Gebrandmerkte zoete aardappelen en avocado's als alternatief voor plastic verpakkingen

Bij 'natural branding' worden groente en fruit gemerkt met een laser

Het is wrang: om biologische groenten en fruit te onderscheiden van de niet-biologische, worden ze vaak verpakt in plastic. Met 'natural branding' hoeft dat niet meer.

Zoete aardappelen worden bij de biologische groothandel Eosta in Waddinxveen gebrandmerkt Beeld Marcel Wogram

Milieubewuste Nederlanders kopen graag biologische groenten en fruit, maar als die in een plastic verpakking zitten, gaat dat ten koste van de milieuwinst. Dat moet anders kunnen, dacht een bedrijf uit Waddinxveen. De biologische groothandel Eosta gebruikt 'natural branding', het merken van groente en fruit met een laser, als alternatief voor plastic folie.

De laser kan in de schil van groenten of vruchten een tekst of merk aanbrengen zonder dat dit de smaak van de gewassen beïnvloedt. De laser verwijdert het pigment in de buitenste laag van de schil en 'tekent' zo een merk op het gewas. Met dat brandmerk zijn de groenten en het fruit herkenbaar als biologische producten. Tot nu toe stond dat biokeurmerk meestal op de verpakking: om biologische komkommers bijvoorbeeld te kunnen onderscheiden van gangbare komkommers, worden de biologische gewassen in (afbreekbaar) plastic verpakt. Als de groente is voorzien van een brandmerk hoeft dat niet meer en dat scheelt een hoop verpakkingsmateriaal.

Groenten en fruit die met behulp van deze techniek zijn gemerkt, liggen al in de Nederlandse supermarkten. Hoogvliet verkoopt avocado's en gember met een lasermerk en Albert Heijn courgettes. Ook Dekamarkt heeft aangegeven graag met Eosta te willen samenwerken op het gebied van natural branding. Eosta werkt daarnaast samen met supermarktketens in andere landen.

Een daarvan is het Zweedse ICA, vertelt Michaël Wilde van Eosta. 'Daar zijn we begonnen met het merken van avocado's en zoete aardappelen. Als die gemerkt in plaats van verpakt worden, bespaar je 750 duizend plastic verpakkingen per jaar. Zoveel plastic folie, dat is bijna twee keer de omtrek van de wereld.' Ook andere landen zien de potentie van natural branding. Wilde: 'Er is veel belangstelling voor deze techniek bij supermarkten uit Scandinavië, Duitsland en Oostenrijk. We merken bijvoorbeeld ook de komkommers van de Duitse supermarktketen Netto.'

Wilde is vooral enthousiast over de milieuvoordelen van de lasertechniek. 'Veel mensen kopen biologische producten uit milieuoverwegingen en het is dan natuurlijk wrang als biologische groenten en fruit in plastic zijn verpakt. Eigenlijk willen we dat plastic verpakkingen helemaal worden afgeschaft. Nu wordt nog ongeveer 70 tot 80 procent van de biologische groenten en fruit in plastic gewikkeld om ze te onderscheiden van niet-biologische producten. Als die producten geen plastic verpakking meer nodig hebben, is dat een enorme winst voor het milieu.'

Als avocado's en zoete aardappelen gemerkt in plaats van verpakt worden, bespaar je 750 duizend plastic verpakkingen per jaar Beeld Marcel Wogram

Omdat de lasermachine erg duur is, vergde hij een flinke investering, erkent Wilde. 'Je moet denken aan honderdduizenden euro's.' Om er meteen aan toe te voegen: 'Maar die investering halen we er wel uit. We besparen immers op verpakkingsmateriaal en laseren gaat net zo snel als traditioneel verpakken, dus op termijn verdienen we de lasermachine terug.'

IQ Packing, een verpakkingsbedrijf en partner van Eosta, heeft meebetaald aan de machine in ruil voor een deel van de opbrengst van de laseropdrachten. Een verpakkingsbedrijf dat meewerkt aan het overbodig maken van verpakkingen, is dat wel slim? Commercieel directeur Rob Bondt legt uit dat IQ Packing ook verpakkingen voor gangbare groenten maakt. Hij is niet bang dat zijn bedrijf in de problemen komt doordat supermarkten plastic folie massaal in de ban doen. 'Nee hoor, zo denken wij er niet over. We zijn samen met Eosta dit project begonnen omdat het een enorme stap voor de biologische handel is. Maar plastic verpakkingen zullen niet zo snel verdwijnen. Onverpakte groenten en fruit zijn minder lang houdbaar. Verpakkingen zorgen er voor dat verse producten langer goed blijven, dat biedt supermarkten nog steeds een groot voordeel.'

Toch hoeft de kortere houdbaarheid van onverpakte groenten en fruit geen struikelblok te zijn voor de opmars van gelaserde producten, stelt Wilde. 'In Zweedse supermarkten haalden we sinaasappels uit hun plastic netje en legden we ze los in de schappen met alleen een sticker erop. Mensen kochten vervolgens veel meer sinaasappels. Doordat de omloopsnelheid hoger is, krijgt het fruit niet de kans te bederven.'

Een gebrandmerkte zoete aardappel Beeld Marcel Wogram

Ook stickers op groente en fruit zullen dankzij de lasertechniek overbodig worden, verwacht Eosta. Maar dat geldt voorlopig juist niet voor de sinaasappels in de Zweedse (of Nederlandse) supermarkt. De lasertechniek is namelijk niet geschikt voor alle soorten groente en fruit. Natural branding werkt bijvoorbeeld niet bij citrusvruchten en granaatappels, omdat het pigment in de schil van die vruchten zich kan herstellen. De oorspronkelijke kleur komt dan terug en het lichte lasermerk vervaagt.

Laser Food, het Spaanse bedrijf dat de lasermachines maakt waarmee gewassen kunnen worden gemerkt, heeft daar met de Universiteit van Valencia een oplossing voor bedacht. Door gebruik te maken van een vloeistof die het kleurcontrast in de schil vergroot, kan een brandmerk ook in sinaasappels en citroenen zichtbaar blijven. Hoewel deze contrastvloeistof door de Europese Unie is goedgekeurd voor gebruik bij voedsel, wil Eosta er niet aan. Het bedrijf wil geen onnatuurlijke stoffen toevoegen aan natuurlijke producten, aldus Wilde.

Natural branding slaat goed aan bij consumenten. Die laten zich niet afschrikken door de gemerkte schil. Wilde: 'De consumenten zijn niet duurder uit, want een gemerkt product kost niet meer dan een product in een plastic verpakking. De reacties van klanten zijn overwegend positief. Blijkbaar is de haat jegens plastic zo groot dat natural branding makkelijk wordt geaccepteerd.

Het brandmerken scheelt veel verpakkingsmateriaal Beeld Marcel Wogram
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.