Farmacieconcerns strijden om grootschalige veldproeven; Industrie voert slag om vaccin varkenspest

De varkenspest betekent niet alleen een miljardenstrop voor Nederlandse boeren, maar ook een mogelijke miljoenenbusiness voor twee internationale chemie- en farmacieconcerns: Akzo Nobel en Bayer....

Van onze verslaggever

Frank Poorthuis

EINDHOVEN

Er geldt nu een Europees verbod op vaccinatie tegen de ziekte, maar de druk op de Europese Commissie om dat op te heffen neemt toe. De boerenorganisatie LTO-Nederland heeft deze week Belgische en Duitse zusterorganisaties bereid gevonden met haar in Brussel te gaan pleiten voor afschaffing ervan. De farmacieconcerns proberen hierbij aan te sluiten. Met vaccinatie tegen varkenspest is alleen al in Nederland jaarlijks zeker 50 miljoen gulden gemoeid, schatten insiders.

Akzo en Bayer proberen beide, onafhankelijk van elkaar, toestemming te krijgen voor grootschalige veldproeven met hun vaccin. Dergelijke proeven zijn noodzakelijk als laatste test voor de uiteindelijke registratie van het diergeneesmiddel. Ze willen snel aan de slag omdat tijdens de huidige epidemie kan worden getest of het vaccin werkt.

Het Duitse Bayer gokt op goede banden met het Nederlandse overheidsinstituut ID-DLO in Lelystad, waar zijn vaccin ontwikkeld is. De directie van ID-DLO voert een stevige lobby in Den Haag voor het houden van de noodzakelijke veldproef en een versnelling van de registratieperiode, die een jaar duurt.

Concurrent Akzo Nobel heeft deze maand steun gezocht en gevonden bij de Noord-Brabantse boerenbond NCB voor zijn eigen vaccin. Dat is ontwikkeld door dochteronderneming Intervet International BV uit Boxmeer. Samen met de Brabantse boerenbond is een aanvraag ingediend voor een grootschalige veldproef in de regio rond het plaatsje Diessen.

Dierenartsen van de Groepspraktijk Diessen willen zich met de uitvoering van de proef belasten en 100 duizend vleesvarkens en 20 duizend zeugen op 200 varkensbedrijven experimenteel inenten. In de regio heerst nu nog geen pest en het is een van nature goed afgesloten gebied met weinig verkeer van varkens naar elders.

Voor dergelijke proeven is toestemming van de EU nodig. Volgens het ministerie van Landbouw is officieel nog geen toestemming aan Brussel gevraagd. Maar het blijkt dat achter de schermen in Den Haag en Brussel druk gediscussieerd wordt over de mogelijkheden. Het verzoek zou al op 12 mei in Brussel besproken kunnen worden. Minister Van Aartsen van Landbouw heeft eerder gezegd dat hij wel voelt voor het loslaten van het non-vaccinatiebeleid voor varkenspest, als er een goed 'markervaccin' komt. Bayer en Akzo (Intervet) claimen dat beide te hebben.

Bij normale vaccins tegen de varkenspest kan bij controle van varkens niet worden vastgesteld of een beest de pest heeft gehad of slechts ingeënt is. Landen die varkensvlees importeren, willen het vlees dan niet hebben. Een markervaccin laat een 'onafhankelijk' merkteken achter en geeft dus geen problemen bij de export, mits daarover sluitende internationale afspraken zijn gemaakt.

Akzo en Bayer blijken eenzelfde soort markervaccin te hebben ontwikkeld. 'Akzo gaat uit van hetzelfde principe als wij', weet ID-DLO-medewerker en hoogleraar vaccinologie J. van Oirschot. Dat 'de concurrent' via Intervet al een aanvraag voor een grootschalige veldproef heeft gedaan, is hem niet bekend. 'Maar wat mij betreft kunnen er twee geneesmiddelen getest worden.'

De Brabantse NCB hoopt op een spoedig Europees 'ja' voor de proef in Diessen, zegt beleidsmedewerker J. Peerlings. De EU moet niet alleen toestemming geven voor gebruik van het vaccin, maar de boeren die meedoen aan de proef ook garanderen dat zij hun 120 duizend varkens nog aan de slachterijen kwijt kunnen. Door aanwezigheid van het markervaccin in hun bloed zal export in ieder geval onmogelijk worden, denkt de NCB. Maar voor binnenlandse verwerking van de varkens zou Brussel wel toestemming kunnen geven.

Twijfels over de werkzaamheid van het vaccin bestaan er nauwelijks. Peerlings: 'Het grootste probleem is van politieke aard.' Voor de huidige varkenspestcrisis komt het vaccin te laat. De boerenbond is zelfs tegenstander van een noodenting van Nederlandse varkens met normaal vaccin om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan. 'Dat is economische zelfmoord', aldus Peerlings. 'Want je kunt nergens meer met je vlees heen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden