De ondernemingDe Koekfabriek

Geen sollicitatiebrief nodig om koekenbakker te worden

Arthur de Nerée huurt geen mensen in om koekjes te bakken, hij bakt koekjes zodat hij mensen kan inhuren. Dat is de filosofie van De Koekfabriek, een onderneming met een sociale missie.

Elke dag versie cantuccini, kaneelkoekjes en dondersteentjes op landgoed Halsaf in Babberich, in De Koekfabriek.Beeld Marcel van den Bergh

Landgoed Halsaf, gesticht door de oudoom van De Nerée, huisvest niet alleen een B&B, een vitaliteitscentrum en vergaderruimten. In de keuken waar vroeger bedienden de maaltijden bereidden, ruikt het nu heerlijk naar versgebakken koekjes. Het is één van de zes bakkerijen van De Koekfabriek. Naast de bakkerij in Babberich worden er ook volop koekjes gebakken in Utrecht, Arnhem, Breda, Rotterdam en Wageningen. Elke Koekfabriek werkt nauw samen met een kleinere zorginstelling uit de buurt. De werknemers in de bakkerij, de ‘koekenbakkers’ (‘dat zeggen we met een knipoog, niet te serieus nemen’), zijn mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

De Nerée was al vijftien jaar succesvol horecaondernemer in Utrecht toen een zorginstelling hem vroeg mee te denken over een horecaconcept waar mensen met een verstandelijke beperking aan de slag zouden kunnen. ‘Daardoor ging ik me in de zorgwereld verdiepen en zag ik dat de commerciële kwaliteiten van de zorg te wensen overlaten. De zorg moet gewoon geld besteden aan zorg, en voor commerciële activiteiten samenwerking zoeken met commerciële partijen.’ Uiteindelijk kwamen ze uit bij een kookstudio die overdag leegstond en besloten koekjes te gaan bakken. ‘Dat is toch een sympathiek product.’ 

De Koekfabriek levert vooral aan bedrijven, die ook vanwege het sociale perspectief voor deze bakkerij kiezen. ‘We zeggen tegen bedrijven: koop je zes kilo koek in een week, dan kunnen we een bakker voor een dag aan het werk zetten. Het is voor bedrijven ook een manier om sociaal een steentje bij te dragen.’ Maar als klant ben je ook zeker welkom in de winkels die in de stadscentra zijn gevestigd, benadrukt De Nerée.

Koekenbakkersbaas Arthur de Nerée bij De Koekfabriek in Babberich.Beeld Marcel van den Bergh

In het begin was De Koekfabriek bedoeld voor mensen met een verstandelijke beperking. ‘Maar inmiddels omarmen we de hele groep met afstand tot de arbeidsmarkt’, vertelt De Nerée. Zijn doel is niet om alle mensen die thuis zitten een baan te geven bij De Koekfabriek. ‘De realiteit is dat we niet honderdduizenden mensen aan het werk krijgen met één bedrijf. We willen vooral aan een jongere generatie ondernemers laten zien dat je prima een bedrijf kan opbouwen met sociale impact.’ De Nerée wil met De Koekfabriek een voorbeeld voor andere bedrijven zijn. ‘Tenminste 60 procent van onze werknemers zijn mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Dat hoeft niet iedereen te doen, maar als iedereen nou één iemand de kans geeft.’

De Koekfabriek is nog lang niet klaar met groeien. De Nerée wil komende jaren nog vier bakkerijen bijbouwen. ‘Dan hebben we zo’n 300 man aan het werk geholpen.’ Als hij tien bakkerijen heeft, wil De Nerée genoeg bekendheid creëren om vervolgens door te groeien door een deel van de productie uit te besteden. ‘En dan willen we de bedrijven waarmee we samenwerken vragen mee te doen aan inclusie op de arbeidsmarkt en hen hier uiteraard bij helpen om de eerste stappen te zetten.’

