NieuwsRente

Geld toe krijgen op lening? Corona maakt daar einde aan: hypotheekrente stijgt, spaarrente nog niet

De rente in Nederland schiet omhoog door de coronacrisis, ondanks alle pogingen van de centrale banken die te blijven drukken. Inmiddels hebben al vier hypotheekverstrekkers hun hypotheekrente verhoogd, waardoor het duurder wordt een huis te kopen.

De Europese Centrale Bank greep woensdagnacht in en kocht voor nog eens 750 miljard aan staatspapier op, nadat eerder al een nieuw koopprogramma van 120 miljard euro was aangekondigd.Beeld AP

Bij Hypotrust, een van de tien grootste verstrekkers van hypotheken in Nederland, stijgt de rente met 0,3 procentpunt van 1,49 naar 1,79 procent voor tien- en twintigjarige hypotheekleningen. Bij drie andere gaat het nog om minimale percentages van 0,04 tot 0,05 procentpunt.

Marga Lankreijer, manager hypotheken bij Independer, zegt dat de grote banken nog geen actie hebben ondernomen. ‘Het gaat vooral om aanbieders die geld ophalen bij pensioenfondsen en verzekeraars.’ Een van de redenen voor de verhoging is de stijging van de kapitaalrente in de afgelopen dagen. Voor het eerst in lange tijd had de tienjarige Nederlandse staatslening woensdag weer een positief rendement. 

Dat betekent dat minister Hoekstra geen geld meer toe krijgt, maar bij het plaatsen van een nieuwe lening moet betalen. Donderdag zette die rentestijging door en kwam de kapitaalmarktrente in Nederland uit op 0,0610 procent. Beleggers smijten in hun zoektocht naar de broodnodige liquiditeit zoveel obligaties op de markt dat de opkopers van de centrale banken er niet tegen zijn opgewassen. Zelfs in veilige havens met de hoogste kredietwaardigheid als de VS, Duitsland en Nederland stijgen de rentes.

Ingreep ECB

De Europese Centrale Bank greep woensdagnacht in. Na een telefonische spoedbijeenkomst werd - volgens ingewijden tegen de wil van Nederland en Duitsland – besloten de ECB nog eens voor 750 miljard aan staatspapier op te laten kopen, nadat eerder al een nieuw koopprogramma van 120 miljard euro was aangekondigd. Doel daarvan is de obligatiekoersen te laten stijgen, zodat de rentes dalen. Toch hadden de maatregelen van de ECB effect, omdat de spanning binnen de eurozone werd verminderd. 

De Italiaanse kapitaalmarktrente daalde wel met 0,5 procentpunt naar 1,8 procent, omdat de ECB aankondigde het opkoopprogramma te concentreren op de zwakke eurolanden. Ook de kapitaalmarkt van Spanje en Griekenland daalde. Omdat die in Nederland en Duitsland steeg, kromp de gevreesde spread – het renteverschil tussen de sterke en zwakke eurozonelanden. Ook de Amsterdamse effectenbeurs profiteerde van de maatregelen van de ECB. De AEX, de graadmeter, steeg uiteindelijk met 5 procent tot 423 punten. 

Hogere kredietrisico’s

Behalve dat de financieringskosten van de hypotheekverstrekkers hierdoor toenemen, moet er ook rekening worden gehouden met hogere kredietrisico’s omdat in tijden van crisis meer huiseigenaren in gebreke zullen blijven. Ook dat leidt tot rentestijging. Het gemiddelde rentepercentage voor een hypotheek met een rentevaste periode van vijf jaar met een Nationale Hypotheek Garantie daalde in het eerste kwartaal van 2020 nog van 1,17 naar 1,08 en die voor hypotheken met een rentevaste periode van 20 jaar van 1,68 naar 1,50 procent. 

Menno Luiten, commercieel directeur van De Hypotheker: ‘We verwachten dat zowel de kortlopende als langlopende hypotheekrente zal gaan stijgen.’ Mocht dat gebeuren, dan zal het ook zijn uitwerking hebben op de huizenmarkt. Of in de huidige, overspannen huizenmarkt met te weinig aanbod en te veel vraag de prijzen zullen kelderen, blijft afwachten. Lankreijer van Independer zegt dat ze nog geen meldingen heeft gezien van stijging van de spaarrente.

De banken, die bij de vorige crisis tot de zondebokken werden uitgeroepen, zeggen nu hun ‘maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen’. Er komt veel coulantie voor zowel mkb-bedrijven als particulieren die door de crisis niet aan betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Donderdag kondigden de banken gezamenlijk een aflospauze voor bedrijven in met een krediet van onder de 2,5 miljoen euro.

Winnaar, verliezers en grootste verliezers

De beurs is niet alleen een thermometer van de economie, maar ook van het menselijk gedrag. Nu de coronacrisis iedereen dwingt dat gedrag te veranderen, komt dat ook tot uitdrukking in de koersen. Supermarkten profiteren met extra omzet van het hamstergedrag, waardoor Ahold Delhaize het koersverlies heeft kunnen beperken. Er wordt meer gebeld, televisie gekeken en online gewerkt, wat goed is voor KPN. Wolters Kluwer ziet een stijging van online cursussen en Takeaway Just Eat kan meer maaltijden bezorgen. Vopak profiteert van het feit dat er door de prijzenoorlog veel meer olie beschikbaar is en dat ook moet worden opgeslagen in de terminals van het bedrijf.

‘Wat bij Koninklijke Shell bijt is bij Vopak weer een voordeel’, zegt beleggingsstrateeg Ralph Westers van ABN Amro. Er zijn ook grote verliezers. Uiteraard Air France KLM. Maar ook de vraag naar grondstoffen (staal) is ingestort, waaronder Arcelor te lijden heeft. Banken en verzekeraars zijn hard gedaald. Verwacht wordt dat ze problemen krijgen met slechte leningen en slechtere rentemarges. Ook zwaar gedupeerd zijn de eigenaren van winkelcentra (Rodamco en Euro Commercial Properties) waar het nu zo stil is of die in het buitenland helemaal op slot zijn gegaan. Ook Basic-Fit heeft moeten sluiten. Gelukkig wordt er nog wel volop gebaggerd (Boskalis). En op de beurs is er ook nog een winnaar: het bedrijf Flow Traders dat de markt van liquiditeit voorziet en in tijden van snel op- en neergaande koersen meer geld verdient.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden