NieuwsStreekvervoer

Geen vervoerder zit te wachten op treindienst van Amersfoort naar Ede-Wageningen

Zelfs de feeërieke naam heeft niet mogen helpen. Er zijn geen liefhebbers voor de exploitatie van de Valleilijn, de treindienst tussen Amersfoort en Ede-Wageningen. Stads- en streekvervoerders denken dat de coronacrisis een rendabele uitvoering in de weg zit. Ze zijn bang dat de reiziger de trein nog een tijd zal mijden.

Een kuchscherm in een bus in Eindhoven.Beeld ANP

De Valleilijn is een van de weinige regionale lijnen waarop treinen rijden zonder NS-logo. Gelderland verstrekt de vergunning. De provincie maakte maandag bekend dat ze geen opvolger heeft kunnen vinden voor Connexxion, dat de concessie sinds 2006 in handen heeft. Dat contract loopt eind volgend jaar af.

Gelderland had nog geprobeerd om twijfelaars over de streep te trekken. Het bood aan om tot 80 procent van de omzet aan te vullen als die zou tegenvallen doordat passagiers vanwege maatregelen als de mondkapjesplicht wegblijven uit trein en bus.

Connexxion hapte niet toe en ook Syntus niet, dat onder de banier van de Valleilijn de busdiensten tussen Ede en Wageningen verzorgt. Net zomin sloegen andere vervoersbedrijven toe. ‘Tijdens de procedure hebben verschillende bedrijven interesse getoond’, zegt de provincie. ‘Maar landelijk ontstaat steeds meer het beeld dat de reizigers slechts langzaam weer het openbaar vervoer weten te vinden. Dit levert grote verliezen op voor de vervoersbedrijven en een onzekere markt.’

Opgerekte procedure

Bij de provincie hadden ze de bui al zien hangen. De inschrijving voor de concessie zou oorspronkelijk in mei sluiten, maar die termijn werd opgerekt tot deze week. Met de aanbesteding was tot 2036 een bedrag gemoeid van 150 miljoen euro.

De mislukte aanbesteding voorspelt weinig goeds voor andere concessies voor het openbaar vervoer die de komende jaren verlopen. Niemand die zich durft te wagen aan een voorspelling over wanneer het reizigersvervoer weer zal herstellen. Niemand, op de NS na. Die liet in mei weten pas in 2025 weer de aantallen klanten te verwachten die zich vorig jaar nog zorgeloos in de trein persten.

Als de voorspelling van de NS uitkomt en de rest van het openbaar vervoer die trend volgt, dan rijdt het coronavirus nog tot in 2024 in bus, tram, metro en regiotrein mee. In die periode verlopen twintig concessies voor het stads- en streekvervoer en een enkele regionale treindienst. Daar hangen nu allemaal vraagtekens boven. De vervoerders hebben geen geld voor nieuwe concessies, aldus een ingewijde.

Noodconcessie

Het is niet zo dat reizigers op station Barneveld-Noord of Lunteren volgend jaar tevergeefs op de trein staan te wachten. ‘De continuïteit van de treindienst is gewaarborgd’, laat de provincie Gelderland weten. Er komt een noodconcessie, die twee jaar lang mag voortduren. Maar daarin is geen ruimte voor ingrijpende wijzigingen in de dienstregeling en ook investeringen in bijvoorbeeld duurzamere bussen blijven uit. Bij een aantal concessies is afgesproken dat er volledig elektrisch zal worden gereden.

Ook lopende concessies lijden onder de gevolgen van de corona-uitbraak. De vervoerders in de provincie Utrecht, U-OV en Syntus, dienen voorlopig geen plannen in voor volgend jaar, lieten ze begin deze maand weten. De financiële gevolgen en veranderende vraag leveren te veel onzekerheid op om nu een vervoersplan op te stellen voor 2021.

Inktzwart scenario

De overheid kondigde drie maanden geleden een steunpakket aan van 1,5 miljard euro voor zestien ov-bedrijven. Dat bedrag dekt 93 procent van hun kosten. Over bijstand voor de komende jaren is nog niet gesproken. De NS alleen al vreest tot 2025 ruim 4,7 miljard aan inkomsten mis te lopen. Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid van de TU Delft, uitte in juni in de Volkskrant zijn twijfels over dit inktzwarte scenario. ‘Uit een literatuurstudie blijkt dat crises als de aanslagen in de VS en de olieboycot van 1973 niet meer dan een rimpeling veroorzaken in ons reisgedrag.’

Aan de andere kant ontkomt de NS er niet aan om aannames te doen, constateerde Erik Verhoef, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit Amsterdam in juni. ‘Er is geen enkel model afgestemd op schokken van deze omvang.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden