Fiscus checkt aangiften van bedrijven nauwelijks nog

De Belastingdienst heeft volgens zijn medewerkers al enkele jaren geen idee meer hoeveel geld de schatkist misloopt door foute aangiften van bedrijven. Belastingambtenaren zeggen de boeken van ondernemingen nauwelijks nog achteraf te mogen controleren, omdat ze sinds 2008 moeten uitgaan van vertrouwen vooraf. Dit veroorzaakt volgens hen jaarlijks enkele miljarden aan gemiste belastinginkomsten.

Beeld anp

De onvrede over het nieuwe toezicht blijkt uit interne correspondentie en rapporten die de Volkskrant mede in handen kreeg door een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB). Kern van de weerstand onder belastingambtenaren is de wijze waarop ze van de dienst ondernemingen moeten controleren.

In 2008 begon de invoering van het Horizontaal Toezicht op ondernemingen. Dit gaat ervan uit dat fiscus en belastingbetaler een relatie van wederzijds vertrouwen aanknopen zodat controle achteraf in beginsel niet meer nodig is. De weerstand op de werkvloer tegen 'HT' is groot, zo blijkt uit discussies op de interne website van de Belastingdienst. Veel belastingambtenaren menen op grond van jarenlange ervaring dat belastingheffing niet op vertrouwen gebaseerd kan zijn.

Tax gap
Cijfers van de LTO, de interne toezichthouder van de fiscus, lijken de zorg van de belastingambtenaren te bevestigen. In 2005 en 2007 kreeg de fiscus 1,6 miljard te weinig belasting, vooral van het midden- en kleinbedrijf. Op elke euro die de Belastingdienst had moeten ontvangen, kreeg hij 94 cent. In belastingjaar 2008, na de invoering van het nieuwe toezicht, steeg dat nalevingstekort naar 2,8 miljard. De tax gap in de jaren daarna is onbekend, blijkt uit de reactie van het ministerie van Financiën.

Veel belastingmedewerkers zijn ervan overtuigd dat horizontaal toezicht feitelijk een verkapte, 'keiharde bezuinigingsmaatregel' is. De Belastingdienst moet 400 miljoen euro besparen, hetgeen 5.000 à 6.000 van de 30 duizend banen kost. De dienst zelf wijst erop dat nu nog maar een klein deel van de bedrijven onder horizontaal toezicht valt.

Suggesties
In een reactie zegt staatssecretaris Weekers van Financiën, verantwoordelijk voor de Belastingdienst, dat het evident is dat er in de dienst verschillend over het nieuwe toezicht wordt gedacht. Of horizontaal toezicht effectief en efficiënt is, zegt de staatsecretaris te hebben gevraagd aan een onafhankelijke commissie onder leiding van 'belastinghoogleraar' Leo Stevens. Hij komt volgende week met suggesties 'waar de Belastingdienst en de schatkist hun voordeel mee kunnen doen', aldus Weekers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.