Lang niet alle werknemers komen bij De Koekfabriek via een zorginstelling, werkzoekenden melden zich ook zelf aan. Onlangs heeft De Koekfabriek in Wageningen meegedaan aan een experiment, open hiring. Geen cv, geen sollicitatiegesprekken: werkzoekenden melden zich en kunnen gelijk aan de slag. ‘De voordeur gaat open en de eerste die zich meldt, krijgt een baan. Je krijgt dan veel mensen die al heel vaak afgewezen zijn, meestal om kulredenen’, vertelt De Nerée. ‘Die durven niet eens meer te solliciteren. Maar als je mensen de kans geeft dan gaan ze wel werken.’ Een mooie manier om mensen een baan te bieden, vindt de ondernemer. ‘De motivatie van iemand die van z’n kruin tot z’n tenen is getatoeëerd is niet minder, maar hij krijgt meestal gewoon geen kans.’ Het was een succes: via open hiring zijn al vijf mensen aangenomen.

Eigenlijk niet veel anders dan hoe hij het aanpakt in zijn horecazaken, vertelt De Nerée. ‘In een gesprek kan iemand leuk overkomen, maar dat zegt weinig over hoe zij werkt. Ga maar gewoon aan de slag. Binnen een dag zien we wel of je het aankan.’ De ondernemer benadrukt dat de achtergrond en het verleden van zijn werknemers hem niets uitmaakt. ‘Ik heb geen idee waarom, maar in Nederland heb je overal ongeveer een vog (verklaring omtrent gedrag, red.) voor nodig. Als je op je zestiende een winkeldiefstal pleegt, maakt dat je kans op de arbeidsmarkt een stuk kleiner. Dat is lullig als je veertig bent.’

Niet alleen koekjes bakken, maar ook inpakwerk en vervoer behoren bij De Koekfabriek tot de mogelijkheden. Het busje waarin de versnaperingen worden vervoerd is tot ‘koekblik’ gedoopt, met aan het stuur onder anderen statushouders. ‘Maar dan met een Arabische sprekende TomTom.’ De Nerée haalt zijn schouders op. ‘Ja, dan komen ze er ook.’

Tal van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt zijn dankzij De Koekfabriek aan een baan geholpen, maar een idealist wil De Nerée zichzelf niet noemen. ‘Ik ben een realist’, zegt hij. ‘Het ideaalbeeld van De Koekfabriek heb ik allang bijgesteld, in mijn eentje kan ik niet iedereen aan het werk helpen.’ Hij verwacht niet dat de hele doelgroep zit te wachten op een baantje in de bakkerij. ‘Maar ik zie wel een oplossing: als alle mkb-bedrijven iemand een kans geven, zijn we echt een stap dichterbij. En we moeten stoppen met mensen te veroordelen omdat we denken dat ze het niet willen of kunnen.’

Kijken naar wat mensen kunnen in plaats van de nadruk leggen op wat ze niet kunnen, is het devies van De Nerée. ‘Als iemand blind is, snap ik ook wel dat we hem niet achter het stuur moeten zetten. We moeten werk zoeken dat past. Hij kan genoeg dingen wel.’ Niet naar problemen kijken, maar naar oplossingen. De Nerée lacht: ‘Het zijn allemaal slechte spreuken die op een tegeltje kunnen, zoals succes is een keuze en dat soort drama, maar als je op een ondernemende manier naar maatschappelijke problematiek kijkt, zijn veel zaken op te lossen.’ En daar gaat hij enthousiast mee door. ‘Ondanks alle sociale aspecten moeten koekjes van De Koekfabriek in eerste instantie koek zijn waarbij je je vingers opeet.’

Bedrijf De Koekfabriek

 Waar Utrecht, Arnhem, Breda, Rotterdam, Wageningen en Babberich

Sinds 2017

Werknemers 140

Jaaromzet tegen een miljoen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden