Column Teun van de Keuken

Geachte minister Wiebes,

Via deze weg wil ik u complimenteren met de manier waarop u de problemen in Groningen heeft aangepakt. Jarenlang voelden de bewoners in het aardgasgebied zich genegeerd. Door aardbevingen sloegen er scheuren in hun muren en verzakten hun huizen en niemand in het westen leek zich erom te bekommeren. Ook politiek Den Haag leek zich weinig aan Groningen gelegen te laten liggen. Groningen is ver weg hè. En dat gas is voor ons allemaal verdomde belangrijk.

En toen kwam u. De koene ridder die in één klap een einde maakte aan alle ellende. U beloofde de problemen van de Groningers snel op te lossen en de schade ruimhartig te compenseren. Chapeau! Chapeau vooral, omdat zoveel mensen u geloofden. En nog geloven. Een paar weken geleden ging ik voor televisieprogramma De Monitor weer eens kijken hoe het er in Groningen met de schadeafhandeling voorstond. Toen ik hierover vertelde, kreeg ik verbaasde reacties: ‘Huh, die problemen daar zijn nu toch opgelost?’, was zo een beetje de algemene teneur. Of dit nu westerse arrogantie of westerse onwetendheid is, weet ik niet, maar één ding kan ik u wel zeggen, waarde minister: pr-missie geslaagd.

U weet net zo goed als ik dat de problemen van de Groningers nog lang niet zijn opgelost. Dat het grootste schandaal van Nederland nog altijd voortduurt en dat van het snel en ruimhartig afhandelen van de schade geen sprake is. Groningers wachten dikwijls jaren op compensatie. Bij schade-instantie TCMG liggen nog zestienduizend meldingen te wachten tot ze worden behandeld en bij de NAM nog honderden. Je zou denken dat het sneller kan. Zeker sinds in januari 2017 het wettelijk bewijsvermoeden is ingevoerd. Dat is een soort omgekeerde bewijslast, waarbij er in het aardbevingsgebied vanuit wordt gegaan dat elke schade aan huizen afkomstig is van aardbevingen , tenzij de NAM kan aantonen dat de schade duidelijk een andere oorzaak heeft: heiwerkzaamheden bij de buren bijvoorbeeld. 

Klinkt goed voor de bewoners, maar toch trekt de NAM minder vaak en minder snel de portemonnee dan je zou denken. Het wettelijk bewijsvermoeden lijkt een reden om de boel flink te traineren. Bij elk scheurtje wordt in twijfel getrokken of dat wel door aardbevingen komt en er worden tal van andere mogelijke oorzaken aangedragen. Ik ben bij een gezin geweest dat in de afgelopen jaren zo’n zestig experts over de vloer heeft gehad om naar de scheuren te kijken. Het duurt maar en het duurt maar en de mensen worden er moedeloos van.

Het moet anders. De Turkse aardbevingsdeskundige Ishan Bal doet al negentien jaar onderzoek naar aardbevingen over de hele wereld en heeft meer verstand van zaken dan onze eigen deskundigen. Wij zijn een land van waterdeskundigen, niet van aardbevingsexperts. Bal maakt gehakt van de Nederlandse aanpak. Hij zegt dat het onmogelijk om aan een scheurtje in de muur te zien of het door aardbevingen is veroorzaakt of niet. Zijn voorstel is radicaal: in plaats van elke scheur aan een langdurig onderzoek te onderwerpen, moeten we iedereen in het gebied compenseren. Al is het maar voor de enorme stress waarin ze al die jaren hebben geleefd.

Geachte minister, we hebben jarenlang van de Groningers geprofiteerd. Trek nu de portemonnee, dat verdienen ze.

Meer lezen

De Tweede Kamer start een parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen. Unaniem steunt de Kamer een voorstel van GroenLinks en PvdA om dit zwaarste onderzoeksmiddel in te zetten.

Alle huiseigenaren in het Groningse aardbevingsgebied kunnen vanaf volgend jaar compensatie tegemoet zien voor de waardedaling van hun woning. De regeling geldt ook voor huizenbezitters zonder bevingsschade.

Eén klap sloeg alle twijfel weg: Wiebes besloot de gaskraan dicht te draaien. Een reconstructie van een pijnlijk besluit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden