Felle strijd om gelden Holocaust-slachtoffers

In de Joodse gemeenschap in Nederland en Israël woedt een felle strijd rond de 'Maror-gelden', de miljoenen aan terugbetalingen aan Holocaustslachtoffers en hun nabestaanden. Het conflict draait om verdenkingen dat er met de gelden is gesjoemeld.

Beeld anp

Nederlands-Joodse klokkenluiders in Israël eisen inzage in de boeken, maar Joodse organisaties in beide landen hebben dat tot dusverre tegengehouden. De organisaties spreken van 'insinuaties en valse beschuldigingen'. De eerste vermoedens van onregelmatigheden dateren van 2001. Sindsdien zijn diverse bestuurders opgestapt omdat ze de financiën niet vertrouwden.

Het Centraal Joods Overleg (CJO) is in april een oriënterend onderzoek begonnen vanwege 'de vele geruchten en insinuaties betreffende financiële malversaties', bevestigt voorzitter Jaap Fransman. Het ministerie van Financiën heeft de hoofdrolspelers uit beide landen uitgenodigd voor overleg over verdergaand onderzoek.

Bange vermoedenis

André Boers (66) en enkele andere Joodse Nederlanders zitten al twee jaar in Israël te puzzelen, te rekenen en te onderzoeken hoe het precies zit met de 'Maror-gelden'. Zijn de gelden wel op de juiste wijze besteed? De selfmade-accountants hebben bange vermoedens van niet. (+)

Administratie

De Maror-gelden (Morele Aansprakelijkheid Roof en Rechtsherstel) werden in 1999 en 2000 bijeengebracht door de Nederlandse overheid, banken, verzekeraars en beurswezen als teruggave van onder meer nooit opgeëiste banktegoeden, aandelenbezit en levensverzekeringen. In totaal kregen tal van nieuw opgerichte stichtingen en organisaties 364 miljoen euro te verdelen. Individuele Shoah-getroffenen kregen rechtstreeks geld (291 miljoen), de overige 73 miljoen euro werd collectief ingezet om Joodse projecten te ondersteunen. Dat laatste gebeurt nog steeds.


Volgens de klokkenluiders klopt de administratie van en tussen diverse stichtingen niet en lijkt er veel geld verdwenen te zijn. Ook zou er jarenlang zeer ruimhartig zijn gedeclareerd, met name aan 'uitvoeringskosten' en reiskosten. De klokkenluiders, onder wie André Boers, zelf bestuurslid van een van de stichtingen, willen dat een forensisch accountant toegang krijgt tot alle bankrekeningen en overige administratie.


Ze willen onder meer weten waarom er betalingen zijn verricht aan een bedrijf van Avraham Roet, een van de onderhandelaars die indertijd de gelden heeft binnengehaald en sindsdien volgens de klokkenluiders een centrale figuur is bij de geldverdelingen. Roet had bestuursfuncties in verschillende betrokken organisaties, waarvan er één ook op zijn adres in Amsterdam is gevestigd. Volgens Philip Staal, voormalig medebestuurslid van Avraham Roet, zijn er miljoenen weggelekt bij de financiering van de Israëlische projecten. Staal stapte zelf op, naar eigen zeggen wegens de financiële vraagtekens.

Doofpot

Een eerste accountantsonderzoek in 2001 naar financiële onregelmatigheden verdween in een la. Ook een tweede accountantsrapport vorig jaar in Israël, waarin onder meer werd geconstateerd dat er geld ging naar Roets privébedrijf, heeft niet geleid tot actie. Daarna hebben de klokkenluiders zich begin dit jaar tot Nederlandse belanghebbenden gewend. In Israël hebben ze 'aangifte' gedaan bij de tegenhanger van de Kamer van Koophandel.


De SAMO (Stichting Afwikkeling Maror-gelden Overheid) ziet niets in onderzoek 'ter ontzenuwing van geruchten' en 'betreurt de verspilling van geld dat de Joodse gemeenschap ten goede behoort te komen'.


Spilfiguur Avraham Roet, die door verschillende betrokkenen wordt beschuldigd van 'intimiderende praktijken', ontkent alle beschuldigingen. 'Ze zijn afkomstig van rancuneuze bronnen en uitsluitend gebaseerd op valse geruchten (...) Er is geen geld verdwenen', zegt Roet in een verklaring.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden