Column Peter de Waard

Geen econoom voorspelde dat de horeca de nieuwe banenmotor van het land zou worden

‘De horeca is de huiskamer van de samenleving. Het is de plek waar mensen samenkomen, verbindingen tot stand komen en beleving wordt geboden.’

Voorzitter Robèr Willemsen van Koninkijke Horeca Nederland riep dat eind vorige maand. En afgelopen vrijdag werd hij door niemand minder dan de premier in het zonnetje gezet als een soort nieuwe paus. Niet onterecht. Het drinken van een latte macchiato heeft het uitdelen van hosties in de katholieke kerk en het samenzingen van psalmen in de protestantse kerk allang overgenomen. Het dringt ook het verplichtende verenigingsleven in het defensief.

Wie op zondag andere mensen wil ontmoeten strijkt neer op het terras – in wintermaanden onder een aangename heater − en gaat niet meer in een houten kerkbank zitten en een voorgeprogrammeerde les van een voorganger volgen. Wie zingeving zoekt, laat zich geen meningen meer opdringen, maar wil zelf nadenken en erover communiceren onder het genot van appelgebak of luxe sandwich. De 21ste-eeuwse gebedsruimte is het eetcafé.

De groei van de horeca zet onstuimig door. In tien jaar tijd zijn er vijfduizend horecazaken bijgekomen – meer dan één per dag – en steeg het aantal werknemers met 30 procent tot 442 duizend. En de komende jaren zullen er volgens prognoses van het UWV elk jaar 5.000 banen in de horeca bijkomen.

Het aandeel van de horeca in het bbp – de nationale koek – is al gegroeid van 9 naar 15 miljard euro, hetgeen betekent dat de horeca nu al belangrijker is voor de economie dan landbouw en visserij samen. Als er weer een winkelruimte leegkomt – omdat de klanten van de schoenenzaak online zijn gegaan − is er 50 procent kans dat er een eetcafé of koffiezaak voor terugkomt.

Gek genoeg heeft geen econoom tien jaar geleden voorspeld dat de horeca de nieuwe banenmotor van het land zou worden. Die dachten dat het land op hoogopgeleide bedrijfskundigen zat te wachten. De vergrijzing kon worden voorspeld, maar niemand dacht eraan dat de grijze golf massaal uit eten zou gaan in plaats van achter de geraniums te blijven zitten.

De horeca kan niet over één kam worden geschoren. Een moderne horecazaak serveert talrijke soorten koffie, speciaalbieren en heeft een menu- en een wijnkaart. De ouderwetse bruine kroegen, waar iemand zich op een barkruk volgiet, verdwijnen in ras tempo. Ook de omzet van sportkantines loopt terug – vaak omdat niemand zin heeft nog vrijwilligerswerk te doen.

In het moderne Nederland is de samenleving opgedeeld in de haves en de havenots, waarbij de haves zich laten bedienen – veelal de mensen met een goede baan, goed pensioen en eigen huis − door de have-nots – immigranten, huurders en studenten.

De kerk, het verenigingsleven en de bruine kroeg die het ideaal van gelijkheid uitdrukten, passen niet meer in het tijdsbeeld waarin ongelijkheid troef is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden