Garantie Europees spaargeld moet bankruns voorkomen

De Europese Commissie wil spaartegoeden van burgers en bedrijven garanderen met een Europees verzekeringsstelsel. Eenzelfde bescherming van spaarders overal in Europa vergroot het vertrouwen in de banksector en voorkomt bankruns, zegt Europees Commissaris Hill (Financiële Stabiliteit) over het voorstel dat hij vanmiddag presenteert.

Marc Peeperkorn
Maart 2013: mensen staan in de rij voor een bankfiliaal in Cyprus, waar ze vanwege de crisis maximaal 300 euro mochten opnemen. Beeld EPA
Maart 2013: mensen staan in de rij voor een bankfiliaal in Cyprus, waar ze vanwege de crisis maximaal 300 euro mochten opnemen.Beeld EPA

Hill begrijpt de vrees in Nederland en Duitsland dat sterke banken straks opdraaien voor het wanbeleid van hun zwakkere Europese broeders. 'Maar die vrees is ongegrond. Mijn voorstel is evenwichtig. Het spreiden van de risico's gaat hand in hand met het verlagen ervan. Dat is geen glibberig pad', aldus Hill in een gesprek met enkele Europese kranten, waaronder de Volkskrant.

Momenteel heeft elk land zijn eigen depositogarantiestelsel op basis van Europese regels. Spaartegoeden tot 100 duizend euro zijn gegarandeerd via een fonds dat gevuld wordt door de banken in dat land zelf. Is dat fonds leeg, dan schiet de staat het ontbrekende bedrag voor.

Contributie

Om meer zekerheid te bieden aan de spaarder en de soms knellende band tussen banken en de staat te verlichten, legt de Europese Commissie een Europees verzekeringsstelsel voor spaartegoeden op tafel. Dit idee maakte eerder deel uit van verschillende blauwdrukken voor de toekomst van de eurozone, geschreven door onder anderen Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem.

Als het aan de Commissie ligt, wordt het Europese verzekeringsstelsel in drie stappen opgebouwd. Tussen 2017-2020 beperkt het zich tot een herverzekering: een vangnet voor als het nationale systeem tekortschiet. Daarvoor wordt de contributie van de banken voor de nationale reddingsfondsen voor een klein deel doorgesluisd naar een nieuw Europees fonds. Daarop kan alleen een beroep worden gedaan als het nationale fonds leeg is en het betrokken land alle EU-regels op dit terrein daadwerkelijk naleeft. 'Van een free lunch is geen sprake', aldus Hill.

In de tweede fase (2020-2024) wordt het Europees fonds stapsgewijs verder gevuld en neemt het een steeds groter deel op zich van de spaargarantie bij het faillissement van een bank. Vanaf 2024 moet dan sprake zijn van een echte Europese spaargarantie, volledig gedekt via een Europees fonds dat wordt gevuld door de banken. Hill benadrukt dat de totale kosten voor de banksector niet stijgen, wel komt er differentiatie tussen minder en meer riskante banken: die laatste betalen het fonds een hogere premie.

Schokbestendig

Hill voelt niets voor de Duitse suggestie eerst de banken in alle EU-landen even schokbestendig te maken en pas daarna de Europese spaargarantie in te voeren. 'Dat leidt tot een complete impasse terwijl we de banksector in Europa moet versterken.' De Europese ministers van Financiën bespreken het Commissievoorstel naar verwachting volgende maand. Minister Dijsselbloem van Financiën waarschuwde maandagmiddag voor 'politieke blokkades' als het voorstel te veel leunt op het spreiden van de financiële risico's en te weinig op het verminderen ervan.

In het najaar van 2008 leidde de kredietscrisis tot bankruns, nadat Ierland eenzijdig een ongelimiteerde spaargarantie had verstrekt. Sindsdien zijn er verschillende stappen genomen op weg naar harmonisering van de regels. Belangrijk is het besluit om het toezicht op banken bij de ECB te leggen. Vervolgens zijn afspraken gemaakt over wie opdraait voor de kosten van een bankfaillissement (aandeelhouders en andere banken). De Europese spaargarantie is de derde en laatste pijler onder de Europese bankenunie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden