Fusie AT&T en Time Warner is een eerste test voor de nieuwe president

De voorgenomen overname van nieuws- en entertainmentbedrijf Time Warner door telecomgigant AT&T stuitte zaterdag meteen al op veel kritiek uit allerlei hoeken van Amerika. Miljardenmanoeuvres op Wall Street liggen al niet zo lekker, tegenwoordig, en zeker niet als die tot machtsconcentratie bij de media leiden. Donald Trump begreep zaterdag dat hij voorop kan gaan in het verzet.

Beeld afp

AT&T, een nazaat van het telefoonbedrijf dat eind negentiende eeuw werd opgericht door uitvinder Alexander Bell, wil 85 miljard dollar neerleggen voor Time Warner, de uitbater van onder meer nieuwszender CNN, tv-serieproducent HBO en Hollywoord's grootste filmstudio Warner Bros.

Als de overname doorgaat ontstaat een mediamoloch die zowel programma's produceert als ze 'vervoert' naar de consument. De grote vraag is of concurrerende programma's dan even makkelijk hun weg naar de huiskamer of de mobiele telefoon en ipad kunnen vinden.

Worden tv en internet duurder?

Ook is de vraag wat deze consolidatie betekent voor de kosten van het media-aanbod. In de Verenigde Staten zijn tv en internet twee tot drie keer zo duur als in Nederland, doordat er maar een paar aanbieders zijn en de concurrentie klein is.

De hoge rekeningen leidden deze zomer tot een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat, waarin de kabelaars werden gekapitteld wegens ondoorzichtige rekeningen en aangesmeerde extraatjes. AT&T heeft niet alleen een kabelroute (glasvezel) maar levert ook betaal-tv via de satelliet, en bedient zo meer tv-kijkers dan andere Amerikaanse aanbieders. Het product: honderden tv-kanalen waar bijna niemand naar kijkt, maar iedereen wel veel voor betaalt.
Alleen: dat verdienmodel staat onder druk. Niet door traditionele concurrentie (want die is er dus nauwelijks), maar doordat steeds meer programma's rechtstreeks bij de kijker belanden.

.Beeld afp

Grip houden op verspreiding

Netflix en Amazon produceren hun eigen documentaires die via internet te zien zijn, en het bedrijf Hulu verkoopt klassieke zenders ook via internet. Daardoor hoeven kijkers niet meer zo nodig die dure tv-pakketten van hun kabelaars te kopen.

Ook DirecTV van AT&T loopt dat risico. (Je hebt nog wel internet nodig, maar dat is veel minder lucratief.) Dus is de truc van AT&T nu om zelf de programma's te kopen, en zo dichter bij de bron te blijven zitten. Dat is 'verticale integratie': een bedrijf koopt de toeleverancier, om zo meer grip te houden op de verspreiding.

Het is een vorm van consolidatie die bijvoorbeeld in de Nederlandse energiewereld uit den boze is: daar zijn energiebedrijven de afgelopen tien jaar juist verplicht gesplitst in producenten en transporteurs van energie, om meer concurrentie mogelijk te maken.

Als hij president was, zou hij de fusie niet goedkeuren.Beeld ap

Eigen zenders eerst?

Het gevaar van de fusie van AT&T en Time Warner is dat het nieuwe bedrijf zijn eigen zenders gaat voortrekken. Dat betekent dat een concurrent van CNN bijvoorbeeld meer moet betalen om te worden doorgegeven, of verder weg wordt gestopt in de zenderlijst.

Een aantal jaar geleden deed kabelbedrijf Comcast na een fusie met media-aanbieder NBC Universal al zoiets: het verstopte de zakelijke tv-zender Bloomberg onderin de eindeloze stroom kanalen, om zo meer mensen naar zijn eigen zakelijke zender CNBC te lokken.

Het verzet tegen fusies, zeker van bedrijven met een democratische of nutsfunctie, is jarenlang vooral aangevoerd door linkse partijen. Maar ook rechtse populisten werpen zich nu op als beschermer van consumentenbelangen.

Donald Trump, presidentskandidaat van de Republikeinse partij, zei zaterdag tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Pennsylvania dat hij de fusie niet zo goedkeuren als hij president zou zijn. 'Het is een voorbeeld van de machtsstructuur waartegen ik vecht. AT&T wil Time Warner kopen en dus CNN. Dat is te veel concentratie van macht in de handen van te weinig mensen.'

Hillary Clinton heeft zich nog niet over de fusie uitgelaten, maar heeft een bedrijfsonvriendelijker agenda dan vroegere Democraten, met scepsis over vrijhandel en regulering van Wall Street als campagnepunten. De toezichthouders (de Federal Communications Commission en de Federal Trade Commission) zullen de politieke druk gaan voelen.

Scepsis over vrijhandel.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden