onlangs met experimenteren begonnen: Facebook at Work.

Nieuw is het natuurlijk niet, facebooken op het werk. Alleen delen kantoorwerkers nu nog foto's van hun skivakantie - niet de informatie waarop hun werkgever zit te wachten. Facebook hoopt dan ook een alternatief te worden voor het ouderwetse interne bedrijfsweb. Een intranet 2.0 waar collega's met elkaar samenwerken en praten zoals dat nu bij de koffieautomaat gebeurt. Een kopie van het sociale netwerk, maar dan eentje waarin werknemers gevoelige informatie en documenten kunnen uitwisselen zonder dat ze die per ongeluk met de hele wereld delen. Een netwerk voor teamoverleg en videoconferenties.

Een groepje van Amerikaanse bedrijven is begonnen met het testen van de dienst. Topman Mark Zuckerberg heeft bezworen dat Facebook persoonlijke en zakelijke profielen te allen tijde gescheiden zal houden. Dus geen reclame op de privépagina van de gebruiker die gebaseerd is op wat hij op zijn werkprofiel doet of zegt. Bovendien worden op Facebook at Work geen gebruikersdata onthouden en advertenties komen er ook niet op, stelt Facebook.

Maar kan het bedrijf daarmee een serieuze boterham verdienen? Peter Haan, adviseur interne communicatie bij consultant Evolve in Utrecht, geeft het project weinig kans. Bedrijven staan volgens hem niet te springen om gevoelige informatie over de eigen onderneming of hun klanten online uit te wisselen of te bewaren.

Haan: 'Hoe onterecht misschien ook, aan Facebook kleeft voor veel gebruikers een grote zweem van privacyschending. Willen bedrijven het potentieel van een modern intranet benutten en kennis beter delen, dan zullen ze hun eigen systemen aan Facebook moeten koppelen. Zo weet Facebook alsnog alles over het bedrijf en zijn personeel.' Niet elk bedrijf is er gerust op dat het netwerk niet toch stiekem in de bedrijfsgeheimen neust.

Daarbij komt dat Facebook te maken krijgt met stevige concurrentie. Bedrijven als Microsoft en Salesforce, een specialist in onlineklantenbeheer, timmeren aan jaren aan de weg, evenals een aantal start-ups.

Mark Zuckerberg op het hoofdkantoor van Facebook.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden