Fitnesscentra vechten elkaar de markt uit

Na jaren van explosieve groei komt een deel van de Nederlandse fitnesscentra nu in de problemen. De helft van de naar schatting 1.650 sportscholen lijdt verlies, stelt de Rabobank.

Anytime Fitness op de Kop van Zuid in Rotterdam Foto Guus Dubbelman

Prijsvechters en luxeketens doen het goed, maar kleine zelfstandigen en middelgrote sportscholen die in prijs of kwaliteit niet opvallen, hebben het moeilijk. De Rabobank spreekt in een brancherapport van een verdringingsmarkt.

'De consument kijkt de laatste recessiejaren een stuk kritischer naar luxe uitgaven zoals een sportschoolabonnement', zegt Martijn Rol van de Rabobank. Fitness is een relatief dure sport, met een hoog klantverloop. Jaarlijks zegt gemiddeld eenderde van de klanten zijn abonnement op.

Daarbij is het aanbod van sportscholen overweldigend. 'In dorpen met zesduizend inwoners staan soms twee fitnesscentra', zegt Philip Pijpers, directeur Kentrium, een adviesbureau voor de fitnessbranche. 'Dat is bijna niet meer verantwoord.'

Saneringsslag
Er is een saneringsslag gaande, zeggen de meeste branchekenners. De Rabobank en fitnessadviesbureau Kentrium schatten dat de helft van de fitnesscentra momenteel verlies lijden. Alleen branchevereniging Fitvak denkt er anders over: 'Het blijkt niet uit onze cijfers en we vernemen het niet van onze leden.'

Pijpers schat dat zo'n 15 tot 20 procent van de fitnesscentra de komende jaren de deuren moeten sluiten. Voor de sector is dat zo slecht nog niet, vindt Koen Breedveld, directeur van het Mulier Instituut voor sportonderzoek. 'Fitness heeft vanaf de jaren negentig een stormachtige ontwikkelingen doorgemaakt. Nu vallen de zwakken af.'

In de eerste tien jaar van deze eeuw was fitness booming business, zegt ook Pijpers. 'Als ondernemer deed je de deuren van je nieuwe sportschool open en men stond in de rij om zich in te schrijven.' Nu moeten fitnesscentra hard werken om klanten te trekken en vast te houden.

Dat het nu slecht gaat, betekent niet dat alle fitnesscentra die nu verlies lijden failliet zullen gaan. Met drie miljoen beoefenaars is fitness de grootste sport van Nederland. De totale jaaromzet van de branche wordt geschat op een miljard euro. 'De vraag is stabiel', zegt Rol. 'Er valt met fitness nog altijd een goede boterham te verdienen, als je je maar weet te onderscheiden.'

Budgetfitness
Er zijn drie types sportschool die dat doen. Die weten zich ondanks de barre omstandigheden goed te redden.

Allereerst rukken de budgetfitnesscentra op. Volgens brancheorganisatie Fitvak zijn die nu al goed voor een kwart van de markt. De grootste fitnessketen van Nederland is het goedkope Basic-Fit. Onbeperkt sporten kost er 15,95 per maand; een gewone sportschool rekent daar al gauw tussen de 30 en 40 euro voor. In mei opende boegbeeld Tatjana Simic de honderdste Basic-Fit vestiging. Vóór het eind van dit jaar moeten dat er 150 zijn. Ook prijsvechter Fit for Free timmert met 61 vestigingen goed aan de weg.

Aan de andere kant van het spectrum doen ook de luxeketens zoals David Lloyd en Sportcity het goed. Bij deze wellnesscentra - compleet met kinderopvang, restaurant en sauna - liggen de abonnementskosten rond de 50 euro per maand.\

Tot slot is er een groeiende groep sportscholen die zich met een opvallend concept weten te onderscheiden. Zoals Curves, een Amerikaanse keten met 56 vestigingen in Nederland, die fitness exclusief voor vrouwen aanbiedt.

Een andere opvallende trend is 24-uursfitness. Franchiseketen Anytime Fitness heeft in drie jaar tijd 28 vestigingen in Nederland uit de grond gestampt. Het grootste gedeelte daarvan staat, opvallend genoeg, in Limburgse plaatsen als Simpelveld en Oirsbeek. De reden: Petro Hameleers, die de franchise vestigingen in de Benelux verkoopt, komt zelf uit Limburg. Of er behoefte aan het concept is? 'Ook hier wonen mensen die tot 's avonds laat werken en daarna nog willen sporten.'

Sportscholen die niet goedkoop of luxueus zijn en niet stunten met openingstijden, vallen in het aanbod nauwelijks op. Dit middensegment zal naar verwachting voor een deel verdwijnen. Onlangs kondigde zorgverzekeraar Achmea nog aan alle 31 fitnesscentra die hij bezit af te stoten. De sportscholen maakten al jaren verlies.

Ook kleine zelfstandigen houden zich moeilijk staande. Steeds meer sportscholen sluiten zich daarom aan bij een keten. De Rabobank signaleert een groeiend aantal franchisers. Volgens branchevereniging Fitvak is 40 procent van de sportscholen inmiddels aangesloten bij een keten.

Dames werken zich in het zweet tijdens een les in 'Zumba'. Steeds meer sportscholen bieden fitness exclusief voor vrouwen. Foto anp
Meer over