Geen verhoging uitkering gepensioneerden dit jaar

Gepensioneerden hoeven dit jaar niet te rekenen op verhoging van hun pensioen. Verlaging van het oudedagsgeld lijkt volgend jaar bij veel fondsen onvermijdelijk.

Twee vijftigplussers wagen een dansje op de 50PlusBeurs in Utrecht.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Vijf grote pensioenfondsen slaan vandaag een sombere toon aan bij de presentatie van hun kwartaalcijfers. Fondsen zoals het ABP hadden ook eind 2015 nog steeds te weinig kapitaal om op lange termijn aan hun verplichtingen te voldoen; het uitbetalen van het pensioengeld aan hun leden. Het uitblijven van economisch herstel en de lage rentestand spelen de instellingen parten en brengen pensioenen in gevaar.

De pensioenfondsen zijn verplicht een kwart meer kapitaal te bezitten dan ze verplicht zijn op termijn uit te keren. Deze vereiste dekkingsgraad is 126,7 procent, met een rode ondergrens van 104,2 procent. De fondsen blijven daar ondanks hersteloperaties nog steeds ver onder.

Het ABP, een pensioenfonds met 2,8 miljoen deelnemers uit onderwijs en overheid, reikte op 31 december jongstleden niet hoger dan een dekkingsgraad van 97,2 procent. De pensioenfondsen PMT voor metaal en techniek en PME voor metaal en elektro haalden een vergelijkbare score.

'Onze koopkracht is er wel 10 procent op achteruitgegaan'

Hoe is het met de koopkracht van de gepensioneerden gesteld. Lees hier drie profielen. (+)

'Een lange weg te gaan'

De magerste opbrengst komt voor rekening van het Pensioenfonds Zorg & Welzijn, met een dekkingsgraad van 95 procent. Pensioenfonds BPF Bouw stak daar gunstig bij af met een dekkingsgraad van 109 procent, die onder meer werd gehaald door een hoog rendement op investeringen in vastgoed. Toch ontkomt ook dit laatste fonds niet aan een sombere voorspelling. Met de malaise op de financiële markten heeft BPF 'nog een lange weg te gaan' voor de vereiste kapitaalbuffer weer is opgebouwd. Dit jaar blijven de pensioenuitkeringen aan hun leden dan ook gelijk, net als de hoogte van de pensioenpremie die werkgevers en werknemers periodiek betalen.

Dalende koersen op de aandelenmarkten maakten het er deze maand niet beter op, signaleert de Pensioenfederatie in een reactie op de cijfers. In de loop van deze maand zijn de dekkingsgraden weer verder naar beneden gegaan. Volgens deze club van pensioenfondsen toont de malaise aan hoe gevoelig de fondsen zijn voor een lage rentestand. De Europese Centrale Bank houdt de rente laag om de economie te stimuleren.

Hoogleraar Financiën Harrie Verbon van Tilburg University ziet vooral in dit rentebeleid een gevaar voor de pensioenfondsen. 'Als de maatregelen van de ECB vrucht afwerpen en de investeringen in de economie weer op gang komen, kan de rente weer omhoog. Dan profiteren de pensioenfondsen dubbel. Maar als de maatregelen geen vruchten afwerpen dan zullen de fondsen flinke maatregelen moeten nemen. Dan zullen ze pensioenen moeten gaan korten.'

De Nederlandse dekkingseisen zijn zeer streng, zegt Verbon. 'Een dekkingsgraad van 126 procent is heel extreem. Nederland is te voorzichtig en dat krijgen we terug in de vorm van lagere pensioenen en stijgende pensioenpremies.'

Ouderen pauzeren een moment op de 50PlusBeurs.Beeld ANP

Lage inflatie, een geluk

Toch ziet hij wel pluspunten. 'Het valt op dat de fondsen het niet slecht doen met hun beleggingen. Het ABP haalde bijvoorbeeld 11,7 procent rendement op haar aandelen in bedrijven in ontwikkelde landen. Dat doe ik ze niet na. En dat inflatiecorrectie uitblijft, is niet zo erg, want de inflatie is heel erg laag. Dat is een geluk bij een ongeluk.'

Bij het ABP zelf klinkt geen klaroengeschal. De financiële situatie van het fonds staat 'onder druk'. Het jaar 2016 is 'stormachtig' begonnen door de grote koersdalingen op de Chinese beurs, onrust op de wereldwijde markten en de dalende olieprijs.

Pensioenkorting is bij het ABP nog niet nodig. Maar 'de kans dat we moeten gaan korten in 2017 wordt wel groter', aldus voorzitter Corien Wortmann-Kool in een toelichting.

Directeur Eric Uijen van PME is iets negatiever. Het verhogen van pensioenen om de inflatie te compenseren is 'de komende jaren echt niet te verwachten. Een verlaging van de pensioenen komt door het uitblijven van economisch herstel dichterbij.'

Pensioenfonds PMT is volgens voorzitter Jan Berghuis 'verder achteropgeraakt ten opzichte van het herstelplan. Kortingsmaatregelen komen dichterbij.' Hij zegt dat deze situatie met een belegd vermogen van 60 miljard euro 'moeilijk is uit te leggen aan mensen met een relatief laag inkomen en pensioen.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden