Fiat houdt General Motors in de greep

Fiat en General Motors worstelen met een erfenis uit het recente verleden: een dreigende en ongewenste overname, waarvan Fiat toch beter lijkt te worden....

Van onze verslaggever Theo Stielstra

De dreigende gedwongen overname brengt de Amerikanen in een netelige positie. Want Fiat mag er beroerd voorstaan, GM gaat het evemin voor de wind. GM's schulden zijn opgelopen tot een 290 miljard dollar, de winst holt terug, en door een prijzenoorlog op de thuismarkt gaan de Cadillacs, ChevRolets en Oldsmobiles tegen bodemprijzen de deur uit.

Om het tij te keren zet Wagoner binnenkort 7 procent van het personeelsbestand op straat. Daarmee is het leed nog niet geleden, blijkt uit de koersdaling van 33 procent in het afgelopen jaar. De automaker heeft steeds meer last van de stijgende staalprijs en de toenemende concurrentie van Koreanen en Japanners.

Dan de kwestie Fiat. Toen topman Wagoner vijf jaar geleden voor 2,4 miljard dollar een belang van 10 procent in Fiats automobieldivisie kocht, bedong Fiat daarbij een hoogst ongebruikelijke clausule: het bedrijf kon General Motors vanaf eind 2004 dwingen de resterende 90 procent van de aandelen te kopen. Deze put-optie, die ooit een aantrekkelijke manier leek om de concerns aan elkaar te klinken, pakt steeds onaantrekkelijker uit voor het grootse autobedrijf ter wereld.

Algemeen wordt aangenomen dat de gewraakte constructie een bedenksel was van Gianni Agnelli, de trotse patriarch van het autoconcern, die begin 2003 overleed. Voor Agnelli zou het een manier zijn om zich te ontdoen van zijn familiebezit, zonder het noodlijdende concern daadwerkelijk te verkopen.

Maar nu zit zowel Fiat als GM met de constructie in de maag. De Amerikaanse automaker zit in de huidige situatie niet op een verlieslatende Italiaanse automaker te wachten, terwijl Fiat weet dat de overname vrijwel zeker een dramatische herstructurering met dito massaontslagen met zich zal meebrengen.

Toch zullen waarschijnlijk vooral de Italianen uiteindelijk profiteren, verwachten analisten. Sinds investeringsbank Lehman Brothers op 17 december de waardering voor het bedrijf uit Turijn naar boven bijstelde, trok de koers van Fiat met 10 procent aan. In een rapport schetsten de financieel specialisten vier waarschijnlijke uitkomsten van de onderhandelingen die dit weekend plaatsvonden.

In het meest waarschijnlijke scenario koopt GM de put-optie af. Dat zou bij Fiat een tijdelijke financiële verlichting geven. En dat mag ook wel; het bedrijf zag volgens onderzoekers van Deutsche Bank ruim 9 miljard dollar weglekken in de periode dat GM mede-eigenaar was. Als afkoopsom, zo meent Lehman, zou een bedrag tussen de 2,4 en 3 miljard dollar passend zijn. Volgens de Italiaanse krant La Republica heeft GM Fiat dit weekeinde als openingszet ongeveer 1 miljard euro geboden.

Een tweede, minder realistische, mogelijkheid is dat Fiat zijn tegenstrever dwingt tot overname. Daarmee zouden onder meer Fiat en Alfa Romeo, maar ook Ferrari en Maserati bij General Motors terechtkomen. Werknemers van Saab en Opel weten wat daar uit volgt: rationaliseren, herstructureren en uiteindelijk ontslag voor duizenden. Fiat-werknemers demonstreerden vorige maand tegen dit scenario.

Als derde optie houden analisten rekening met een vorm van interventie door de Italiaanse overheid, die het kroonjuweel van de auto-industrie liever in Italiaanse handen zou houden. Want Fiat is niet alleen een grote werkgever, het is ook cultureel erfgoed; waar andere Europese landen een koningshuis hebben, bezit Italië het Fiat-concern.

Tenslotte is er een kleine kans dat de schuldeisers van het Fiat-concern het bedrijf zó op de huid gaan zitten, dat Fiat GM gaat betalen om te worden overgenomen.

Het kán, want in de overeenkomst uit 2000 is geen minimumprijs vastgelegd. Maar dat de prijs onder de nul zakt, is zeer onwaarschijnlijk. Bijna zo onwaarschijnlijk als de oorspronkelijke put-optie waarmee Agnelli de beide topmannen na zijn dood heeft opgezadeld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden