Column Peter de Waard

Gaat opnieuw het licht uit van een industrietak?

Als koekstad bestaat Deventer nog, hoewel het lot van de laatste koekfabriek JB Bussink’s Koekfabriek in handen is van een opkoopfonds van Goldman Sachs dat de moeder Continental Bakeries drie jaar geleden overnam.

Maar volgende week zal Deventer niet langer de drukkersstad zijn, een titel die het met evenveel bravoure al sinds de lancering van de Deventer Almanak in de 15de eeuw voerde.

Het doek valt dan voor de drukkerij van Roto Smeets, het laatste diepdrukbedrijf voor tijdschriften in Nederland. Het betekent enerzijds dat in Nederland kennisland alleen de kwalitatief laagwaardigere offset-rotatie overblijft. En anderzijds dat opnieuw een ledemaat wordt geamputeerd van de ooit zo toonaangevende grafische industrie. Nog een week liggen in Deventer bladen als Libelle en Donald Duck op de pers, net als de omroepbladen van Veronica, KRO, NCRV, Avro en Vara. Daarna zullen trouwe klanten als uitgever Sanoma en de omroepen met hun order naar Duitsland moeten uitwijken, waar het hoogwaardige diepdruk nog wel loont.

Het doet pijn in Deventer, omdat de drukkerij nog best een tijd had kunnen meegaan als die niet twee jaar geleden in handen was gekomen van Circle Media Group, zo zegt hoofd planning Eric Martens. ‘Die ging als een gek overnemen, waarbij de kosten werden gelegd bij de bedrijven zoals hier in Deventer, in plaats van dat werd geïnvesteerd in marketing en sales.’

Maar eigenlijk was het lot ook onontkoombaar. In Deventer worden elke week nog 1- tot 1,5 miljoen tijdschriften gedrukt, tegenover 5- tot 6miljoen in de hoogtijdagen. En de oplagedaling zet door. Ooit drukte Roto Smeets alleen al van Veronica Magazine ruim 1 miljoen exemplaren. Nu zijn dat er nog maar 200duizend.

De teloorgang van de grafische sector is al 25 jaar aan de gang. Begin jaren negentig werkten in deze industietak meer dan 60 duizend mensen. Ze waren sterk georganiseerd via hun bond Druk en Papier die toonaangevend was bij de cao-onderhandelingen in het land. Daardoor genoten ze meer dan uitstekende arbeidsvoorwaarden.

Begin jaren negentig begon de aftakeling toen met de komst van desktoppublishing het pre-pressproces verhuisde van de drukkerijen naar de redactievloeren. Duizenden grafische banen gingen verloren. Vervolgens begonnen na de komst van internet de oplages te dalen, waardoor er minder drukwerk nodig was. Reclamedrukwerk bood voor offsetrotatiedrukkerijen nog enige compensatie. Maar voor het duurdere diepdrukproces (de traditionele gravuredruk) kwamen er steeds kleinere orders, terwijl dat vooral rendabel is bij heel grote.

Van de grafische sector in Nederland resteren alleen nog enkele krantendrukkerijen en een reeks van offsetrotatiedrukkerijen in het mkb.

Eigenlijk doet Deventer het licht uit van weer een industriële sector waarvan alleen herinneringsboeken resteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.