Reportage

Flexwerker vindt sneller een baan

Uitzendbureau Randstad, dat vandaag zijn jaarcijfers presenteert, profiteert traditiegetrouw als eerste van het economisch herstel. Maar is dat nu ook zo? 'Ik wil dolgraag een vaste baan.'

Beeld Marcel van den Bergh

Geconcentreerd last Pieter Toonen (43) buizen aan elkaar. De constructiebankwerker is bezig met het frame dat moet uitgroeien tot een pakketsorteermachine. Die spuugt straks vanaf een meterslange lopende band postpakketten uit zodat die op het juiste adres kunnen worden bezorgd.

Toonen is sinds tien maanden uitzendkracht bij Vanderlande Industries in Veghel. Hiervoor zat hij vijf jaar in de motorfietsen. 'Door de crisis was er nog maar weinig belangstelling voor Duitse motoren en Amerikaanse choppers, dus raakte ik mijn baan kwijt.'

Positieve geluiden

Toonen is een van de duizenden uitzendkrachten die vorig jaar weer een baan vonden doordat de economie aantrekt, zij het met een voorzichtige groei van 0,8 procent over 2014. Vorige week bleek dat er in het laatste kwartaal van vorig jaar 42 duizend banen bij zijn gekomen ten opzichte van de drie maanden ervoor. Dat is de grootste toename in drieënhalf jaar, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek. Van die nieuwe banen waren er 15 duizend voor uitzendkrachten. Ook kwam er meer werk voor zzp'ers.

De uitzendbranche voert traditiegetrouw het herstel op de arbeidsmarkt aan als het economisch beter gaat en de sector laat al meer dan een jaar positieve geluiden horen. De uitzendbureaus boeren goed, blijkt uit de cijfers van werkgeverskoepel ABU. Zowel het aantal uren als de omzet is in 2014 met 7 procent toegenomen. In de administratieve sector en de industrie steeg het aantal uren met 6 procent, de techniek was zelfs goed voor een groei van 14 procent.

Broze groei

Donderdag komt uitzendreus Randstad met de jaarcijfers. Vooruitlopend daarop wil Jurriën Koops van de ABU geen toelichting geven. Maar het economisch bureau van ABN Amro signaleert dat ondernemers in de industrie nog niet gerust zijn over het economisch klimaat en in dit stadium niet te veel risico willen nemen. De groei zit vooral bij exporterende bedrijven, zegt de woordvoerder van technologie-ondernemersvereniging FME. 'En de groei is broos.'

'Bedrijven zien de opdrachten wel toenemen, maar durven mensen niet meteen een vaste baan aan te bieden. Dan kiezen ze voor uitzendkrachten of zzp'ers', zegt ook Ronald Dekker, arbeidseconoom aan de Universiteit van Tilburg. 'We zien het begin van het herstel na een lange crisis. Of dat herstel doorzet, zal blijken.'

Thermometer van de arbeidsmarkt

De branche die geldt als de thermometer van de arbeidsmarkt lijkt in elk geval niet te profiteren van de toenemende flexibilisering, signaleert Dekker. Na elke recessie wordt de arbeidsmarkt flexibeler, zegt de arbeidseconoom. Ruim eenderde van de werkenden heeft geen vast contract of werkt als kleine zelfstandige.

'Maar de uitzendbranche ziet de groei niet evenredig toenemen. Het aandeel uitzendkrachten schommelt al jaren rond de 3 procent, terwijl de flexibele schil anderhalf keer groter is geworden. De groei zit in zzp'ers en tijdelijke contracten met uitzicht op een vaste baan.'

Vanderlande zet de flexibele schil in om mee te ademen met de economie, zegt Bert van der Sluis, personeelsdirecteur van het Brabantse bedrijf dat 65 jaar geleden begon met de revisie en daarna productie van machines voor de textielindustrie. Het bedrijf is nu wereldmarktleider in bagagesystemen op luchthavens en sorteersystemen voor pakket- en postdiensten. De onderneming is ook toonaangevende leverancier van magazijnautomatisering. Op vliegvelden leveren de systemen van Vanderlande 3,2 miljard stuks bagage af.

Vanderlande Industries, 'het best bewaarde geheim van Brabant', groeit - crisis of niet - gestaag. Het bedrijf met 3.300 medewerkers van wie eenderde in Nederland, zag de omzet de afgelopen jaren groeien met 7 procent tot 790 miljoen euro.

Ging het in de luchtvaart slechter, de Amazons, Bol.coms en Zalando's groeien flink door en die per internet bestelde goederen moeten via pakketdiensten worden afgeleverd. Vanderlande verwacht de komende jaren te blijven groeien. 'Er wordt weer meer gereisd, distributiecentra van grote supermarkten worden volledig geautomatiseerd', licht Van der Sluis toe. 'En is het herstel in de eurozone nog voorzichtig, in de Verenigde Staten trekt de economie aan.'

Volgende klus

Het bedrijf werkt met een beperkte flexibele schil, zegt Van der Sluis. 'We huren in Nederland tweehonderd tot driehonderd mensen in, van wie zestig tot zeventig als uitzendkracht. Voor hoogwaardige expertise werken we met gedetacheerden op projectmatige basis. Zijn ze klaar, dan trekken ze verder naar een volgende klus elders.

'Dankzij uitzendkrachten kunnen we meebewegen met wat onze klanten vragen, bijvoorbeeld in de logistiek. Maar we leiden uitzendkrachten ook op, en als ze voldoen en er zijn vacatures, nemen we ze graag in vaste dienst. We hebben een goede basisploeg nodig voor de complexe producten die we maken. Mensen kunnen zich hier ontwikkelen, ze worden op een prettige manier uitgedaagd. Dat werkt verbindend. Vanderlande is het afgelopen jaar voor de zeven achtereenvolgende keer gekozen tot beste werkgever. Dat trekt mensen aan.'

Toonen knikt vanachter zijn werkbank in de grote hal in Veghel. 'Ik wil hier dolgraag een vaste baan. Dat weten ze ook. Ik werk lekker door en hoop op een vacature.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden