Farmaceutische industrie ontdekt de Derde Wereld als afzetmarkt

De geneesmiddelenindustrie doet steeds meer om ook armere delen van de wereld te bedienen. Om een goede beurt te maken, maar ook om de handel.

Geneesmiddelenfabricage in Ethiopië. Medicijnen worden steeds vaker binnen Afrika geproduceerd. Beeld Michael Tewelde / HH

De farmaceutische industrie doet steeds meer moeite om medicijnen beschikbaar te maken voor de armste inwoners van ontwikkelingslanden. De motieven van de pillenfabrikanten zijn niet louter altruïstisch: de vraag naar geneesmiddelen groeit in de Derde Wereld vele malen sneller dan in rijkere landen.

Dit blijkt uit de vierde editie van de Acces to Medicine Index, die vandaag is gepubliceerd. De gelijknamige, internationaal vermaarde stichting uit Haarlem legt de twintig grootste farmaceutische bedrijven ter wereld iedere twee jaar langs de sociale meetlat. Hoe meer een farmaceut doet om zijn geneesmiddelen ook voor de allerarmsten beschikbaar te maken, des te hoger scoort het bedrijf op de ranglijst. Twee miljard aardbewoners, vooral in ontwikkelingslanden, hebben niet of nauwelijks toegang tot geneesmiddelen.

Verantwoordelijk

'Onze index stimuleert farmaceutische bedrijven hun verantwoordelijkheid te nemen voor het uitbannen van ziekten in de Derde Wereld', zegt directeur en oprichter Wim Leereveld van Acces to Medicine. 'Farmaceuten kijken voortdurend naar elkaar', verklaart hij het succes van zijn index. De ranglijst maakt inzichtelijk hoeveel ieder bedrijf doet om arme zieken aan pillen te helpen. Geen bedrijf bungelt graag onder aan de lijst.


Beleggers hechten steeds meer waarde aan de index. Grote institutionele beleggers als BNP Paribas, Dexia en talloze vooraanstaande pensioenfondsen gebruiken de ranglijst als leidraad voor hun beleggingen in farmaceutische bedrijven. Maar ook investeerders die puur op financieel gewin uit zijn, ontdekken het belang van de ranglijst. De vraag naar pillen stijgt in de Derde Wereld met 13 procent per jaar tegenover 2 procent in het Westen. De ontwikkelingsprojecten van farmaceuten in de Derde Wereld fungeren als bruggenhoofden om opkomende markten mee te veroveren.


De index toont niet hoeveel armen sinds de publicatie van de eerste ranglijst in 2008 toegang hebben gekregen tot medicijnen. 'Voor je in de praktijk resultaten ziet, ben je jaren verder', zegt Leereveld. De index maakt vooral zichtbaar welke middelen farmaceuten in de pijplijn hebben om ziekten die veel voorkomen in de Derde Wereld te behandelen en welke programma's ze ontwikkelen om hun pillen binnen bereik van patiënten te brengen.


'Op basis van de huidige ontwikkelingen durf ik te voorspellen dat we nog tijdens mijn leven een forse daling gaan zien van het aantal patiënten dat is verstoken van medicijnen', zegt Leereveld - 63 jaar oud.

Strenger

Het puntensysteem van de index wordt iedere twee jaar strenger. Toch scoort de industrie ieder jaar meer punten. Het tijdperk waarin farmaceuten zich actief inspanden om inwoners van arme landen levensreddende medicijnen te onthouden is voorgoed voorbij, denkt Leereveld. Begin deze eeuw stuurde de industrie nog een peloton advocaten op Nelson Mandela af toen hij lokale fabrieken goedkope aidsremmers wilde laten maken. Liever dan arme Afrikanen het leven te redden wilden de farmaceuten hun eigen patenten beschermen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden