Column Peter de Waard

Feestneust Italië zich uit de eurozone?

De kans dat Italië de eurozone verlaat, wordt door beleggers op 5 procent geschat. Dat is veel lager dan de inschatting van historici, filosofen, politieke analisten en zelfs economen. Alleen zetten de beleggers er ook geld op, zodat zij serieuzer moeten worden genomen.

Dinsdag mocht historicus/filosoof Frank Ankersmit op de opiniepagina een tirade inzetten tegen de eurozone met als argument dat, vrij vertaald, de zuiderlingen feestneuzen zijn en de noorderlingen workaholics. Daarom moet vanwege de culturele verschillen maar snel een einde aan de muntunie worden gemaakt.

Er wordt veel nadruk gelegd op de Italiaanse overheidsschuld van 132 procent van het bbp. Die van Nederland is maar 58 procent. Weinig aandacht is er voor het feit dat de schuld van huishoudens van Nederland 106 procent van datzelfde bbp is en die in Italië maar 42 procent. De Nederlanders zetten ook een feestneus op – die van het kopen van huizen en auto’s op krediet.

Dat Italië de eurozone verlaat is niet uitgesloten − tenslotte is er ook een kans van 1 op 20 dat FC Utrecht volgend jaar kampioen wordt in de eredivisie. Maar daar is meer voor nodig dan alleen een populistisch kabinet in Rome dat ruzie gaat maken met de Brusselse technocraten.

Als ze al zo gek zouden zijn de discussie zo hoog op te laten lopen dat vertrek onvermijdelijk wordt, moet volgens berekening van vermogensbeheerder Pictet een nieuwe munt worden ingevoerd die 30 procent minder waard is dan de euro. Iedere Italiaan zal met gezwinde spoed zijn spaargeld naar een eurorekening bij Commerzbank in Duitsland, ING in Nederland of BNP Paribas in Frankrijk overboeken. Er moeten dan kapitaalcontroles worden ingevoerd, omdat de banken anders omvallen. De staat zelf zal bankroet gaan. De rentes op de staatsleningen kunnen tot ver in de dubbele cijfers oplopen.

Het feestneuzenvolk is realistischer dan in het Noorden, zo wordt gedacht. Van de Italianen wil 70 procent de euro houden. Zelfs 56 procent van de aanhang van de Vijfsterrenbeweging is voor de euro. Het nieuwe kabinet gaat waarschijnlijk scherp aan de wind zeilen om de achterban te laten zien dat het menens is met de andere koers.

Het Centre for European Reform schetste een scenario waarbij het begrotingstekort zo ver wordt verhoogd dat Brussel heel boos wordt maar geen boetes oplegt. De populisten kunnen dan een overwinning claimen. Dat de regering Conte het begrotingstekort met een basisinkomen laat escaleren – een echte confrontatie – lijkt onwaarschijnlijk. Het zou chaos creëren. In de eerste plaats in Italië zelf. Maar ook in de rest van de eurozone, waar rentespreads tot duizelingwekkende hoogten zullen oplopen en honderden miljarden aan vorderingen op Italië waardeloos worden.

Duitsland en Nederland krijgen met hun grote handelsoverschotten een munt die zo hard is dat de eigen export zal instorten.

Het Noorden en het Zuiden zetten dan allebei de feestneus af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.