Feiten wijken in Volkskrant voor stemmingmakerij

Levensverzekeraars proberen de consument maximaal inzicht te geven in hun diensten en producten en hebben daartoe als enige in de branche strenge regels opgesteld....

E.J. Fischer

FRANK Kalshoven betoogt in zijn rubriek 'Het spel en de knikkers' (de Volkskrant, 30 juni) dat levensverzekeraars stelselmatig liegen en bedriegen. Ze zouden een 'roversbende' vormen en pathologische leugenaars zijn. Dat leidt hij af uit het jaarverslag van de Toetsingscommissie Code Rendement en Risico.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Consumentenbond en de minister van Financiën, pleit Kalshoven voor wetgeving om levensverzekeraars te dwingen goede voorlichting te geven aan consumenten. Want 'de roversbende' - lees alle levensverzekeraars - zou de gedragscode Rendement en Risico aan zijn laars lappen.

Meningsvorming is ook op dit punt gediend met feiten en weloverwogen argumenten, en niet met stemmingmakerij. Wat is er werkelijk aan de hand?

Pakweg tien jaar geleden werden er hoofdzakelijk levensverzekeringen verkocht waarvan het eindkapitaal vast stond. Voor de consument kon alleen de inflatie nog roet in het eten gooien. In de afgelopen jaren heeft de beleggingsverzekering sterk aan populariteit gewonnen. Een belangrijk kenmerk van een beleggingsverzekering is dat het eindkapitaal niet vast staat. De hoogte van het eindkapitaal hangt samen met de opbrengst van de beleggingen. Dat kan hoger zijn dan bij de traditionele levensverzekering; maar ook lager.

In overleg met de Consumentenbond is voor een goed inzicht in de kosten het begrip productrendement geïntroduceerd. Hiermee kunnen de consumenten de producten van verschillende verzekeraars vergelijken op kosten. Verzekeraars houden hier dus geen feitelijke informatie achter, zoals Kalshoven stelt.

Voor zowel de levensverzekering met gegarandeerd eindkapitaal als de beleggingsverzekering heeft het Verbond van Verzekeraars in 1998 in overleg met de Consumentenbond, de Verzekeringskamer en het ministerie van Financiën de gedragscode: 'Code Rendement en Risico' opgesteld. Doel van de code is de consument een beter inzicht te verschaffen in de aard van het product en het rendement en risico dat aan het product is verbonden.

Alle levensverzekeraars hebben verklaard deze code na te zullen leven. Een onafhankelijke toetsingscommissie, met daarin leden die door de Consumentenbond en het Verbond van Verzekeraars zijn voorgedragen, houdt streng toezicht op de naleving van de code.

Onlangs heeft de toetsingscommissie haar eerste jaarverslag naar buiten gebracht. Zij heeft daarbij alleen uitingen van verzekeraars op het gebied van beleggingsverzekeringen behandeld. De toetsingscommissie constateert dat na een aanvankelijk, moeilijk eerste halfjaar uiteindelijk álle maatschappijen de aanwijzingen van de toetsingscommissie hebben opgevolgd en dat de code werkt.

Bij de introductie van de code heeft niemand - die verstand van zaken heeft - de illusie gehad dat de regels direct perfect zouden worden nageleefd. Net zoals bij de introductie van nieuwe wetten zijn onwetendheid en onwennigheid daarvan de belangrijkste oorzaken.

Bij de installatie van de toetsingscommissie heb ik dan ook gezegd dat het een wonder zou zijn indien de code in één keer perfect zou zijn geformuleerd en dat de code zeker niet van meet af aan foutloos zou worden nageleefd. Om een en ander in de gaten te houden hebben het Verbond van Verzekeraars en de Consumentenbond bij aanvang dan ook afgesproken om de code na twee jaar te evalueren.

Bovendien heeft het Verbond van Verzekeraars een onderzoek onder consumenten laten uitvoeren om te kijken of de code goed uitwerkt voor de consument. Uit dit onderzoek blijkt dat de code duidelijk heeft bijgedragen aan het besef bij de consument dat er aan de opbrengst van het product risico's zijn verbonden. Het volgens de code moeten vermelden van einduitkeringen bij veel lagere rendementen dan in het verleden zijn behaald, speelt daarbij een niet onbelangrijke rol.

In een recente vergadering van alle levensverzekeraars zijn inmiddels - op basis van het jaarverslag van de toetsingscommissie en het consumentenonderzoek - verschillende aanscherpingen van de code met levensverzekeraars besproken en goedgekeurd. De komende weken zal het Verbond gesprekken over de herziening van de code voeren met de Consumentenbond, de Verzekeringskamer, het ministerie van Financiën, Raad voor Financiële Toezichthouders, Toetsingscommissie Rendement en Risico, Ombudsman Levensverzekering, NVA en NBvA en de Vereniging Eigen Huis.

Waar brengt ons dit?

Het verbond heeft als enige branche binnen de financiële dienstverlening verregaande regels ontwikkeld. Regels die de consument moeten helpen een weloverwogen keuze te maken. De regels zullen - evenals dat bij wetgeving het geval zou zijn - voortdurend moeten worden aangepast. Al was het alleen maar omdat de producten waar deze regels voor bedoeld zijn, voortdurend veranderen.

Een onafhankelijke toetsingscommissie bewaakt de naleving van die regels. Over het gedrag van verzekeraars wordt jaarlijks een openbaar verslag uitgebracht.

Kortom, transparantie en een opstelling die van maatschappelijke verantwoordelijkheid getuigt. Een houding die past bij een modern opererende bedrijfstak. En daarom gaat het niet aan om in een column woorden te gebruiken als 'roversbende' en 'pathologische leugenaars'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden